Nowelizacja ustawy o ochronie morza na posiedzeniu rządu

Zakres zmian dotyczy dekarbonizacji transportu morskiego, systemu ETS oraz ochrony środowiska w portach. Nowe prawo doprecyzuje kompetencje instytucji i wprowadzi dodatkowe obowiązki dla armatorów.

Dekarbonizacja żeglugi i włączenie do ETS

Jednym z kluczowych elementów projektu jest implementacja unijnych przepisów dotyczących ograniczania emisji gazów cieplarnianych w transporcie morskim. Nowelizacja przewiduje formalne włączenie żeglugi do systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS), co oznacza, że operatorzy statków będą zobowiązani do rozliczania emisji CO₂ na nowych zasadach.

Projekt zakłada także wprowadzenie bardziej rygorystycznych wymogów w zakresie stosowania paliw niskoemisyjnych oraz obowiązku korzystania z zasilania energią elektryczną z lądu podczas postoju statków w portach. Rozwiązanie to ma ograniczyć emisję spalin i hałasu w miastach portowych, poprawiając jakość powietrza oraz warunki życia mieszkańców.

Jasny podział kompetencji

Nowe przepisy precyzują podział zadań między administracją morską a instytucjami odpowiedzialnymi za monitorowanie emisji. Za kontrolę i inspekcje statków odpowiadać będą dyrektorzy urzędów morskich, natomiast rolę organu właściwego do rozliczania emisji gazów cieplarnianych pełnić będzie Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE).

Doprecyzowanie kompetencji ma usprawnić nadzór nad przestrzeganiem nowych regulacji, ograniczyć ryzyko sporów interpretacyjnych oraz zwiększyć przejrzystość procedur wobec armatorów i operatorów portowych.

Odpady ze statków i cyfryzacja rejestrów

Projekt nowelizacji obejmuje również usprawnienie systemu gospodarowania odpadami powstającymi na statkach. Chodzi zarówno o odpady komunalne, jak i pozostałości ładunkowe czy substancje niebezpieczne. Celem zmian jest zwiększenie skuteczności kontroli przekazywania odpadów do portowych instalacji odbiorczych oraz ograniczenie ryzyka ich nielegalnego zrzutu do morza.

Istotnym elementem reformy jest także dalsza cyfryzacja procesów administracyjnych. W projekcie przewidziano wykorzystanie systemu REJA24 – ogólnokrajowego systemu teleinformatycznego służącego do rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 metrów – w szerszym zakresie proceduralnym. Ma to uprościć rejestrację jednostek, przyspieszyć obieg dokumentów oraz ograniczyć obciążenia biurokratyczne po stronie właścicieli i administracji.

Spójność z polityką klimatyczną UE

Całość proponowanych regulacji ma na celu ujednolicenie krajowego porządku prawnego z polityką klimatyczną Unii Europejskiej oraz dostosowanie polskiego prawa do dynamicznie zmieniających się standardów środowiskowych w żegludze. Rząd podkreśla, że nowelizacja nie tylko wdraża wymogi unijne, lecz także porządkuje krajowe procedury techniczne i nadzorcze.

W praktyce zmiany oznaczają dla sektora morskiego konieczność dostosowania się do nowych obowiązków raportowych i technologicznych, ale jednocześnie wpisują polskie porty w długofalowy proces transformacji energetycznej transportu. Dla administracji publicznej będzie to kolejny krok w kierunku cyfryzacji, większej transparentności działań kontrolnych oraz skuteczniejszej ochrony środowiska morskiego.