Miasta i eksperci za zmniejszeniem emisji w transporcie

Krajowy rynek od wielu lat pozostaje zdominowany przez samochody spalinowe. Po polskich drogach jeździ ich obecnie ponad 18 mln. Park pojazdów w Polsce jest także jednym z najstarszych w Europie, a średni wiek samochodów osobowych wynosi 14 lat.

Liczny i wiekowy park pojazdów negatywnie oddziałuje na klimat i środowisko, a w rezultacie nasze zdrowie. Z uwagi na wciąż niski udział napędów alternatywnych, sektor transportu odpowiada aż za 24 proc. łącznych emisji gazów cieplarnianych w Polsce. Według danych Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), wzrost emisji z sektora transportu w Polsce w latach 1990-2017 wyniósł 206 proc. Średnia unijna była wielokrotnie niższa – 28 proc.

Transport truje miasta

Stare pojazdy spalinowe, wytwarzające znaczne ilości zanieczyszczeń (w szczególności cząstek pyłu zawieszonego), przyczyniają się do powstawania smogu, który jest coraz poważniejszym problemem w polskich miastach. Emisja pochodząca ze spalania paliw stałych w transporcie, głównie drogowym, odpowiada nawet za 80 proc. zanieczyszczeń powietrza w centrach dużych metropolii. Według danych IQAir z 2019 r., spośród 100 europejskich miast najbardziej zanieczyszczonych pyłem PM 2.5 aż 29 dziewięć znajduje się w Polsce. Spalinowy transport drogowy powoduje powszechne przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu.

– Dzisiaj kluczowym wyzwaniem stojącym przed miastami jest poprawa jakości powietrza, dlatego transformacja w sektorze transportu, zarówno zbiorowego jak i indywidualnego, ma tutaj ogromne znaczenie. Dodatkowo nakładane są na nas – samorządy – ustawowe obowiązki, którym musimy sprostać. Podpisanie listu intencyjnego to jest nasz krok milowy w obszarze elektomobilności – mówi Tadeusz Truskolaski, prezes Unii Metropolii Polskich, prezydent Białegostoku.

Podjęcie strategicznej współpracy między UMP a PSPA ma na celu rozwój w polskich miastach nowych, ekologicznych form zrównoważonej mobilności, w szczególności elektromobilności, mobilności współdzielonej, a w niedalekiej przyszłości pojazdów autonomicznych. Pojazdy elektryczne pozostają bowiem całkowicie bezemisyjne w miejscu użytkowania, co odbywa się z korzyścią dla klimatu i społeczeństwa.

– Dążenie do dekarbonizacji i ograniczenia zanieczyszczeń z sektora transportu w ostatnich latach uległo zdecydowanej intensyfikacji zarówno na szczeblu unijnym i krajowym, ale również lokalnym, w szczególności właśnie samorządowym. Miasta podejmują wzmożone wysiłki na rzecz ochrony środowiska i zdrowia mieszkańców poprzez zakrojone na szeroką skalę programy elektryfikacji flot, publicznej komunikacji zbiorowej, ustanawianie obszarów niskoemisyjnych, rozwój infrastruktury ładowania, ograniczenie natężenia ruchu drogowego czy rozwój mobilności współdzielonej. Przed polskimi miastami w tym zakresie wciąż stoi wiele poważnych wyzwań. PSPA aktywnie wspiera samorządy w procesie tej transformacji – mówi Maciej Mazur, dyrektor zarządzający PSPA, wiceprezydent AVERE.

Wśród wspólnych działań partnerzy zapowiadają m.in. aktywności mające na celu promocję i rozwój nisko i zeroemisyjnego transportu w kraju i w regionie, wzmocnienie współpracy pomiędzy administracją samorządową a przedstawicielami branży oraz popularyzację wiedzy na temat nowej mobilności w ramach wielu inicjatyw. Realizowane będą także wspólne projekty naukowe oraz badawcze z obszaru nowej mobilności, akcje edukacyjne i wydarzenia merytoryczne.

– Elektromobilność jest z jednej strony nowością, ale też trendem, który obecnie mocno się rozwija. My jako samorządy potrzebujemy partnerów, takich jak PSPA, którzy wesprą nas we wdrażaniu jej w naszych miastach. Zaczynamy tworzyć współpracę, gdzie samorządy wraz z wyspecjalizowanymi organizacjami mogą działać na rzecz zmian w tym obszarze – mówi Adam Wieczorek, wiceprezydent Łodzi.

Strefy Czystego Transportu

Przypomnijmy, w październiku br. Unia Metropolii Polskich wspólnie z Polskim Stowarzyszeniem Paliw Alternatywnych oraz polskimi samorządami podpisały deklarację na rzecz rozwoju Stref Czystego Transportu oraz wskazały 9 postulatów określających kierunki zmian przepisów prawa, które umożliwią społecznie akceptowalne i efektywne tworzenie Stref w polskich miastach. PSPA utworzyło także wysoko wyspecjalizowany Komitet Samorządowy, któremu przewodniczy obecnie Łódź, a który ma docelowo skupiać wszystkie polskie samorządy, aktywne w obszarze zrównoważonego transportu.

– Dzięki połączeniu wysiłków i wiedzy polskich samorządowców, wspólnie stworzymy grunt do budowy czystych i przyjaznych dla mieszkańców miast i wypracujemy właściwe rozwiązania. Wyzwania stojące dzisiaj przed polskimi gminami w kontekście rozwoju elektromobilności są bowiem znaczące, tak w obszarze publicznego transportu zbiorowego, jak i w segmencie transportu indywidualnego mieszkańców miast – dodaje M. Mazur.