Jak zrobić lepszy użytek z zieleni i wody w miastach?

Nagroda przyznawana jest co roku, a wręczenie tegorocznego wyróżnienia odbyło się w trakcie konferencji zamykającej program BiodivERsA3 w połowie listopada w Brukseli.

W projekt ENABLE zaangażowanych było 11 jednostek naukowych, w tym dwie polskie – Uniwersytet Łódzki oraz Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii PAN w Łodzi.

Nagroda za kompleksowe podejście

Jak poinformowano w komunikacie Uniwersytetu Łódzkiego, nagrodę przyznano za opracowanie kompleksowego modelu funkcjonowania i planowania tzw. błękitnej i zielonej infrastruktury (obejmującej zieleń i wodę w miastach, w tym m.in. tereny zieleni, zbiorniki wodne, zielone dachy, ogrody deszczowe), tak aby uwolnić jej pełen potencjał.

Zespół ENABLE opracował także nowe narzędzia analityczne służące do oceny efektów funkcjonowania błękitnej i zielonej infrastruktury.

Badania naukowców przyczyniać się mają – czytamy w komunikacie uczelni – do zabezpieczenia różnorodności biologicznej w dynamicznych, zdominowanych przez człowieka systemach społeczno-ekologicznych w miastach i aglomeracjach.

“Lepsze zrozumienie warunków, w których różne typy i elementy błękitnej oraz zielonej infrastruktury przynoszą wiele wzajemnie powiązanych korzyści, oraz sposobu, w jaki są one odbierane przez różne grupy beneficjentów, umożliwi zwiększenie skali dobrych przykładów i skuteczne wdrażanie projektów rozwiązań opartych na przyrodzie” – skomentował uczestnik projektu, prof. Jakub Kronenberg z Zakładu Analiz Systemów Społeczno-Ekologicznych UŁ cytowany w komunikacie swojej uczelni.

System połączonych elementów

Przedstawiciele UŁ przypominają, że błękitna i zielona infrastruktura (BZI) to system połączonych, wzajemnie powiązanych elementów zieleni i wody, świadomie planowany, aby zwiększyć korzyści, jakie oferuje nam przyroda.

Do takiej infrastruktury można zaliczyć elementy, które pozwalają efektywnie zagospodarować wodę – np. deszczówkę. Wśród elementów BZI są m.in.: zbiorniki i stawy retencyjne, niecki infiltracyjne, muldy i rowy czy ogrody deszczowe.

Zespół realizujący projekt ENABLE w Łodzi badał w szczególności bariery utrudniające dostępność oraz atrakcyjność błękitnej i zielonej infrastruktury.

Badacze przeanalizowali również dostęp do terenów zieleni w Łodzi z perspektywy sprawiedliwości środowiskowej.

Przyglądali się dostępności błękitnej i zielonej infrastruktury dla określonych, zmarginalizowanych grup społecznych – w szczególności osób w kryzysie bezdomności, dzieci i ludzi starszych, a także osób zależnych od świadczeń społecznych.

Wzięto przy tym pod uwagę perspektywę wybranych zjawisk urbanistycznych, takich jak niekontrolowany rozwój miast.

Naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego – podsumowuje uczelnia – wykorzystali swoją wiedzę z zakresu ekonometrii przestrzennej, aby zaproponować innowacyjne podejścia do badania sprawiedliwości środowiskowej.

Uwzględnili dostęp całych grup społecznych do kulturowych i regulacyjnych usług ekosystemów (przywiązanie do miejsca oraz łagodzenie hałasu). Połączyli także sprawiedliwość środowiskową i wycenę rynkową środowiska (tzw. wycena hedoniczna).

11 instytucji naukowych

Projekt ENABLE realizowany był w latach 2016-2019 przez 11 instytucji naukowych.

Z kolei BiodivERsA – w ramach którego nagrodzono projekt ENABLE – jest programem, w ramach którego finansowane są badania podstawowe dotyczące szeroko rozumianego zrównoważonego rozwoju, z naciskiem na bioróżnorodność i usługi ekosystemów. Uczestniczą w nim narodowe jednostki finansujące badania podstawowe, w tym NCN, które dofinansowują wybrane projekty. Dodatkowe finansowanie pochodzi z programu H2020.

PAP – Nauka w Polsce