Genius loci jest duchem miejsca, czyli pewnego rodzaju atmosferą danej przestrzeni, która wpływa na jej wyjątkowość. Na atmosferę tę mogą oddziaływać tworzące miejsce elementy, zarówno materialne, jak i niematerialne, odczytywane zwykle przez każdego w różny sposób, a niekiedy przez wielu niedostrzegane lub zauważane dopiero wtedy, gdy dochodzi do ich utraty.

W wielu przypadkach bardzo duże znaczenie ma kontekst kulturowy czy historyczny przestrzeni, w której znajduje się odbiorca, a więc zdarzenia, którymi przestrzeń jest nasycona. Wielu przestrzeniom wyjątkowości nadają drzewa, niektóre potężne, inne naznaczone historią – jednak czy znajdziemy pod nimi genius loci?

Drzewa stanowią nieodzowny element przestrzeni publicznych i nie tylko. Począwszy od terenów zieleni po obiekty pełniące najróżniejsze funkcje, drzewa towarzyszą ludziom w tych miejscach często przez dziesiątki lat, zapisując wnikliwie historię. Ich obecność w wielu przypadkach zaznacza ducha danego miejsca, tworząc jego tożsamość i wyjątkowość. Zieleń można odbierać w takich przestrzeniach kompleksowo, jako całość, lub w niektórych przypadkach zwracać uwagę na jeden konkretny okaz, budujący przestrzeń wokół siebie. Genius loci jest dużym wyzwaniem dla architektów krajobrazu, którzy w swoich projektach muszą taką przestrzeń zrozumieć i właściwie odczytać.

Wyjątkowość drzew

Wyjątkowość drzew przejawia się przez ich zdolność do trwania w danym miejscu przez dziesiątki, a niekiedy setki, rzadziej tysiące lat. Drzewa przez cały ten czas towarzyszą zdarzeniom, które w danej przestrzeni mają miejsce – zaczynając od zwykłych, codziennych dni osób w niej żyjących aż po wielkie wydarzenia, które na zawsze zapisują się na kartach historii. To, jak cenne dla ludzi są drzewa, oraz to, w jak różny sposób tworzą one genius loci, pokazuje m.in. książka pt. Drzewa Warszawy, przewodnik po wybranych, ważnych drzewach Warszawy. Co ciekawe, podczas jej powstawania mieszkańcy Warszawy mieli możliwość wskazywania drzew cennych dla nich i dla otaczającej ich przestrzeni. Ludzie ci opowiedzieli dziesiątki historii z nimi związanych i pobudzili wyobraźnię autorów. Cały proces skutkował odwiedzeniem dziesiątek lokalizacji, które w wielu przypadkach zachwycały, wprawiały w zadumę czy najzwyczajniej zatrzymywały na dłużej. Niekiedy indywidualne przypadki cennych drzew nie są od ...