Chcieli sprzedawać kranówkę w butelkach. Jest wyrok sądu

Firma, której dotyczy sprawa, zamierzała butelkować wodę wodociągową, wzbogacać ją o składniki mineralne i sprzedawać pod nazwą „woda stołowa”. Model biznesowy zakładał wykorzystanie wody z sieci miejskiej, co miało pozwolić na znaczne obniżenie kosztów produkcji i zaoferowanie konsumentom konkurencyjnej ceny. Jednak w kwietniu 2024 roku sanepid odmówił wydania zgody na działalność tego typu, argumentując, że woda wodociągowa nie spełnia norm przewidzianych dla wód butelkowanych. W związku z tym przedsiębiorstwo zaskarżyło decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Sąd po stronie sanepidu

15 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu jednoznacznie stwierdził, że woda wodociągowa nie może być sprzedawana jako woda stołowa, ponieważ nie spełnia wymagań przewidzianych dla wody źródlanej lub mineralnej. Podkreślono, że obowiązujące prawo żywnościowe nie przewiduje butelkowania wody wodociągowej na potrzeby komercyjne, z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych, np. kryzysów wodnych.

Dodatkowo sąd zwrócił uwagę, że przedsiębiorca próbował stworzyć nową kategorię produktu, dla której brak określonych norm jakościowych oraz regulacji dotyczących oznakowania. W związku z tym orzeczenie WSA jasno wskazuje na ograniczenia prawne w tej kwestii, choć wyrok nie jest jeszcze prawomocny.

Woda butelkowana a wodociągowa – zasadnicze różnice

Eksperci branżowi podkreślają, że woda butelkowana jest produktem spełniającym rygorystyczne normy sanitarne i jakościowe. Dariusz Lizak, prezes Krajowej Izby Gospodarczej Przemysł Rozlewniczy, w rozmowie z portalem portalspozywczy.pl zaznaczył, że woda butelkowana jest „synonimem najwyższej jakości i bezpieczeństwa”.

• Pochodzi z chronionych źródeł,
• Jest poddawana szczegółowym badaniom jakościowym,
• Butelkowanie odbywa się w warunkach spełniających surowe normy sanitarnych,
• Jej skład mineralny jest stabilny, w przeciwieństwie do wody wodociągowej, której skład może ulegać zmianom.

Decyzja sądu podkreśla, jak ważne jest spełnianie rygorystycznych standardów jakościowych przez wodę przeznaczoną do obrotu handlowego. Woda butelkowana musi uzyskać zatwierdzenie Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS), co nie dotyczy wody wodociągowej.

Czy woda z kranu powinna być darmowa?

Równolegle do tej sprawy w Polsce toczy się debata na temat zapewnienia obywatelom dostępu do darmowej wody pitnej. Na jesieni 2024 roku Ministerstwo Infrastruktury przedstawiło propozycję umożliwiającą gminom wprowadzenie tzw. rodzinnej stawki za wodę. W myśl tego projektu pierwsze metry sześcienne wody dostarczane do gospodarstw domowych miałyby kosztować symboliczną złotówkę lub być całkowicie darmowe.

Wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski w rozmowie z „Dziennikiem Gazetą Prawną” podkreślił, że kluczowe jest zapewnienie wszystkim obywatelom dostępu do wody pitnej bez barier finansowych.

– Nie wyobrażam sobie, żeby z jednej strony rodziny, ze względu na opłaty, ograniczały zużycie wody na potrzeby sanitarne czy przygotowanie posiłków, a z drugiej, żeby ktoś bez uzasadnionej potrzeby zużywał dziesiątki metrów sześciennych, płacąc tę samą stawkę. Podstawowy dostęp do wody, w szczególności bezpłatnej wody pitnej, należy się każdemu człowiekowi niczym tlen – powiedział Koperski.

Sprawa sądowa dotycząca butelkowania wody wodociągowej pokazuje, jak ścisłe są regulacje dotyczące sprzedaży wody w Polsce. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jasno określa, że kranówka nie może być sprzedawana jako woda stołowa, co podkreśla znaczenie norm jakościowych obowiązujących dla wód butelkowanych. Jednocześnie w kraju rośnie zainteresowanie inicjatywami mającymi na celu zapewnienie mieszkańcom łatwiejszego dostępu do wody pitnej – czy to poprzez obniżenie cen, czy wprowadzenie darmowego limitu zużycia.