Sprzedaż nieruchomości przez gminę a zwolnienia z VAT-u

Przegląd Komunalny 6/2026 (417)

Anna Derdak

Sprzedaż nieruchomości przez gminę a zwolnienia z VAT-u

Sprzedaż nieruchomości przez jednostki samorządu terytorialnego to czynność, która może stanowić istotne zagadnienie z perspektywy podatkowej. Gminy zbywają lokale mieszkalne, budynki użyteczności publicznej, obiekty poprzemysłowe, a także działki zabudowane. Kluczowe dla prawidłowego rozliczenia VAT-u w tej sytuacji jest ustalenie, czy dana transakcja korzysta ze zwolnienia z VAT-u. W centrum tej analizy znajduje się jednak pojęcie pierwszego zasiedlenia.

MP3 Posłuchaj tego artykułu

Wykup subskrypcję, aby odsłuchać artykuł w formacie audio.

Wykup dostęp

Błędna kwalifikacja „pierwszego zasiedlenia” może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych, w tym konieczności korekt, zwrotu VAT-u nabywcy czy obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Podstawy prawne zwolnienia z VAT-u

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług¹ zwolnienie dotyczy dostawy budynków/budowli lub ich części, z wyjątkiem sytuacji, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim albo od pierwszego zasiedlenia nie minęły dwa lata. W przypadku braku spełnienia powyższych przesłanek zwolnienie może objąć dostawę budynków, budowli lub ich części – pod warunkiem, że w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jednocześnie nie ponosił on wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. JST najczęściej korzystają ze zwolnienia z pkt. 10, ponieważ większość nieruchomości była wcześniej użytkowana – przez urząd, jednostki organizacyjne lub spółki komunalne.

Pierwsze zasiedlenie

Definicja legalna zawarta w art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że przez „pierwsze zasiedlenie” rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikow...