Gospodarka obiegu zamkniętego to spory potencjał dla polskiego biznesu. W kierunku gospodarki cyrkularnej idziemy coraz pewniej, choć do prymusów z UE nieco nam jeszcze brakuje – wynika z najnowszego raportu Instytutu Innowacyjna Gospodarka.

Jak najdłuższe utrzymanie w obiegu gospodarczym materiałów, surowców i wartości produktu oraz minimalizacja ilości wytworzonych odpadów – na tym w skrócie opiera się idea gospodarki o obiegu zamkniętym.

Choć w Polsce dopiero raczkuje, to potencjał jej rozwoju w kontekście praktycznych rozwiązań dla sektora biznesu jest widoczny. Choćby ze względu na oszczędności rzędu 8 proc. rocznych obrotów przedsiębiorstw czy wzrost zatrudnienia w sektorze gospodarowania odpadami o 170 tys. miejsc pracy.

CCJ 300 x 250

Raport o GOZ

Instytut Innowacyjna Gospodarka opublikował raport „W kierunku gospodarki cyrkularnej rekomendacje rozwoju i implementacji praktycznych rozwiązań dla biznesu”. Wynika z niego, że Polska korzysta ze swoich zasobów nieefektywnie, a wzrost ekonomiczno-gospodarczy to skutek zwiększonego użycia surowców, a nie efektywniejszego ich wykorzystywania. Od 2004 r. ilość odpadów w Unii Europejskiej zmniejszyła się o 2,1 proc., podczas gdy w Polsce wzrosła o 30,3 proc.

– Aby umożliwić gospodarkę o obiegu zamkniętym, potrzebna jest zmiana nastawienia biznesu na myślenie cyrkularne oraz potraktowanie odpadu jako potencjalnego surowca – ttłumaczy Piotr Bruździak z firmy Stena Recycling.

Problemy z marnowaniem żywności

Z raportu wynika, że pod względem marnowania żywności jesteśmy na 5. miejscu w UE.
Poprawić sytuację może choćby zmiana oznakowania produktów pod względem dat ich przydatności do spożycia. Prostym rozwiązaniem jest również pakowanie na wynos niedokończonych posiłków w restauracjach.

Eksperci wskazują również na tzw. prawo dobrego samarytanina polegające na przekazywaniu żywności – ograniczenie odpowiedzialności osoby przekazującej funkcjonujące już w wielu krajach świata. Firma Jeronimo Martins – w Polsce zarządzająca sklepami “Biedronka” – od lat działa już w tym obszarze.

– Od 2016 r. rozwijamy program przekazywania żywności bezpośrednio ze sklepów i centrów dystrybucyjnych na zasadzie darowizny partnerom społecznym. W 2017 r. przekazaliśmy blisko 670 ton żywności o wartości ponad 6 mln zł – mówi Sylwia Krzyżycka z Jeronimo Martins Polska.

Co z zagospodarowaniem opakowań?

Raport porusza również kwestię zagospodarowania opakowań i odpadów opakowaniowych. Stanowią one aż 85 proc. odpadów komunalnych w Polsce. Zwraca się tu uwagę na problem społecznej świadomości w kontekście odpowiedzialności za ilość wytworzonych odpadów. W Polsce 80 proc. konsumentów uważa, że nasz kraj produkuje zbyt dużą ilość odpadów ogółem, jednak według nich tylko 33 proc. gospodarstw domowych generuje nadmiernie ilości odpadów.

Korzystną zmianą, którą można wprowadzić stosunkowo szybko, jest poprawa stanu relacji między organizacjami odzysku opakowań, wytwórcami produktów a gminami.

– Przebudowa systemu, która nie będzie burzyła stosunkowo nowego, bo wdrożonego dopiero od 2014 r. systemu gospodarki odpadami komunalnymi, wzmacniającego pozycje gmin, nakładającego na nie konkretne obowiązki, powinna stworzyć jasno określone, przejrzyste i sprawiedliwe warunki finansowania zbiórki, segregacji i edukacji ekologicznej społeczeństwa – mówi Jakub Tyczkowski z Rekopolu Organizacji Odzysku Opakowań.

Ustawa o ZSEE do wymiany

W przypadku elektroodpadów zwraca się uwagę na małą skuteczność Ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, która zakazywała oddawania niekompletnych elektroodpadów i ich części do punktów skupów złomu.

Monitorowanie tego strumienia odpadów, nakazane zresztą przez regulacje unijne, mogłoby przyczynić się do wdrożenia gospodarki cyrkularnej.

Niedopasowanie ofert

Ponadto raport zwraca uwagę na sektor partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) w kontekście circular economy Polsce. – Rozwiązań dla biznesu należy szukać w dialogu, edukacji oraz zmianie modeli biznesowych. To jest możliwe w partnerstwach publiczno-prywatnych, w których współdzielenie się wiedzą i doświadczeniem partnerów umożliwia wieloletnie działania instalacji opartych o najlepsze rozwiązania finansowe, techniczne i organizacyjne – stwierdza Edyta Urbaniak-Konik z Suez Polska.

Z powodu niedopasowania oferty do rynku sektor ten póki co kuleje. Do ponad 37 proc. ofert żadna z firm komercyjnych nie zgłosiła chęci współpracy. Dostępne dane sugerują, że podpisaniem umowy kończy się ledwie ¼ wszystkich postępowań zmierzających do zrealizowania projektu PPP. Poprawę sytuacji upatruje się w standaryzacji podejścia do projektów PPP, a także utworzeniu rządowej grupy zadaniowej do napędzania realizacji projektów czy zapewnienia im transparentności.

Pobierz pełny raport „W kierunku gospodarki cyrkularnej  rekomendacje rozwoju i implementacji praktycznych rozwiązań dla biznesu”

UDOSTĘPNIJ

Czytaj więcej

3 Komentarze

  1. Polska wcale nie jest, aż na takim szarym końcu jak to autor artykułu sugeruje. Nawet przy założeniu, że ilość odpadów w Polsce wzrosłaby o 100%, to i tak nie zdogonimy niechlubnych rekordów Dani, Niemców, Cypru czy Luksemburga. Dane statystyczne dla Polski co do ilości wytworzonych odpadów komunalnych przypadających na jednego mieszkańca wynoszą odpowiednio 268 kg w 2014 roku, 282 kg w 2015 roku i 303 kg w 2016 roku. Jednakże mimo wzrostu ilości jest to jeden z najniższych wskaźników wśród krajów europejskich. Dla porównania najwięcej odpadów komunalnych przypadających na 1 mieszkańca wytworzyły Dania 758 kg, Niemcy 618 kg, Cypr 617 kg oraz Luksemburg 616 kg. Średnia ilość tych odpadów przypadających na 1 mieszkańca Unii Europejskiej wyniosła 474 kg. Po prostu tyle nie syfimy – niech inni uczą się od nas. A gdyby nie transferowane z zachodu wzorce kolorowych opakowań, to przy przy polskiej gospodarce opakowaniami sprzed transformacji np. w postaci skupów butelek czy zwrotnych butelek do mleka, oranżady, wódki i innych – to bylibyśmy niedoścignionym wzorcem do naśladowania dla wielu gospodarek nie tylko europejskich. (akurat ten dział gospodarki działał wzorowo i nikomu korona z głowy nie spadała idąc po mleko z pustą butelką na wymianę).

Skomentuj