Trwa wielki kryzys branży recyklingu tworzyw sztucznych. W 3 lata zbankrutowało 30% zakładów [WIDEO]

Jakie są główne przyczyny tego kryzysu? Przede wszystkim jest to słabnący popyt na recyklat. Choć Unia Europejska za sprawą dyrektywy SUP wymaga, by sięgali po niego producenci butelek PET na napoje. Kary za niewykorzystanie surowców wtórnych są jednak na tyle niskie, że nie rekompensują ogromnej różnicy w cenach droższego recyklatu i tańszych tworzyw pierwotnych. Kolejnym problemem jest masowy napływ azjatyckich surowców na europejski rynek; kłopot w tym, że przez brak wiarygodnej certyfikacji są to tworzywa sztuczne niewiadomego pochodzenia i jakości.

Tymczasem w Polsce nadal brakuje realnych mechanizmów wspierających recyklerów, z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta na czele.

Branża recyklingu krwawi. Co zrobić, żeby jej pomóc? Odpowiada Sławomir Pacek ze Stowarzyszenia “Polski Recykling”

ROP pomoże branży?

To sprawia, że kryzys na rynku tylko się pogłębia. – Ci przedsiębiorcy, którzy produkują na 100% swoich możliwości (a takich zostało niewielu), robią to na bardzo niskich marżach. Zarabiają tyle, żeby przeżyć i nie dokładać do interesu – mówi Sławomir Pacek, który sam prowadzi zakład recyklingu. Kłopot jest o tyle większy, że podobnie wygląda sytuacja w innych krajach Unii Europejskiej; w tym w Belgii, Holandii, Włoszech i Niemczech.

Pacek uważa, że pomóc mogłaby rozszerzona odpowiedzialność producenta, na którą wciąż czekają polskie samorządy i przedsiębiorcy. Z ostatnich zapowiedzi Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że projekt ustawy wprowadzającej ROP ma trafić do sejmu w połowie kwietnia. – ROP może pomóc długofalowo i na wiele lat, zapewniając większe pieniądze od wprowadzających produkty w opakowaniach. W wersji zaprezentowanej przez MKiŚ pomoże też recyklerom, których wcześniejsze wersje ustawy w ogóle nie dostrzegały – przekonuje ekspert. Jego zdaniem to kluczowe, bo dopiero u recyklerów odpady stają się surowcami i zaczynają podróż z powrotem do gospodarki. 

Bez recyklerów nie będzie selektywnej zbiórki

Recyklerzy potrzebują natychmiastowego wsparcia

W krótkiej perspektywie branża apeluje jednak o kolejne programy wsparcia, bo zanim pierwsze pieniądze z ROP trafią do recyklerów, mogą minąć długie miesiące, a nawet lata. – My potrzebujemy pomocy już w tej chwili. Tak dzieje się w Europie Zachodniej, gdzie prawodawcy dostrzegli masowe bankructwa – apeluje Sławomir Pacek. Przykładem jest tu Francja, która wprowadziła mechanizm gwarantujący z jednej strony popyt na recyklaty, a z drugiej to, że pieniądze trafią do tamtejszych zakładów. 

Tamtejszy ustawodawca proponuje przede wszystkim dotowanie tych producentów, którzy wykorzystają w swoich produktach wtórne surowce. Co więcej, muszą one pochodzić z obszaru do 1500 km od miejsca, w którym prowadzona jest produkcja. Zdaniem Packa to kierunek, który mógłby realnie wzmocnić rynek wtórnych surowców i poprawić warunki działania także polskich recyklerów.

– Francuskie rozwiązanie nie gwarantuje dotacji, lecz popyt na produkty wytwarzane przez recyklerów. Co więcej, dotacje dla producentów wykorzystujących recyklat są bardzo wysokie, bo wynoszą od 450 do 550 euro za każdą tonę zakupionego surowca wtórnego. To pozwala przywrócić naturalną sytuację, w której recyklaty były tańsze od pierwotnych surowców – uważa Sławomir Pacek. Taki mechanizm mógłby się opierać na przykład na dopłatach, ale też ulgach podatkowych.

ROP bez rewolucji? Znamy pierwsze zapowiedzi dotyczące ustawy UC100