Resort klimatu liczy na miliardy na transformację w ciepłownictqwie

Podczas debaty poświęconej dekarbonizacji ciepłownictwa wiceszef Ministerstwa Energii zwrócił uwagę, że transformacja sektora jest szczególnie dużym wyzwaniem dla Polski. Krajowy rynek ciepła systemowego jest drugim co do wielkości w Unii Europejskiej, po rynku niemieckim.

Strategia transformacji ciepłownictwa do 2040 r.

Ministerstwo Energii przygotowało strategię transformacji ciepłownictwa do 2040 r. Dokument ma wyznaczyć kierunek zmian w sektorze i zapewnić stabilne, bezpieczne oraz przystępne cenowo dostawy ciepła. Strategia ma także stworzyć przewidywalne ramy funkcjonowania branży i jednocześnie wspierać bezpieczeństwo energetyczne kraju. Jej podstawowym założeniem jest stopniowe odchodzenie od paliw kopalnych na rzecz nisko- i bezemisyjnych źródeł energii.

– Strategia odpowiada wyzwaniom szeroko rozumianej transformacji energetycznej. Ciepłownictwo trzeba dzisiaj traktować jako ważny element bezpieczeństwa energetycznego. Nie tylko w kontekście inwestowania w nowe technologie i związane z tym wyzwania z elektryfikacją polskiej i europejskiej gospodarki, ale także odpowiadając na problemy całego sektora – powiedział Konrad Wojnarowski. Wiceminister wyraził też nadzieję, że strategia zostanie możliwie szybko przyjęta przez rząd.

Finansowanie kluczowe dla modernizacji sektora

Zdaniem Wojnarowskiego jednym z najważniejszych warunków powodzenia transformacji ciepłownictwa jest zapewnienie odpowiedniego finansowania. W tym kontekście znaczenie mają mieć m.in. środki dostępne w ramach perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034.

Resort zwraca również uwagę na sytuację przedsiębiorstw ciepłowniczych, których produkcja wciąż w dużej mierze opiera się na węglu. Istotnym obciążeniem dla sektora pozostają koszty zakupu uprawnień do emisji CO2 w ramach unijnego systemu ETS. – Z jednej strony nie możemy dalej wymagać nakładów inwestycyjnych związanych z transformacją, a z drugiej strony obarczać ciepłownictwo polskie kosztami systemu ETS – wskazał wiceminister.

Co najmniej 3 mld zł z Funduszu Transformacji Ciepłownictwa

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zamierza przeznaczyć co najmniej 3 mld zł na inwestycje realizowane w ramach Funduszu Transformacji Ciepłownictwa.

Program jest obecnie projektowany. Jego realizację przewidziano na lata 2026–2030, a podstawowym celem ma być dekarbonizacja systemów ciepłowniczych. Skala potrzeb inwestycyjnych jest jednak znacznie większa. Szacuje się, że do 2040 r. polskie ciepłownictwo będzie wymagało nakładów rzędu 197–231 mld zł.

Z systemów ciepłowniczych w Polsce korzysta ponad 15 mln osób, a łączna długość sieci wynosi około 23 tys. km. W 2025 r. do odbiorców dostarczono 219,9 PJ energii cieplnej.

Zgodnie z unijnymi kierunkami transformacji do 2040 r. 75 proc. ciepła systemowego powinno pochodzić z odnawialnych źródeł energii i odpadów. Do 2050 r. udział ten ma wzrosnąć do 100 proc.

Rekomendacje dla samorządów i przedsiębiorstw ciepłowniczych

Podczas Energy Days Dariusz Kryczka z United Nations Global Compact Network Poland przedstawił Kartę Rekomendacji dla Transformacji Ciepłownictwa.

Dokument zawiera kilkadziesiąt postulatów dotyczących kierunku zmian w sektorze. Wśród nich znalazły się m.in. dobór technologii do lokalnie dostępnych zasobów i infrastruktury, uwzględnianie wielkości systemu i potrzeb odbiorców oraz przyjęcie wspólnych celów krajowych przy pozostawieniu różnych dróg ich realizacji. Autorzy rekomendacji wskazują również na potrzebę większej elastyczności modelu taryfowego, uwzględnienia kosztów i lokalnej specyfiki transformacji oraz stworzenia stabilnych warunków dla wieloletnich inwestycji.