Europarlament przyjął nowe cele klimatyczne. ETS2 przesunięty tylko o rok

Przyjęta rezolucja zakłada, że do 2040 r. emisje gazów cieplarnianych w UE mają spaść o 90 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 r., a do 2050 r. Unia ma osiągnąć pełną neutralność klimatyczną. Nowy, pośredni cel ma stanowić punkt odniesienia dla dalszej polityki klimatycznej oraz inwestycji w transformację energetyczną.

Dokument poparło 379 europosłów, 248 było przeciw, a 10 wstrzymało się od głosu. Po przyjęciu stanowiska Parlament jest gotowy do rozpoczęcia negocjacji z państwami członkowskimi w sprawie ostatecznego kształtu przepisów.

ETS2 przesunięty tylko o rok

Parlament poparł propozycję Rady UE, aby wdrożenie nowego systemu ETS2 przesunąć z 2027 na 2028 rok. Odrzucono tym samym poprawki zgłoszone przez polskich europosłów z PO–PSL i PiS, którzy zabiegali o trzyletnie odroczenie wejścia systemu w życie. ETS2 obejmie emisje CO₂ z budynków i transportu drogowego, wprowadzając dodatkowy koszt emisji dla dostawców paliw i energii.

Polscy przedstawiciele argumentowali, że system w obecnej formie może zbyt mocno obciążyć gospodarstwa domowe i małe firmy. W głosowaniu jednak przeważyło stanowisko, że transformacja klimatyczna wymaga utrzymania harmonogramu i wzmocnienia funduszy osłonowych, a nie dalszego odsuwania w czasie nowych regulacji.

Elastyczność i przegląd postępów

Posłowie zgodzili się, że realizacja celów klimatycznych powinna być elastyczna i dostosowana do możliwości poszczególnych państw. Wprowadzono więc mechanizmy pozwalające m.in. na kompensowanie części emisji poprzez tzw. trwałą sekwestrację dwutlenku węgla oraz zakup wysokiej jakości uprawnień międzynarodowych. Parlament chce jednak, by wszystkie takie działania podlegały ścisłej kontroli i zabezpieczeniom.

Komisja Europejska ma co dwa lata oceniać postępy w realizacji celów, biorąc pod uwagę nowe dane naukowe, trendy technologiczne oraz wpływ transformacji na konkurencyjność gospodarki i sytuację społeczną w państwach UE.

Co oznacza ETS2 dla gospodarki i obywateli

Nowy system ETS2 rozszerzy unijny rynek handlu emisjami na sektory dotąd wyłączone z regulacji — transport drogowy i budynki. Oznacza to, że sprzedawcy paliw i dostawcy energii cieplnej będą musieli kupować uprawnienia do emisji CO₂, co może przełożyć się na wyższe ceny paliw, ogrzewania i transportu.

Celem systemu jest ograniczenie emisji w sektorach komunalnych i zwiększenie inwestycji w czyste technologie. Dla krajów takich jak Polska oznacza to jednak potrzebę wdrożenia skutecznych mechanizmów osłonowych i wsparcia dla najbardziej wrażliwych odbiorców.

Komentuje Elżbieta Łukacijewska, Posłanka do Parlamentu Europejskiego (PO):