Utrata bioróżnorodności sprawia, że komary atakują ludzi coraz częściej

Biolodzy z Oswaldo Cruz Institute w Rio de Janeiro badali komary żyjące w Lesie Atlantyckim. Jest to jeden z najbardziej różnorodnych biologicznie ekosystemów świata, rozciągający się wzdłuż wybrzeża Brazylii. Od kilku dziesięcioleci wskutek działalności człowieka obszar ten traci bioróżnorodność – obecnie jedynie około jedna trzecia jego pierwotnej powierzchni ma swój naturalny charakter. Zanik części gatunków sprawił, że komary utraciły dotychczasowe źródła pożywienia i zaczęły częściej kierować się w stronę ludzi.

„Ustaliliśmy, że komary odławiane w pozostałościach Lasu Atlantyckiego wyraźnie preferują krew ludzką” – powiedział główny autor publikacji, dr Jeronimo Alencar.

Analiza DNA i identyfikacja żywicieli

On i jego współpracownicy odławiali brazylijskie komary za pomocą pułapek świetlnych, a następnie badali krew znajdującą się w ciałach samic. Dzięki analizie DNA byli w stanie ustalić, od jakich dokładnie kręgowców pochodziła wyssana krew.

Okazało się, że największa część owadów, u których udało się zidentyfikować żywiciela, zawierała w sobie krew ludzi. U pozostałych wykryto krew ptaków, płaza, myszy i przedstawiciela rodziny psowatych. W kilku przypadkach komary żywiły się krwią więcej niż jednego gatunku, na przykład człowieka i płaza lub człowieka i ptaka.

Degradacja środowiska a dostępność żywiciela

„Choć niektóre gatunki komarów mają wrodzone preferencje, kluczowe znaczenie dla ich wyboru ma dostępność i bliskość żywiciela” – wyjaśnił dr Alencar.

Przyczyną wykrytych w badaniu zmian jest według autorów postępująca degradacja środowiska. Jak wyjaśnili, gdy ubywa naturalnych gospodarzy, komary są zmuszone szukać alternatywy. W takich warunkach coraz częściej zwracają się ku ludziom, ponieważ są gatunkiem najłatwiej dostępnym.

Zagrożenia dla zdrowia publicznego

Ma to poważne konsekwencje dla zdrowia publicznego. W regionach objętych badaniem komary przenoszą bowiem groźne wirusy, m.in. wirusa żółtej febry, dengi, Zika, chikungunya, Mayaro i Sabiá. Częstsze kontakty tych owadów z ludźmi zwiększają więc ryzyko rozprzestrzeniania się poważnych chorób.

„Informacja, że komary na danym obszarze wyraźnie preferują ludzi, jest sygnałem ostrzegawczym” – podkreślili naukowcy.