98 gmin województwa mazowieckiego w walce ze złą jakością powietrza

Całkowita wartość projektu wynosi 169 485 561,90 zł, z czego wysokość wkładu  z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 132 216 961,44 zł.

Trują stare kotły i transport

Od wielu lat na Mazowszu obserwowana jest zła jakość powietrza. Zanieczyszczenie powietrza to nie tylko dym, mgła i nieprzyjemny zapach. To także negatywne skutki zdrowotne (co roku w wyniku zanieczyszczenia powietrza przedwcześnie umiera około 4600 Mazowszan) oraz finansowe (18-36 mld złotych rocznie). Głównym powodem takiej sytuacji jest spalanie w starych kotłach paliwa stałego fatalnej jakości i odpadów, a w Warszawie również przez transport. Kluczową kwestią jest poprawa efektywności energetycznej budynków oraz głęboka termomodernizacja obejmująca wymianę źródła ciepła w gospodarstwach domowych. Znaczną barierą jest dotarcie do mieszkańców i przekonanie ich, że zmiany są konieczne, a do tego nie będą się wiązały z radykalnym wzrostem kosztów życia i poprawią jego jakość. Ponadto przeszkodą na poziomie lokalnym jest nadal niewystarczający stan wiedzy pracowników gminnych zajmujących się tematyką ochrony powietrza, braki kadrowe, czy też brak środków finansowych oraz trudności z pozyskiwaniem funduszy na realizację działań. Gmina jest pierwszym punktem kontaktu z mieszkańcem, dlatego należy się skupić przede wszystkim na wsparciu samorządów lokalnych.

Ekodoradcy, nowoczesny sprzęt i dostęp do informacji

Wszystkie te uwarunkowania spowodowały, że zaistniała potrzeba zgłoszenia do programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021-2027 multisamorządowego projektu o nazwie: „Mazowsze bez smogu”. Projekt zakłada doprowadzenie do poprawy jakości powietrza poprzez zapewnienie sieci ekspertów wyspecjalizowanych w dziedzinie ochrony powietrza i energetyki, a także zapewnienie dostępu do informacji i możliwości aktywnej ich wymiany pomiędzy gminami i innymi podmiotami zainteresowanymi i związanymi z ochroną powietrza. W zakresie projektu znajdą się m.in. takie działania, jak:

• doradztwo energetyczne i ekologiczne oraz kontrole przestrzegania zapisów uchwały antysmogowej realizowane poprzez zatrudnienie ekodoradców wyposażonych w wiedzę i niezbędny sprzęt,
• serwis internetowy wspierający procesy zarządzania jakością powietrza, obejmujący obszar całego województwa,
• edukacja ekologiczna – realizowana poprzez działania informacyjno-edukacyjne prowadzone na szczeblu wojewódzkim i lokalnym.

Dla poprawy jakości życia i zdrowia mieszkańców

Realizacja projektu ma doprowadzić m.in. do poprawy jakości powietrza, a tym samym poprawy jakości życia i zdrowia mieszkańców, poprawy efektywności energetycznej przede wszystkim budynków mieszkalnych, poprawy jakości komunikacji pomiędzy gminą, powiatem, regionem, a społeczeństwem, w tym zwiększenia dostępności do informacji z zakresu ochrony powietrza czy analizy zjawiska ubóstwa energetycznego, identyfikacji gospodarstw ubogich energetycznie i udzielania im pomocy.

W ramach projektu przeprowadzona zostanie kampania informacyjno-edukacyjna promująca ochronę powietrza o zasięgu wojewódzkim oraz przeprowadzone zostaną lokalne kampanie informacyjno-edukacyjne kształtujące świadomość ekologiczną. Planowany jest też zakup dwóch mobilnych laboratoriów wraz z pełnym wyposażeniem, służący kontroli jakości powietrza, 78 smogowozów oraz 137 urządzeń pomiarowych służących kontroli jakości powietrza. Zatrudnienie znajdzie 117 ekodoradców. Kontroli w zakresie jakości powietrza zostanie poddanych  18 128 budynków. Wszystkie gminy biorące udział w projekcie zostaną też wyposażone w urządzenia do kontroli jakości powietrza.

Projekt realizowany będzie do 31 grudnia 2028 r.