Polska i Ukraina wzmacniają współpracę energetyczną i ekspercką

Patronat nad inicjatywą objął Minister Finansów i Gospodarki – Andrzej Domański, który uczestniczył w ceremonii podpisania porozumienia. Wydarzenie odbyło się w ramach polskiej misji gospodarczej sektora energetycznego w Kijowie, poświęconej bezpieczeństwu energetycznemu i transformacji.

Cele partnerstwa wokół Kyiv Energy and Climate Lab (KECLab)

Celem partnerstwa jest rozwój współpracy badawczej, eksperckiej i edukacyjnej wokół Kyiv Energy and Climate Lab (KECLab) – nowo utworzonego centrum analitycznego działającego przy Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Partnerzy będą współtworzyć analizy energetyczno-klimatyczne oraz rozwijać narzędzia modelowania systemu energetycznego, programy współpracy akademickiej oraz prowadzić działania na rzecz wzmacniania kompetencji eksperckich. W planach są również wspólne studia magisterskie i projekty badawcze. Projekt ma wspierać rozwój współpracy regionalnej, budowę kompetencji energetycznych i środowiskowych oraz wzmacniać wzajemne zaufanie.

Rola Polski w odbudowie ukraińskiego systemu energetycznego

„Odbudowa Ukrainy to nie tylko proces infrastrukturalny, ale również inwestycja w bezpieczeństwo, odporność i stabilność gospodarczą całego regionu. Bezpieczeństwo energetyczne Europy powinno być budowane na dywersyfikacji źródeł energii, nowoczesnej infrastrukturze, silnej współpracy regionalnej oraz wiedzy i kompetencjach. Polska chce być aktywnym partnerem Ukrainy nie tylko w czasie odbudowy, ale także w tworzeniu nowoczesnego, odpornego i konkurencyjnego systemu energetycznego przyszłości. Dzisiejsze porozumienie pokazuje, że współpraca nauki, administracji i ekspertów może stać się realnym fundamentem długoterminowego partnerstwa między naszymi krajami oraz jednym z filarów rozwoju gospodarczego i bezpieczeństwa Europy Środkowo-Wschodniej” – powiedział Andrzej Domański, Minister Finansów i Gospodarki.

Międzynarodowy dialog akademicki: Ukraina, Niemcy i Polska

„Akademia Kijowsko-Mohylańska jest silnie zaangażowana w dialog akademicki z polskimi instytucjami. Dzisiejsze spotkanie poświęciliśmy inauguracji trójstronnej współpracy Ukrainy, Niemiec i Polski w dziedzinie energii i klimatu. Inicjatywa ta, wspierana przez Ministerstwo Edukacji i Nauki Ukrainy, koncentruje się na powołaniu centrum badawczego NaUKMA Kyiv Energy and Climate Lab we współpracy z Helmholtz-Zentrum Berlin. Cieszymy się, że do tego cennego partnerstwa dołączyły polskie instytucje: think tank Forum Energii, Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy oraz Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie” – skomentował Profesor Serhiy Kvit, Rektor Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”.

Znaczenie transformacji energetycznej i klimatycznej dla Ukrainy

„Dla KECLab porozumienie ma kluczowe znaczenie, ponieważ transformacja energetyczna i klimatyczna Ukrainy przestała być niszowym tematem eksperckim. Dotyczy ona bezpieczeństwa, odbudowy, konkurencyjności oraz integracji z Unią Europejską. Jeśli Ukraina ma być odporna, potrzebujemy instytucji zdolnych do współpracy ponad dyscyplinami i granicami. KECLab powstał, aby zapewnić Ukrainie instytucjonalne, oparte na dowodach naukowych zaplecze dla tych działań. To miejsce, w którym łączą się badania, edukacja, modelowanie oraz doradztwo polityczne. Dzięki współpracy z Helmholtz-Zentrum Berlin oraz naszymi polskimi partnerami – Forum Energii, Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym i Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie – zaplecze to staje się silniejszą, trójstronną platformą łączącą Ukrainę, Niemcy i Polskę. KECLab jest gotowy, by wnieść swój wkład i przełożyć je na praktyczne rezultaty na rzecz odporności energetycznej, transformacji klimatycznej i europejskiej przyszłości Ukrainy” – dodał Vladyslav Mikhnych, Dyrektor KECLab.

