Prezydent zawetował ustawę o Parku Narodowym Doliny Dolnej Odry

Twórcy ustawy argumentowali, że nowy park pozwoliłby chronić unikalne przyrodniczo tereny w dolnym biegu Odry, jednocześnie zwiększając atrakcyjność turystyczną regionu.

Zgodnie z projektem ustawy, Park Narodowy Doliny Dolnej Odry miał obejmować obszar o powierzchni ponad 3,8 tysiąca hektarów. Granice parku były projektowane w taki sposób, aby zapewnić ochronę przyrody, jednocześnie umożliwiając mieszkańcom dalsze użytkowanie części terenów. W projekcie przewidziano wyłączenie głównych ramion rzeki – Odry Zachodniej i Odry Wschodniej – z obszaru parku, natomiast do jego granic włączono trzy wyspy w Międzyodrzu: Łęgi Kurowskie, Klucki Ostrów i Zaklucki Ostrówek. Wyspy te należą administracyjnie do miasta Szczecin. Otulina parku miała pełnić rolę strefy ochronnej, zabezpieczającej park przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka.

Argumenty prezydenta wobec ustawy

Prezydent Karol Nawrocki w uzasadnieniu weta podkreślił, że ustawa może ograniczać rozwój gospodarczy regionu, w którym Odra odgrywa istotną rolę jako źródło potencjału inwestycyjnego. Szczególnie krytycznie ocenił brak jednoznacznego wskazania obowiązków Wód Polskich w zakresie utrzymania śródlądowych dróg wodnych i bezpieczeństwa hydrotechnicznego. Według prezydenta, niejasne zapisy mogą skutkować ograniczeniem inwestycji infrastrukturalnych, w tym transportu rzecznego, co mogłoby negatywnie wpływać na bezpieczeństwo mieszkańców.

Ponadto Nawrocki wskazał na nieaktualność i częściową nieweryfikowalność danych użytych do oceny skutków ustawy. Dotyczyło to przede wszystkim informacji o występowaniu chronionych gatunków i siedlisk przyrodniczych. Według prezydenta, brak rzetelnych analiz oraz potencjalne straty finansowe dla gmin były przesłanką do odrzucenia ustawy.

Prezydent podkreślił również, że mieszkańcy wyrażali obawy związane z wprowadzeniem ograniczeń w działalności gospodarczej, rolniczej i rybackiej oraz w rozwoju turystyki wodnej. Wskazał na brak szerokich konsultacji społecznych, debat eksperckich i referendum lokalnego, co jego zdaniem osłabiało demokratyczną legitymację decyzji.

Reakcje polityków i samorządowców

Decyzja prezydenta spotkała się z krytyką ze strony minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski, która podkreśliła, że projekt ustawy nie miał prawdziwych minusów, a prace nad nim były prowadzone we współpracy z samorządami. Niezadowolenie wyraził także wojewoda zachodniopomorski Adam Rudawski oraz inicjator powołania parku Łukasz Ławicki, wskazując, że decyzja prezydenta przekreśliła wysiłki lokalnych społeczności i samorządów.

Szef gabinetu prezydenta Paweł Szefernaker zwrócił uwagę, że tereny te są już chronione w ramach parku krajobrazowego i obszaru Natura 2000, a powstanie parku narodowego mogłoby ograniczyć żeglugę na Odrze. Podkreślił także sprzeciw gminy Gryfino, leżącej w centrum planowanego parku.

Parki narodowe w Polsce

W Polsce funkcjonuje obecnie 23 parki narodowe, zajmujące około 1 proc. powierzchni kraju. Pierwszym powstałym parkiem był Pieniński Park Narodowy, a największym – Biebrzański Park Narodowy. Utworzenie lub zmiana granic parku narodowego wymaga zgody organów samorządu terytorialnego i jest dokonywane w drodze ustawy, natomiast jego szczegółowe granice określa Rada Ministrów w rozporządzeniu.