Co kryje się pod pojęciem rewitalizacji? W jakim obszarze możemy się z nim spotkać? Jakie odgrywa role w społeczności? Żeby uniknąć nieporozumień i wiążących się z tym błędów, warto głębiej pochylić się nad merytorycznym znaczeniem tego słowa.

Rewitalizacja to kompleksowy proces wyprowadzania obszarów zdegradowanych ze stanu kryzysowego poprzez działania całościowe (powiązane wzajemnie przedsięwzięcia obejmujące kwestie społeczne oraz gospodarcze lub przestrzenno-funkcjonalne, techniczne czy środowiskowe), integrujące interwencję na rzecz społeczności lokalnej, przestrzeni i lokalnej gospodarki, skoncentrowane terytorialnie i prowadzone w sposób zaplanowany oraz zintegrowany poprzez programy rewitalizacji.

Optymalne wykorzystanie uwarunkowań

Rewitalizacja zakłada optymalne wykorzystanie specyficznych uwarunkowań danego obszaru oraz wzmacnianie jego lokalnych potencjałów (w tym także kulturowych). Jest procesem wieloletnim, prowadzonym przez jego interesariuszy (m.in. przedsiębiorców, organizacje pozarządowe, właścicieli nieruchomości, organy władzy publicznej itp.), w tym przede wszystkim we współpracy z lokalną społecznością. Działania służące wspieraniu procesów rewitalizacji prowadzone są w sposób spójny: wewnętrznie (poszczególne działania pomiędzy sobą) oraz zewnętrznie (z lokalnymi politykami sektorowymi, np. transportową, energetyczną, celami i kierunkami wynikającymi z dokumentów strategicznych i planistycznych).

Kluczem do opracowania dobrego programu jest połączenie w jednym dokumencie trzech elementów:

  • wizji obszaru rewitalizacji po przeprowadzeniu tego procesu,
  • właściwie dobranych przedsięwzięć rewitalizacyjnych, które przyczyniają się do realizacji wizji,
  • źródeł finansowania całego procesu.

Znajdujemy wiele dobrych praktyk dotyczących realizacji rewitalizacji niezależnie od wielkości terenu poddanego zmianie. Rewitalizacja może obejmować zarówno obszar historyczny, jak i dotychczas niewykorzystany teren zielony. Poniżej prezentujemy przykłady z naszej pracowni.

Rewitalizacja przestrzeni przy średniowiecznych murach

Projekt ten podzielono na odcinki i różne zadania, a sama rewitalizacja zakwalifikowała się do pilotażowego programu wsparcia realizowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa (zakwalifikowano zaledwie 24 miasta z Polski). I tak powstał budynek Centrum Usług Społecznych. Odnowiono plac, wyremontowano drogę, wykonano renowację murów obronnych oraz remonty wspólnot mieszkaniowych.

Nowe przestrzenie połączone z rewitalizacją murów miejskich

Zadaniem naszego biura był projekt rewitalizacji obszaru przed murami, gdzie dawniej stał budynek. Pierścień murów wokół Debrzna miał długość ponad 1,1 tys. m. Do dziś zachował się jedynie niespełna 200-metrowy fragment i kilka baszt. Rewitalizacja murów miejskich objęła przede wszystkim same mury oraz tereny do nich przyległe. Projekt zakładał stworzenie rekreacyjnej przestrzeni dla mieszkańców, w której mogą wypocząć wśród miejskiej zieleni. Znalazło się też miejsce dla małej architektury – ławek-leżaków usytuowanych pod pergolą, która w przyszłości pokryje się zielenią, kurtyny wodnej i stanowisk z grami (stół do ping-ponga, plenerowe szachownice). Zielony teren, zagospodarowany podczas prowadzonej rewitalizacji murów miejskich, wypełnia kwietna łąka, trawnik, kolumnowe drzewa i żywopłoty. Zastosowano równie...