CBA ujawnia kolejne szczegóły sprawy Elektrowni Ostrołęka

Według śledczych niedokończona inwestycja spowodowała straty przekraczające miliard złotych. Zarzuty usłyszało 25 osób związanych z kierownictwem spółek energetycznych. Żadna z nich nie przyznała się do zarzucanych czynów.

W najnowszym komunikacie, opublikowanym 6 listopada, CBA przedstawiło dodatkowe ustalenia dotyczące jednej z najbardziej kosztownych niezrealizowanych inwestycji energetycznych w Polsce. Według Biura w toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy wskazujący na przedkładanie dokumentacji, która nierzetelnie przedstawiała przewidywane zyski oraz wskaźniki ekonomiczne planowanej elektrowni.

Dokumenty te miały służyć pozyskaniu finansowania przedsięwzięcia, w tym kredytów bankowych oraz wsparcia innych instytucji finansowych. Jednocześnie, jak ustalili śledczy, decyzje o rozpoczęciu prac budowlanych podejmowano mimo braku zapewnionych środków na realizację całego projektu.

25 zatrzymanych. Zarzuty dla byłych władz spółek energetycznych

4 listopada funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego przeprowadzili ogólnopolską akcję, podczas której zatrzymano 25 osób. Wśród nich znaleźli się byli członkowie kadry zarządzającej oraz rad nadzorczych spółek Energa SA, Enea SA i Elektrownia Ostrołęka.

W dniach 4–5 listopada zatrzymanym przedstawiono zarzuty w Prokuraturze Regionalnej w Białymstoku. Dotyczą one przede wszystkim nadużycia uprawnień, niedopełnienia obowiązków oraz wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach. Śledztwo koncentruje się na decyzjach podejmowanych w latach 2018–2019 w związku z przygotowaniem i rozpoczęciem budowy nowego bloku węglowego Elektrowni Ostrołęka C.

Według ustaleń prokuratury łączna szkoda majątkowa poniesiona przez zaangażowane spółki przekracza miliard złotych.

Inwestycja za ponad 6 mld zł bez zapewnionego finansowania

Jednym z głównych wątków postępowania jest decyzja o rozpoczęciu budowy bloku energetycznego, którego wartość przekraczała 6 mld zł. Śledczy wskazują, że członkowie władz spółek wyrażali zgody, między innymi w formie uchwał, na wydanie generalnemu wykonawcy polecenia rozpoczęcia prac, mimo że nie zapewniono finansowania całej inwestycji. W efekcie rozpoczęto realizację kosztownego przedsięwzięcia, którego ostatecznie nie ukończono. Co więcej, poniesiono również wydatki związane z likwidacją części wykonanych już elementów.

Do sprawy odniósł się podczas piątkowej konferencji prasowej Jacek Dobrzyński, rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych. W krytycznych słowach przypomniał, że inwestycję uroczyście rozpoczęto, choć nie było pieniędzy na jej dokończenie. Zwrócił też uwagę na koszty późniejszej rozbiórki powstałej infrastruktury. Jak podkreślił, nadszedł czas na dokładne rozliczenie przedsięwzięcia.

Blisko 78 mln zł potencjalnych kar umownych

Prokuratura analizuje również decyzje związane z udziałem Elektrowni Ostrołęka w aukcji głównej rynku mocy w 2018 roku. W wyniku udziału w aukcji spółka zawarła umowę zobowiązującą ją do utrzymywania gotowości do dostarczania mocy do systemu elektroenergetycznego przez 15 lat, począwszy od 2023 roku. Zdaniem śledczych już w chwili podejmowania tych zobowiązań było wiadomo, że bez zapewnionego finansowania budowy bloku węglowego elektrownia nie będzie w stanie wywiązać się z umowy.

W ocenie prokuratury decyzja ta sprowadziła niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce dodatkowej szkody majątkowej związanej z koniecznością zapłaty blisko 78 mln zł kar umownych.

Podejrzanym grozi do 10 lat więzienia

Zarzuty przedstawione w śledztwie opierają się na art. 296 Kodeksu karnego, dotyczącym między innymi nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez osoby zajmujące się sprawami majątkowymi bądź działalnością gospodarczą określonych podmiotów. W przypadku wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach przepisy przewidują karę do 10 lat pozbawienia wolności.

Według prokuratury podejrzani mieli działać wspólnie i w porozumieniu. Istotnym materiałem dowodowym w sprawie jest opinia biegłych specjalizujących się między innymi w ekonomii i energetyce.

Żadna z 25 osób, którym przedstawiono zarzuty, nie przyznała się do ich popełnienia. Część podejrzanych złożyła wyjaśnienia.

Bez aresztów, ale z poręczeniami do 500 tys. zł

Prokuratura nie występowała o tymczasowe aresztowanie podejrzanych. Wobec wszystkich zastosowano natomiast wolnościowe środki zapobiegawcze. Obejmują one poręczenia majątkowe w wysokości od 30 tys. do 500 tys. zł, dozór policji oraz zakaz kontaktowania się z określonymi osobami.

Podejrzani zostali również zobowiązani do informowania o planowanych wyjazdach trwających dłużej niż 14 dni. Nałożono na nich także obowiązek powstrzymania się od pełnienia funkcji członków zarządów i rad nadzorczych w spółkach z większościowym udziałem Skarbu Państwa.

Śledztwo trwa. Prokuratura nie ujawnia kolejnych kroków

Postępowanie wszczęto w lipcu 2022 roku na podstawie zawiadomień Najwyższej Izby Kontroli oraz posła Adama Szłapki. Nadzór nad śledztwem sprawuje Prokuratura Regionalna w Białymstoku, a czynności prowadzą funkcjonariusze CBA z Gdańska. Rzecznik białostockiej prokuratury Zbigniew Szpiczko poinformował, że na obecnym etapie śledczy nie zamierzają ujawniać dalszych planowanych czynności procesowych ani szczegółowych danych osób podejrzanych.

Sprawa Elektrowni Ostrołęka C pozostaje jednym z najgłośniejszych przykładów niezrealizowanej inwestycji w polskim sektorze energetycznym. Postępowanie ma wyjaśnić, kto i w jakim zakresie ponosi odpowiedzialność karną za decyzje, które według śledczych doprowadziły do strat przekraczających miliard złotych. Na obecnym etapie postępowania wszystkie osoby objęte zarzutami korzystają z domniemania niewinności.