MKiŚ i pszczelarze w obronie zapylaczy. W tle kondycja ekosystemu

Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało o zacieśnieniu współpracy z pszczelarzami w ramach prac nad Krajowym Planem Odbudowy Zasobów Przyrodniczych. Dokument ma być odpowiedzią na wyzwania związane z ochroną przyrody, w tym z pogarszającą się kondycją populacji owadów zapylających.

Jak wskazuje resort, w obliczu drastycznego spadku liczebności pszczół w Unii Europejskiej konieczne jest prowadzenie dialogu, który pozwoli połączyć skuteczną ochronę zapylaczy z interesami branży pszczelarskiej. 11 maja 2026 r. w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska zaplanowano spotkanie poświęcone wspólnym rozwiązaniom na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego i ochrony przyrody.

W rozmowach biorą udział przedstawiciele środowisk pszczelarskich, w tym Klastra Organizacji Pszczelarskich, Polskiego Związku Pszczelarskiego oraz licznych regionalnych i wojewódzkich związków z całego kraju.

Dialog z branżą jako podstawa nowych rozwiązań

Spotkanie jest bezpośrednią odpowiedzią na list otwarty środowiska pszczelarskiego z 5 maja 2026 r. oraz efektem wcześniejszych konsultacji. Przedstawiciele Ministerstwa oraz branży pszczelarskiej mają omówić kluczowe postulaty środowiska, koncentrując się na art. 10 Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych.

Celem prowadzonych prac jest przygotowanie takich przepisów, które będą mogły realnie odwrócić negatywne trendy w populacjach zapylaczy, a jednocześnie uwzględnią specyfikę polskiego pszczelarstwa i rolnictwa. Ministerstwo deklaruje, że współpracuje z pszczelarzami, aby wspólnie wypracować najlepsze rozwiązania.

Resort podkreśla, że prace nad KPOZP obejmują m.in. kwestie zrównoważonego pszczelarstwa i ochrony siedlisk. Rozwiązania te mają mieć praktyczne znaczenie dla odbudowy populacji zapylaczy oraz poprawy kondycji całych ekosystemów.

Najważniejsze obszary uzgodnień

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że nowe propozycje zapisów uwzględniają uwagi zgłaszane wcześniej przez branżę pszczelarską. Dotyczą one m.in. rozróżnienia pszczelarstwa zrównoważonego od przemysłowego, usystematyzowania przepisów dotyczących pasiek na terenach miejskich, zachowania siedlisk półnaturalnych i ochrony mokradeł, a także ochrony zapylaczy istotnych dla bezpieczeństwa żywnościowego.

W komunikacie podkreślono, że ochrona dzikich zapylaczy jest fundamentem bezpieczeństwa żywnościowego i – zgodnie ze stanowiskiem naukowców – nie stanowi zagrożenia dla hodowli pszczoły miodnej. Wspólne działania Ministerstwa i środowisk pszczelarskich mają służyć poprawie kondycji całego ekosystemu, z czego korzystać mają zarówno dzika przyroda, jak i sektor produkcji miodu.

Obowiązki wynikające z unijnego prawa o odbudowie przyrody

Ważnym punktem prowadzonych prac jest art. 10 unijnego prawa o odbudowie przyrody, znanego jako Nature Restoration Law. Zgodnie z informacją Ministerstwa, przepis ten zobowiązuje państwa członkowskie do zwiększenia różnorodności gatunków owadów zapylających, odwrócenia trendu spadkowego ich populacji do 2030 roku oraz utrzymania stałego trendu wzrostowego aż do osiągnięcia zadowalających poziomów.

Dla sektora komunalnego i samorządów zapisy te mogą mieć znaczenie m.in. w kontekście zarządzania terenami zieleni, ochrony siedlisk półnaturalnych, planowania działań związanych z błękitno-zieloną infrastrukturą oraz prowadzenia polityki dotyczącej pasiek miejskich. W komunikacie Ministerstwo zwraca uwagę właśnie na potrzebę uporządkowania przepisów odnoszących się do pasiek na terenach miejskich.

W rozmowach uczestniczą organizacje z całego kraju

W spotkaniu bierze udział delegacja blisko 20 ekspertów reprezentujących ponad 30 organizacji pszczelarskich z całej Polski. Wśród uczestników są przedstawiciele związków wojewódzkich, klastrów branżowych, stowarzyszeń pszczelarzy miejskich oraz tradycyjnych bartników.

Tak szeroka reprezentacja środowiska ma umożliwić wypracowanie zapisów, które będą odpowiadały na różne potrzeby branży – od pszczelarstwa prowadzonego na obszarach wiejskich, przez pszczelarstwo miejskie, po działania związane z ochroną tradycyjnych form gospodarowania i bioróżnorodności.

Eksperci: ochrona dzikich gatunków nie uderza w pszczołę miodną

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że ochrona dzikich zapylaczy nie oznacza działań wymierzonych w pszczelarstwo. Takie stanowisko mają potwierdzać eksperci zaangażowani w prace nad dokumentem, m.in. dr Anna Gajda z SGGW oraz przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Entomologicznego.

Specjaliści wskazują, że racjonalna ochrona różnorodności biologicznej przynosi korzyści całemu ekosystemowi, w tym także pszczole miodnej. Ochrona siedlisk, zachowanie mokradeł, wspieranie różnorodności gatunkowej oraz ograniczanie czynników wpływających na spadek liczebności zapylaczy mają wzmacniać stabilność środowiska, od którego zależą zarówno dzikie gatunki owadów, jak i pszczelarstwo.

Przed konsultacjami społecznymi dokumentu

Dzisiejsze rozmowy mają stanowić wstęp do dalszych, szerokich konsultacji społecznych Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych. Resort zapowiada kolejne spotkania z interesariuszami.

Zgodnie z komunikatem Ministerstwa, celem jest przygotowanie ostatecznego kształtu dokumentu w oparciu o szeroki konsensus społeczny i naukowy. Dla administracji publicznej, samorządów, rolnictwa, organizacji przyrodniczych i branży pszczelarskiej będzie to istotny etap prac nad rozwiązaniami dotyczącymi ochrony zapylaczy, odbudowy siedlisk i wdrażania unijnych zobowiązań w zakresie odbudowy przyrody.