Oświęcim. Skwer otrzyma imię Mariana Turskiego

– Marian Turski od początku istnienia MDSM aktywnie wspierał jego misję i działalność. Był cenionym i wyczekiwanym gościem licznych spotkań, debat, konferencji i projektów. W ostatnich latach z wielkim zaangażowaniem wspierał ideę utworzenia pawilonu Gerharda Richtera oraz prezentacji cyklu Birkenau w Oświęcimiu. Pamięć o Marianie Turskim pozostaje dla nas żywa i niezwykle ważna. Pragniemy ją uhonorować, nadając jego imię skwerowi przed pawilonem, w którym są dzieła Richtera – powiedziała Bożena Grzywa z oświęcimskiego Domu Spotkań.

Dzieła Richtera

Jak dodała, na skwerze przed pawilonem ustawiona zostanie tabliczka z imieniem i nazwiskiem patrona. Będzie to pierwsze takie upamiętnienie postaci Mariana Turskiego w Oświęcimiu.

– W uroczystości nadania imienia udział weźmie m.in. córka Mariana Turskiego – Joanna Turska – zaznaczyła Grzywa.

Prezentowany na stałe w pawilonie przy skwerze cykl dzieł niemieckiego artysty Gerhard Richtera stanowią cztery abstrakcyjne kompozycje, wykonane w technice wydruku na płytach metalowych, ośmiometrowe szare lustro, a także kopie czterech zdjęć zrobionych potajemnie w 1944 roku przez członków Sonderkommando, czyli specjalnej grupy więźniów, w większości Żydów, których Niemcy wykorzystywali do usuwania ciał zgładzonych w komorach gazowych. Fotografie dokumentują mord na Żydach i palenie zwłok w obozie Auschwitz II-Birkenau.

Marian Turski

Urodził się 26 czerwca 1926 r. jako Mosze Turbowicz w Druskiennikach. Podczas II wojny światowej został przesiedlony do getta łódzkiego, a następnie deportowany do obozu Auschwitz. W styczniu 1945 r. został ewakuowany w marszu śmierci do obozu Buchenwald. Został wyzwolony w Theresienstadt.

Po wojnie wrócił do Polski i zamieszkał na Dolnym Śląsku. Wstąpił do Związku Walki Młodych i PPR. Pracował w wydziału propagandy komitetu wojewódzkiego PPR we Wrocławiu. Był też korespondentem “Trybuny Dolnośląskiej”. W listopadzie 1946 r. otrzymał pracę w Wojewódzkim Urzędzie Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk we Wrocławiu. W połowie lat 50. został redaktorem naczelnym “Sztandaru Młodych”, a w 1957 roku publicystą tygodnika „Polityka”, gdzie przez prawie 70 lat pełnił funkcję kierownika działu historycznego.

W ostatnich latach był m.in. członkiem Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, organu opiniodawczo-doradczego premiera RP w sprawach ochrony i zagospodarowania terenów byłego obozu Auschwitz oraz innych miejsc zagłady leżących w granicach Polski. Był również przewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego, najstarszej organizacja więźniarskiej, której celem jest informowanie świata o historii Auschwitz oraz walka z rasizmem i antysemityzmem, a także przejawami negacji Holokaustu.

Turski podczas uroczystości 75. rocznicy wyzwolenia niemieckiego obozu Auschwitz, 27 stycznia 2020 roku, mówił: “Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek władza narusza przyjęte umowy społeczne, już istniejące, bądźcie wierni przykazaniu. Jedenaste przykazanie: nie bądź obojętny, bo jeżeli nie, to się nawet nie obejrzycie jak na was, jak na waszych potomków, +jakiś Auschwitz+, nagle spadnie z nieba” – mówił.

Marian Turski zmarł 18 lutego 2025 r. w wieku 98 lat.

Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży został otwarty w grudniu 1986 r. z inicjatywy niemieckiej organizacji “Akcja Znaki Pokuty”. Wpływ na jego powstanie mieli byli więźniowie Auschwitz.