Wspólne projekty badawcze Forum Energii i ukraińskich partnerów

„Ukraina jako bliski sąsiad Polski jest ważnym partnerem gospodarczym. Mimo obecnie trwającej inwazji rosyjskiej znaczenie współpracy będzie rosło – w kontekście odbudowy, rozwijania relacji i powrotu do pokoju. Podpisanie tego porozumienia w energetyce to ważny, symboliczny dla mnie moment. Cieszę się, że dołączają do nas czołowe polskie instytucje naukowe, Instytut Ochrony Środowiska i Akademia Górniczo-Hutnicza, a temat wsparł Minister Andrzej Domański. Razem z Kyiv Energy and Climate Lab już pracujemy nad konkretnymi projektami w zakresie współpracy energetycznej” – dodaje dr Joanna Pandera, Prezeska Forum Energii.

Rola uczelni technicznych w budowaniu odporności systemów lokalnych

„Od początku istnienia AGH rozumie swoją misję jako służbę społeczeństwu i gospodarce. W tym duchu z dużą nadzieją podchodzimy do współpracy z NaUKMA i KECLab. Wierzymy, że wspólne badania, wymiana wiedzy i rozwój narzędzi analitycznych pozwolą wypracować praktyczne rozwiązania, które zwiększą odporność lokalnych systemów energetycznych i pomogą zapewnić społecznościom lokalnym ciągłość dostępu do podstawowych usług energetycznych, także w sytuacjach nagłych przerw w dostawach energii” – zaznacza dr hab. inż. Artur Wyrwa, Prodziekan ds. Współpracy i Nauki Wydziału Energetyki i Paliw AGH.

Wymiana doświadczeń w zakresie polityki środowiskowej i klimatycznej

„Wsparcie naukowców i sektora publicznego w Ukrainie w budowaniu mocnych podstaw polityki środowiskowej uważamy za kluczowy element wsparcia ukraińskiego społeczeństwa i gospodarki, które po wojnie będą w dużej mierze na nowo określać swoje cele rozwojowe i środowiskowe. Instytut posiada wieloletnie doświadczenie we wsparciu polskiej administracji w zakresie wdrażania polityk klimatycznej, powietrznej czy rozwojowej, którym chce podzielić się z naszymi ukraińskimi partnerami. Wiemy też, że nasi ukraińscy partnerzy mają unikatową w Europie wiedzę i tragiczne, ale cenne doświadczenie w zakresie budowania odporności systemów ochrony środowiska i energetyki, z którego sami wiele możemy się nauczyć”– komentuje dr hab. Marcin Stoczkiewicz, Dyrektor Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.

Geneza powstania centrum analitycznego KECLab

KECLab powstał w ramach polsko-ukraińsko-niemieckiego projektu realizowanego od 2023 r. wspólnie przez Helmholtz-Zentrum Berlin, DiXi Group, Ecoaction oraz Forum Energii. Dotychczasowa współpraca obejmowała m.in. analizy rynku biometanu, surowców krytycznych oraz odbudowy infrastruktury miejskiej zgodnie z celami klimatycznymi UE. Kluczowym etapem projektu było powołanie w grudniu 2025 r. KECLab, który ma stać się trwałym elementem współpracy energetycznej w regionie. Przewodniczącym rady projektu jest Janusz Reiter.

Informacje o sygnatariuszach

Forum Energii – interdyscyplinarny think tank działający w obszarze energii, bezpieczeństwa energetycznego i transformacji klimatycznej.

Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy – państwowa jednostka badawcza wspierająca administrację publiczną w zakresie polityki klimatycznej i środowiskowej.

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie – jedna z najważniejszych uczelni technicznych w Polsce, prowadząca działalność badawczą i edukacyjną w obszarze energetyki i nowych technologii.

Narodowy Uniwersytet „Akademia Kijowsko-Mohylańska” – jeden z wiodących uniwersytetów badawczych Ukrainy. · Kyiv Energy and Climate Lab – nowo powstały ośrodek ekspercki wspierający transformację energetyczną i współpracę regionalną.