Od ponad 20 lat w przestrzeniach publicznych polskich miast odnajdujemy dotykowe modele architektoniczne. Wykonane jako odlewy z brązu stały się swoistym nowym elementem stanowiącym wyposażenie placów, ulic, skwerów i dziedzińców. Dziś zbiór tych realizacji liczy ponad 140 sztuk i rozsiany jest na obszarze całego kraju. 

Dotykowe modele architektoniczne to nowe miejskie atrakcje dla turystów. Tworzy się je dla zilustrowania wyglądu nieistniejących już obiektów, choć w wielu przypadkach odzwierciedlają one także przestrzenie i budowle w stanie obecnym. Przy okazji należy zwrócić uwagę na to, że coraz częściej modele dotykowe lokowane są w przestrzeniach rewitalizowanych, a także w sąsiedztwie obiektów nowo wznoszonych, co w znaczący sposób wpływa na ich dostępność.

Dzieci, turyści i osoby z niepełnosprawnościami

Tego rodzaju modele bez wątpienia cieszą się największą popularnością wśród dzieci, które z chęcią porównują miniatury z rzeczywistym otoczeniem. Są one również nieocenioną pomocą dydaktyczną dla turystycznych przewodników. Częstokroć zwiedzanie miasta, rynku czy zamku rozpoczyna się od zapoznania się z treścią i formą modelu. Pozwala to spojrzeć na te przestrzenie z nowej perspektywy, czyli z lotu ptaka. Daje też możliwość lepszego zrozumienia zależności i relacji przestrzennych. Pozwala również dostrzec te elementy struktur architektonicznych i urbanistycznych, których z poziomu zwiedzającego po prostu nie widać. Z biegiem czasu modele zaczęto też przystosowywać do oglądu haptycznego i dedykować je osobom z dysfunkcjami wzroku, w tym osobom niewidzącym. Wówczas wprowadzono na nich m.in. opisy w alfabecie Braille’a. Zaczęto również dostrzegać potrzebę dostępności tych obiektów przez osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich. Na obecnym etapie nie można im odmówić ogromnego, pozytywnego oddziaływania społecznego z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Osoby te chwalą modele jako ciekawe ze względu na możliwość poznania budynku, miasta, a także przestrzeni. Natomiast gdy odzwierciedlają one istniejące układy urbanistyczne, często wykorzystuje się je od nauki orientacji przestrzennej. Jest tak m.in. na terenie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Owińskach.

Miasta, place, zamki, kościoły i ratusze

Bogactwo i różnorodność tematyczna zbioru polskich modeli dotykowych, prezentowanych ...