„Pomniki z historią w korzeniach” – Wrocław zachęca mieszkańców do zgłaszania drzew-pomników

„Pomnik z historią w korzeniach” daje mieszkańcom realny wpływ na to, które z drzew zostaną objęte ochroną prawną. Celem kampanii jest odnalezienie i objęcie ochroną prawną drzew, które łączą niezwykłe cechy przyrodnicze z osobistą lub lokalną historią mieszkańców.

– Wrocław jest pełen przyrodniczych skarbów, a wiele z nich to żywe pomniki historii. Teraz każdy z nas może współtworzyć ich przyszłość. Każde nowe zgłoszenie to szansa na zachowanie bezcennego fragmentu lokalnej przyrody i historii. Ochrona przyrody zaczyna się od pojedynczego gestu – spojrzenia na drzewo nie tylko jak na element krajobrazu, lecz także jak na część naszego dziedzictwa – podkreśla Bartłomiej Świerczewski, zastępca dyrektorki Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju.

Każdy wrocławianin może zgłosić swoje drzewo, które jego zdaniem zasługuje na miano pomnika przyrody. Wystarczy zmierzyć obwód pnia na wysokości 130 cm, zanotować dokładną lokalizację drzewa, zrobić jego zdjęcie i wypełnić formularz zgłoszeniowy dostępny na stronie kampanii. Pozytywnie zweryfikowane propozycje będą mogły zostać ustanowione przez Radę Miejską Wrocławia jako nowe pomniki przyrody i objęte stałą opieką specjalistów.

Jakie drzewo może stać się pomnikiem przyrody?

Status pomnika przyrody mogą uzyskać tylko te drzewa, które spełniają konkretne kryteria opisane w ustawie o ochronie przyrody i rozporządzeniu Ministra Środowiska z 2017 roku. Najważniejsze z nich to m.in. imponujący obwód pnia (mierzony na wysokości 130 cm), wyjątkowe cechy morfologiczne (np. rozłożystość korony), wiek, walory przyrodnicze, krajobrazowe, naukowe, kulturowe lub historyczne. Dla przykładu: minimalny wymagany obwód dla dębów, lip i platanów wynosi aż 300 cm.
Wrocławskie pomniki przyrody

Na terenie Wrocławia obecnie jest 119 pomników przyrody – a to łącznie 206 obiektów przyrodniczych. Większość to gatunki rodzime, przede wszystkim dęby szypułkowe. Coraz większego znaczenia nabierają jednak drzewa obcego pochodzenia, takie jak: platany klonolistne, które we Wrocławiu tworzą wyjątkową w skali kraju populację. Swoich przedstawicieli mają również gatunki rzadkie np. cypryśnik błotny, tulipanowiec amerykański, kasztan jadalny czy grujecznik japoński.

– Pomniki przyrody poddawane są pracom pielęgnacyjnym i interwencyjnym. Specjaliści regularnie przeprowadzają zabiegi pielęgnacyjne drzew, jednocześnie oceniając ich stan zdrowotny i zagrożenia. W ramach tych działań usuwa się susz i zagrażające elementy korony, przeprowadza kontrolę oraz montaż mechanicznych wzmocnień, zabezpiecza ubytki, redukuje obwód korony i poprawia warunki stanowiskowe drzew – podkreśla Małgorzata Demianowicz, Dyrektor Wydziału Środowiska Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Wrocławskie pomniki – od „Pawła” po „Jana Dzierżonia”

Najstarszymi pomnikami we Wrocławiu są dęby szypułkowe, które zostały ustanowione pomnikami przyrody w 1953 r. – to na przykład dęby w parku Szczytnickim przy ul. Różyckiego, dąb Dziadek, dąb Piotra Własta, czy te rosnące wzdłuż alei 10 dębów na wale Odry za ZOO. Obwody niektórych pomników osiągają ponad 6 m. Jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów przyrodniczych miasta jest – dąb szypułkowy „Paweł”. Rośnie w Arboretum przy ul. Pawłowickiej, na terenie wpisanego do rejestru zabytków, zespołu pałacowo-parkowego, zawdzięczającego swój obecny kształt rodzinie Kornów, która w XIX w. założyła tam swoją rezydencję. Jednym z najstarszych drzew – pomników przyrody jest także Dąb „Jana Dzierżonia”, którego obwód wynosi 670 cm a jego wiek ocenia się na ok. 400 lat. Już na długo przed II Wojną Światową uważany był za wyjątkowo cenny okaz.

Edukacja i identyfikacja z przyrodą

Kampania „Pomnik z historią w korzeniach” zachęca wrocławian do zgłaszania wyjątkowych drzew, by ocalić je przed zapomnieniem i zapewnić im ochronę prawną — dla nas i dla przyszłych pokoleń. Ma też wartość edukacyjną, bo uczy, jak ważne są drzewa w naszym otoczeniu i jak każdy z nas może je chronić.

– Akcja jest także dedykowana szkołom, dlatego bardzo liczymy na to, że grupy szkolne, klasy ze swoimi nauczycielami, wyjdą w teren i będą poznawać gatunki drzew, będą dowiadywać się o nich więcej a jednocześnie zwrócą uwagę na te, z którymi się najbardziej identyfikują, bo ta identyfikacja z przyrodą i historią jest bardzo ważna. A co warto podkreślić – najstarsze drzewa we Wrocławiu mają nawet 400-500 lat – mówi Robert Suligowski, radny Rady Miejskiej Wrocławia.

Wszystkie szczegółowe informacje oraz formularz zgłoszeniowy znajduje się pod linkiem: wroclaw.pl.