Gospodarka odpadami przed małym trzęsieniem ziemi. To może być wstrząs dla jej fundamentów

Konferencja trwa od wtorku 16 maja 2023, w trzech miejscach Wielkopolski: Uniejowie, Jarocinie i instalacji Orli Staw. Organizatorem jest Abrys, wydawca Portalu Komunalnego. Konferencja rozpoczęła się tradycyjnie od analizy morfologii statystycznego, polskiego “żółtego worka” (na zdj.). Jakie będą rezultaty tej analizy w przyszłości?

PPWR w teorii

Komisja Europejska planuje, by Packaging and Packaging Waste Regulation zostało przyjęte jeszcze w tym roku w formie rozporządzenia. A więc aktu, który w przeciwieństwie do dyrektywy nie wymaga dalszych krajowych prac nad implementacją. Obowiązuje z mocy prawa, od momentu ogłoszenia. W wypadku PPWR w wielu wypadkach przewidziano dwuletnie okresy dostosowawcze. Efektywnie całość rozporządzenia ma wejść w życie w 2025 roku.

Do tego czasu trzeba będzie wprowadzić szereg kompleksowych zmian. PPWR dotyczy bowiem wszystkich opakowań i obejmuje cały cykl ich życia, kładąc obowiązki nie tylko na producencie, ale na każdym uczestniku łańcucha wartości. Obowiązki te dotyczą zrównoważonego rozwoju w zakresie wpływu na środowisko oraz oznakowania warunkującego wprowadzenie na rynek, a także zbiórki, uzdatniania oraz recyklingu odpadów opakowaniowych, a zatem Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta. Projekt ma na celu wsparcie transformacji w kierunku Gospodarki w Obiegu Zamkniętym (GOZ) poprzez wprowadzenie wymogów zgodnych z hierarchią postępowania z odpadami.

PPWR w praktyce

– W praktyce pełne wprowadzenie zmian oznaczanie wstrząs dla fundamentów polskiej gospodarki odpadowej – mówi Krzysztof Kawczyński, przewodniczący Komitetu Ochrony Środowiska Krajowej Izby Gospodarczej.

Podkreśla, że krytycznie zmieni się strumień odpadów w Polsce. Po pierwsze jakościowo, co oznacza, że w miarę rozbudowy narzędzi PPWR coraz więcej masy polskich odpadów komunalnych nadawać się będzie do recyklingu. Po drugie – zmieni się kierunek biegu tego strumienia, być może z ominięciem małych, gminnych instalacji.

– Staniemy przed koniecznością kosztownej rozbudowy systemu zbiórki i selekcji odpadów. Obawiam się, że to nie tylko przełoży się to negatywnie na cenach produktów ostatecznych oferowanych klientom w sklepach, ale i na kosztach zbiórki i selekcji odpadów. Obawiam się też dysfunkcji najmniejszych gminnych systemów gospodarki odpadami. Przewiduję, że okres turbulencji związanych z PPWR potrwa pięć lat, a „walec już zaczął się toczyć” – mówi Krzysztof Kawczyński.

Zwraca uwagę na to, że prace studyjne nad rozporządzeniem zakończyć się mają jesienią tego roku. – Dlatego apeluję, by nasz rząd włączył się do nich jak najszerzej już teraz. Gdy etap prac studyjnych zakończy się, wprowadzenia jakichkolwiek zmian będzie utrudnione – mówi.

System kaucyjny i zainteresowanie biogazem

Celom PPWR służyć ma wprowadzeni w Polsce systemu kaucyjnego. O postępach prac nad jego wprowadzeniem informował Robert Chciuk, dyrektor Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

– Nasz projekt jest już gotowy. W mojej ocenie w toku prac nad projektem udało się wypracować satysfakcjonujący wszystkich interesariuszy kompromis. Projekt skierowaliśmy do Rady Ministrów – mówił Robert Chciuk.

Czym instalacje komunalne mogą powetować sobie ewentualne straty? Uczestnicy konferencji najczęściej wymieniali inwestycje w pozyskiwanie biogazu z odpadów komunalnych. – W tej chwili jesteśmy w trakcie naboru wniosków o wsparcie budowy komunalnych instalacji do produkcji biogazu w programie wartym 1,5 mld zł. Ale pragnę zapewnić, że środków na ten cel może być znacznie więcej. Już są dostępne alternatywne dla obecnego programu źródła wparcia, pracujemy na kolejnymi – mówił Dominik Bąk, zastępca prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W Polsce odpady frakcji bio stanowią ok. 30% ogółu wytwarzanych odpadów. Poddanie ich recyklingowi poprzez fermentację to w praktyce jeden z warunków uzyskania przyzwoitych poziomów recyklingu.