Będzie łatwiej budować morskie farmy wiatrowe? Komisja mówi „tak”

Propozycja zakłada m.in. możliwość przeprowadzenia w 2026 r. tzw. aukcji interwencyjnej, a jeśli planowana na 2025 r. aukcja nie dojdzie do skutku z powodu zbyt małej liczby ofert lub braku zaświadczeń, o dopuszczeniu do udziału.

Tunel inflacyjny i waloryzacja wsparcia

Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podkreśliła, że nowelizacja doprecyzowuje zasady organizacji aukcji dla morskich farm wiatrowych i daje inwestorom „poczucie bezpieczeństwa”. Jednocześnie wprowadza ograniczenia w waloryzacji wsparcia – tzw. „tunel inflacyjny”.

– Wprowadzamy mechanizm, który ograniczy waloryzację do poziomu od 0 do 2,5 proc. rocznie – wyjaśniła minister. – To rozwiązanie ma zapobiec nadmiernemu wzrostowi cen energii z MFW i zapewnić przewidywalność kontraktów – dodała.

Dotychczas wsparcie waloryzowano corocznie wskaźnikiem inflacji ogółem z poprzedniego roku. Nowelizacja zakłada, że w przyszłości górną granicą waloryzacji będzie średniookresowy cel inflacyjny Rady Polityki Pieniężnej – jeśli inflacja przekroczy ten poziom, wsparcie zostanie zwaloryzowane jedynie do jego wysokości.

Podczas posiedzenia komisji minister zaznaczyła również, że w projekcie wprowadzono możliwość współdzielenia infrastruktury między kilkoma farmami wiatrowymi, co pozwoli na wspólne wyprowadzenie mocy na ląd. Takie rozwiązanie – jak wskazała – może znacząco ograniczyć nakłady inwestycyjne i przyspieszyć realizację projektów.

Wspólne inwestycje i uproszczenia techniczne

W projekcie doprecyzowano, że współdzielenie infrastruktury będzie możliwe pod warunkiem, że systemy pomiarowe pozwolą określić, która farma produkuje określoną ilość energii. Przewidziano także możliwość współdzielenia jednej morskiej stacji elektroenergetycznej, urządzeń służących do wyprowadzenia mocy lub ich elementów.

Zgodnie z propozycjami, dany projekt MFW będzie mógł złożyć dwie odrębne oferty aukcyjne dla maksymalnie dwóch farm zlokalizowanych w granicach tego samego obszaru, o ile mają one osobne wyprowadzenie mocy. Moc mniejszej z nich nie będzie mogła być niższa niż 25 proc. maksymalnej mocy zainstalowanej dla danego obszaru.

Dodatkowo nowelizacja dopuszcza możliwość korekty położenia fundamentu pod morską turbinę wiatrową lub stację transformatorową o maksymalnie 50 metrów, co ma ułatwić prowadzenie inwestycji w warunkach morskich.

Głos branży i posłów: między inwestycjami a kosztami

Podczas dyskusji Ireneusz Zyska (PiS) zwrócił uwagę, że koszty budowy morskich farm wiatrowych rosną na całym świecie. – Należy zapewnić stabilność finansowania i warunki do realizacji projektów, by proces inwestycyjny nie był zachwiany – podkreślił. – Musimy zmierzyć się z luką mocową, a MFW mogą tę lukę wypełnić – dodał.

Minister Hennig-Kloska oszacowała, że koszt budowy morskich farm wiatrowych wynosi obecnie od 15 do 20 mld zł za 1 GW mocy, a ich żywotność przekracza 30 lat. – Efektywność takich farm sięga 45–50 proc., co czyni je jednym z najbardziej stabilnych źródeł OZE – zaznaczyła.

Z kolei prezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej Janusz Gajowiecki zaapelował o przywrócenie waloryzacji wsparcia wskaźnikiem inflacji. – Proponowany poziom 2,5 proc. jest niewystarczający i może zniechęcić inwestorów – ocenił.

Dodał, że pomysł wspólnego wyprowadzania kabli energetycznych z morza może wymagać przeprojektowania części inwestycji, co podniesie ich koszt i ostatecznie wpłynie na ceny energii dla odbiorców.

Biogazownie, nowe definicje i mapa potencjału OZE

Podczas posiedzenia posłowie zgłosili również poprawki dotyczące innych źródeł odnawialnych, w tym biogazowni. Doprecyzowano definicję biogazu rolniczego oraz zaproponowano, by biogazownie mogły kupować substraty bezpośrednio od producentów biomasy, a nie wyłącznie od spółek komunalnych.

Przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa argumentowali, że obecne przepisy utrudniają wykorzystanie biomasy pochodzącej z gminnych instalacji, która często formalnie staje się odpadem komunalnym i nie może być użyta w biogazowni rolniczej.

Poseł Rafał Komarewicz (Polska 2050-TD) zaproponował z kolei wydłużenie terminu na podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzania planów obszaru przyspieszonego rozwoju OZE.

Strategiczne znaczenie nowelizacji dla rozwoju farm wiatrowych

Nowelizacja wprowadza także możliwość sporządzenia przez ministra klimatu mapy potencjału dla poszczególnych rodzajów OZE. Umożliwi to wyznaczanie w obrębie tych terenów obszarów przyspieszonego rozwoju, o ile posiadają one miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego pozwalające na budowę instalacji OZE.

Projekt zakłada ponadto, że inwestorzy, którzy uzyskali wsparcie w pierwszej – nieaukcyjnej – fazie budowy MFW, będą mogli zgłosić dodatkową moc do aukcji. Limit dla wszystkich obszarów to 200 MW. Wprowadzono także możliwość rozliczania ujemnego salda przy wykorzystaniu ceny maksymalnej wyrażonej w euro, zarówno w całości, jak i w części.

Nowelizacja, choć techniczna w wielu punktach, ma znaczenie strategiczne dla rozwoju polskich morskich farm wiatrowych. Ma też – jak podkreślają przedstawiciele resortu klimatu – zwiększyć konkurencyjność tego sektora i ułatwić inwestycje w transformację energetyczną kraju.