Lasy słabną w walce z CO₂. Europa niebezpiecznie traci naturalny bufor

Autorzy artykułu opublikowanego w piśmie „Nature” alarmują, że określony w „Europejskim prawie o klimacie” cel osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. jest zagrożony. Ustalenia te opierają się na danych ze wspieranych przez ESA obserwacji Ziemi, w tym z projektów RECCAP-2 i DeepFeatures prowadzonych w ramach Climate Change Initiative (CCI).

Jak podkreślają eksperci, informacje te dostarczają szczegółowego obrazu przemieszczania się węgla między glebą, drzewami i atmosferą. Przypominają jednocześnie, że lasy pokrywają aż 40 proc. europejskiego lądu i w ostatnich trzech dekadach pochłonęły 10 proc. CO₂ wygenerowanego przez cywilizację Starego Kontynentu.

Lasy coraz starsze i bardziej eksploatowane

Zdolność pochłaniania CO₂ przez europejskie lasy w latach 2020–2022 była o ok. 27 proc. mniejsza w porównaniu do poziomu w latach 2010–2014. Spadek ten – zdaniem badaczy – to wynik przede wszystkim zwiększonego pozyskiwania drewna oraz starzenia się lasów. Im las jest bowiem starszy, tym słabiej pochłania CO₂.

Sprawę pogorszyły fale upałów, susze, pożary lasów i choroby drzew.

Potrzebne są dane, modele i nowe narzędzia

Naukowcy podkreślają, że uzyskane przez nich niepokojące rezultaty wskazują na główne priorytety, takie jak dokładniejsze śledzenie przepływów węgla i modelowanie wpływu ekstremalnych zjawisk pogodowych. Niezbędne mają być też ustandaryzowane i przejrzyste dane dotyczące lasów w całej UE oraz opracowanie nowych narzędzi pozwalających przewidywać długoterminowe skutki działań klimatycznych, takich jak sadzenie nowych lasów.

Eksperci przywołują także inne, wcześniejsze badania. Na przykład jedno z nich, opublikowane w ramach projektu RECCAP-2 wspieranego przez Climate Change Initiative ESA wskazało, że emisje gazów cieplarnianych wytwarzanych przez człowieka w Europie, od lat 1990-tych do 2010-tych, spadły o 25 proc.

Te wyniki jednak także pokazały, że zdolność lądów i roślinności do pochłaniania węgla słabnie.

Zielone magazyny nie takie niezawodne

Inne badanie, oparte na informacjach pochodzących z satelity ESA, wskazało, że lasy półkuli północnej, które kiedyś były niezawodnymi obszarami pochłaniającymi węgiel, od 2016 r. emitują go więcej, niż pochłaniają.

– Poprawa naszego zrozumienia tego, gdzie magazynowany jest węgiel, ma ogromne znaczenie dla oceny tej dynamiki. Nasze badania mogą przyczynić się do lepszej oceny wspólnych postępów w realizacji celu Porozumienia Paryskiego w walce ze zmianą klimatu – rezultaty nowego badania skomentował Clément Albergel, szef sekcji Actionable Climate Information w ESA.