Prezes UTK: przejazdy powinny być monitorowane, a kierowcy popełniający wykroczenia karani

– Od lat publicznie postuluję wyposażenie przejazdów w urządzenia automatycznego monitoringu. Jestem przekonany, że wyposażenie w nie – na początek 500 zdefiniowanych przejazdów znacząco poprawi bezpieczeństwo. Konieczne jest do tego stworzenie w Polsce takiego otoczenia prawnego, które zapewni budowę, eksploatację systemu, ale również dyscyplinowanie kierowców poprzez nakładanie mandatów – wskazał Góra.

Dodał, że automatycznemu egzekwowaniu przepisów powinna towarzyszyć sukcesywna modernizacja przejazdów i podnoszenie ich kategorii. Tam, gdzie poziom ryzyka i natężenie ruchu są najwyższe, powinno się budować skrzyżowania dwupoziomowe.

Tragiczne statystyki

Prezes UTK poinformował, że wypadki na przejazdach kolejowo-drogowych stanowią ponad 37% wszystkich tragicznych zdarzeń oraz odpowiadają za blisko 25% śmiertelnych ofiar wypadków na kolei. W 2025 r. na przejazdach i dojściach do peronów doszło do 186 wypadków, a do końca sierpnia 2026 r. było ich już 138.

W opinii Góry wzrostu liczby wypadków można upatrywać w kilku czynnikach. – Pociągów jest więcej, a także uruchamiane są połączenia na trasach, na których wcześniej ruchu kolejowego nie było lub był mniej intensywny. Przy tym pociągi, w szczególności pasażerskie, poruszają się z większymi prędkościami, co wynika z systematycznej wymiany taboru kolejowego na nowszy – zauważył. UTK przekazał, że przez siedem miesięcy tego roku praca eksploatacyjna tylko w przewozach pasażerskich osiągnęła poziom 139,7 mln tzw. pociągokilometrów i wzrosła o ponad 7% w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku.

Trwa protest na kolei. W PKP Intercity ponad 70% pociągów opóźnionych; średnio o 27 min.

Niebezpieczne przejazdy kolejowe

Z danych urzędu wynika, że najczęstszą przyczyną wypadków na przejazdach jest nieprawidłowe zachowanie uczestników ruchu drogowego.

– Kierowcy nie zatrzymują się przed przejazdem mimo sprawnie działających sygnalizatorów, pieszy wchodzi, a pojazd drogowy wjeżdża w strefę niebezpieczną przejazdu, mimo że nadjeżdża pociąg. Użytkownicy przejazdów naruszają przepisy ruchu drogowego i nie stosują się do znaków, sygnałów świetlnych i dźwiękowych oraz oznakowania poziomego, kierowcy zatrzymują pojazdy zbyt blisko toru lub w skrajni taboru, a także wjeżdżają na przejazd w ostatniej chwili – dodawał szef urzędu.

Ze statystyk obejmujących ubiegły rok wynika, że najbardziej niebezpieczne są przejazdy kategorii D – zabezpieczone tzw. krzyżem św. Andrzeja i ewentualnie dodatkowo znakiem „stop”. Na tych przejazdach najczęściej dochodziło do wypadków – w 2025 r. było ich 107, do końca sierpnia tego roku 89. Drugie w kolejności są przejazdy kategorii C – wyposażone jedynie w sygnalizatory drogowe. W 2025 r. doszło na nich do 41 wypadków. W tym roku, do końca sierpnia, było ich 21. Na przejeździe tej kategorii doszło w środę do wypadku w Sokolnikach Suchych.

ABC bezpieczeństwa

W ocenie Góry poprawy wymaga również jakość i zakres prowadzonych szkoleń kierowców – tak by w pełni uwzględniały one problematykę bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Szef urzędu zwrócił uwagę, że kierowcy zawodowi powinni podlegać cyklicznym szkoleniom, tak jak maszyniści kolejowi.

Prezes UTK zauważył, że ważną rolę w działaniach na rzecz bezpieczeństwa na kolei pełnią również kampanie społeczne takie jak „Bezpieczny przejazd” czy realizowana przez Urząd Transportu Kolejowego kampania „Kolejowe ABC”.

– Obecnie trwa już trzecia odsłona tego projektu, na który otrzymaliśmy dofinansowanie z Funduszy Europejskich. Kształtowanie właściwych postaw i budowanie świadomości, jak bezpiecznie poruszać się w pobliżu terenów kolejowych, powinno odbywać się od najmłodszych lat – przekazał Góra.

PKP Intercity zmienia rozkład od 30 sierpnia. Nowe połączenia i krótsza podróż do Krakowa

Aż 237 kontroli i 640 nieprawidłowości

W ubiegłym roku UTK skontrolował 237 przejazdów i przejść. Stwierdzono 640 nieprawidłowości, które dotyczyły m.in. dokumentacji przejazdów, ich oznakowania, stanu nawierzchni i odwodnienia, badań diagnostycznych oraz utrzymania urządzeń zabezpieczenia ruchu. Każdorazowo zarządców infrastruktury zobowiązano do usunięcia naruszeń.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami w 2025 r. Prezes UTK wydał także 16 decyzji dotyczących stanu technicznego i eksploatacji przejazdów oraz 11 decyzji wprowadzających ograniczenia ruchu kolejowego w całości lub częściowo związanych z przejazdami. Od stycznia do sierpnia 2026 r. działaniami kontrolnymi objęto blisko 90 kolejnych przejazdów.

Przejazd w Sokolnikach był kontrolowany na przełomie czerwca i lipca 2022 r. „Stwierdzono wówczas kilka nieprawidłowości. Na podstawie dokumentacji przedstawionej następnie przez zarządcę infrastruktury potwierdzono ich usunięcie” – poinformował prezes UTK. Prezes urzędu wskazał, że w przypadku najpoważniejszych zdarzeń na kolei inspektorzy UTK udają się na miejsce – tak było również w przypadku środowej katastrofy.

Nadzór urzędników

– UTK sprawuje nadzór nad postępowaniami prowadzonymi przez komisje kolejowe. Natomiast poważne wypadki, takie jak ten w środę, bada niezależna Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych. Po ustaleniu przyczyn zdarzenia komisja wydaje zalecenia dotyczące poprawy bezpieczeństwa. Rolą Prezesa UTK jest ich analiza pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa całego systemu kolejowego, a następnie przekazanie tych rekomendacji podmiotom rynku kolejowego oraz nadzorowanie ich realizacji – podsumował Góra.

W środę ok. godziny 11:30 na przejeździe kolejowym w Sokolnikach Suchych niedaleko DK 12 doszło do zderzenia pociągu z pojazdem ciężarowym. Ze wstępnych ustaleń śledczych wynika, że kierujący pojazdem ciężarowym wjechał na tory pomimo nadawanego sygnału świetlnego zakazującego wjazdu, doprowadzając do zderzenia z pociągiem PKP Intercity relacji Lublin – Szczecin. W wyniku wypadku wykoleiła się lokomotywa elektryczna oraz dwa pierwsze wagony składu, którym podróżowało co najmniej 114 osób, w tym troje członków załogi. Zginęła jedna osoba, pasażerka pociągu.