Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformowało, że podczas spotkania podsumowano działania zrealizowane w 2024 r., w tym kwestie związane z zapewnieniem pomocy zabytkom dotkniętym powodzią.

– Dziękuję Państwu za ciężką pracę i zaangażowanie. To dzięki Wam w tak krótkim czasie udało się policzyć zabytki, które ucierpiały podczas kataklizmu. Rok 2025 będzie dla zespołów konserwatorskich bardzo intensywny. Kontynuujemy prace związane z usuwaniem skutków powodzi, ale także rozpoczynamy rozmowy o kluczowych kwestiach związanych z opieką nad zabytkami. Zabytki to nasze wspólne dobro, chcemy je właściwie zabezpieczać i uszczelnić zapisy – powiedziała ministra kultury Hanna Wróblewska do uczestników spotkania.

Dialog z samorządami

Sekretarz stanu w MKiDN i generalna konserwator zabytków Bożena Żelazowska poinformowała zaś, że planowane są szerokie konsultacje dotyczące zagadnień związanych z ochroną zabytków. – Do rozmów chcemy zaprosić jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacje społeczne, które zajmują się opieką nad zabytkami oraz przedstawicieli Narodowego Instytutu Dziedzictwa – przekazała.

Żelazowska przedstawiła również zgłoszone przez MKiDN uwagi do Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz innych ustaw, obejmujące m.in. koordynację działań służb konserwatorskich w przypadku występowania klęsk żywiołowych.

Ocena finansowania

Jak podał resort, podsumowano także dotychczasowe wyniki realizacji projektu “Wsparcie służb konserwatorów zabytków na szczeblu centralnym i wojewódzkim, realizujących zadania związane z inwestycjami w zakresie POIiŚ, FEnIKS, CEF i CEF2 na lata 2024-2029”.

W ramach II etapu projektu – jak wskazano – konserwatorzy zabytków, realizując zadania związane z nadzorem nad inwestycjami współfinansowanymi ze środków FEnIKS, mogli otrzymać wsparcie finansowe, m.in. na koszty osobowe, zakup sprzętu i wyposażenia, podnoszenie kwalifikacji, leasing środków trwałych, a także rozliczenie delegacji służbowych pracowników urzędów konserwatorskich.

– Pozwoliło to na skrócenie czasu realizacji procesu inwestycyjnego i zmniejszenie pojawiających się nieprawidłowości. Zgłoszone zostały 43 projekty. Łączna kwota dofinansowania wyniosła prawie 1,5 mln zł – podkreślono.

Zabytki potrzebujące wsparcia

Ministra kultury – jak przypomniano – na początku stycznia spotkała się z samorządowcami i parlamentarzystami z Dolnośląskiego Zespołu ds. Zabytków oraz Dolnośląskim Konserwatorem Zabytków Danielem Gibskim, z którym omówiła stan prowadzonych prac konserwatorskich przy zabytkach, wymagających wsparcia. Odwiedziła zabytki, które ucierpiały przez powódź oraz obiekty związane z naszym dziedzictwem m.in. ruiny zabytkowego domu z XIX w. w Starym Waliszowie, Kaplicę św. Onufrego w Stroniu Śląskim, Most Św. Jana z XVI w. w Lądku Zdroju, most gotycki na Młynówce i Klasztor Franciszkanów w Kłodzku.

Podczas wrześniowej powodzi uszkodzeniu uległo łącznie 3 850 zabytków. Ich konserwacja i renowacja będzie możliwa m.in. dzięki przekazaniu przez MKiDN 100 mln zł na specjalny priorytet poświęcony usuwaniu skutków powodzi w zabytkach wpisanych do rejestru zabytków w ramach programu “Ochrona zabytków”. Wnioski o dofinansowanie można składać do 31 stycznia br.