Czy oleje są szkodliwe dla ludzi i środowiska?

Zastosowanie oliwy do celów konsumpcyjnych, lampek oliwnych, leczenia ran i namaszczania ciał opisano już w Biblii. Oleje nadal służą jako składniki potraw, leki i kosmetyki lub surowce do ich produkcji. Jednak największe ich ilości w postaci paliw i smarów zużywa transport oraz energetyka, przetwarzając je na ciepło lub energię elektryczną. Odgrywają także rolę przenośnika ciepła. Ogromne ich ilości przeznaczone są do wyrobu farb olejnych.

Oleje, czyli lepkie, nierozpuszczalne w wodzie substancje, są zwykle skomplikowanymi mieszaninami. Należą najczęściej do węglowodorów (oleje mineralne) bądź do triacyloglicerydów (oleje roślinne). Przymiotnik „mineralne” jest mylący, ponieważ z uwagi na skład (węglowodory) i pochodzenie (rozkład szczątków organicznych) należą one do substancji organicznych. Oleje mineralne nazywane są nieodnawialnymi, gdyż powstały miliony lat temu i ich zasoby zmniejszają się w miarę eksploatacji złóż. Natomiast oleje roślinne produkowane są ze źródeł odnawialnych, tj. z surowca, który pochodzi z uprawy. Oprócz wymienionych olejów znane są także – coraz częściej stosowane – oleje syntetyczne. Do olejów naturalnych należą olejki eteryczne, wytwarzane przez drzewa, krzewy oraz zioła i wydzielane do atmosfery w ilościach sięgających setek milionów ton rocznie, co wielokrotnie przewyższa masę olejów zanieczyszczających środowisko w wyniku działalności antropologicznej. Te ostatnie stwarzają jednak większe zagrożenie,...