W połowie stycznia br. udostępniona została interpretacja Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwa Klimatu i Środowiska – dokument nr 1452859.4626260.3656901 z 14 stycznia 20201 r. – z założenia wyjaśniająca wątpliwości pojawiające się na gruncie rozumienia przepisów określających zasady stosowania karty przekazania odpadów komunalnych.

Wątpliwości te, zawarte w art. 67 ust. 1 pkt 3 oraz art. 71a ust. 1 Ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (DzU z 2020 r. poz. 797, z późn. zm., dalej u.o.), dotyczyły strony podmiotowej obowiązku stosowania tego dokumentu ewidencji odpadów – karty przekazania odpadów komunalnych (dalej KPOK), czyli pytania, który z posiadaczy odpadów powinien ten dokument stosować przy przekazywaniu odpadów komunalnych kolejnemu posiadaczowi. Wątpliwość ta ma duże znaczenie dla PSZOK-ów, przekazujących zebrane w nich odpady do dalszego zagospodarowania, i głównie obowiązek adresowany do prowadzących PSZOK-i będzie przedmiotem dalszych uwag. Drugim ograniczeniem zakresu analizy będzie uwzględnienie kwestii związanych z ewidencjonowaniem odpadów komunalnych, bo takie są przedmiotem działalności PSZOK-ów. Dla porządku należy przypomnieć, że to pojęcie („odpady komunalne”) zdefiniowano w art. 3 ust. 1 pkt 7 u.o., przy czym definicja ta powinna być niedługo znowelizowana, co wynika z konieczności dostosowania jej do postanowień dyrektywy nowelizującej dyrektywę ramową (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2018/851 z 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów – Dz. Urz. UE. L z 2018 r. nr 150, str. 109).

Niespójność w przepisach

Główna teza interpretacji przygotowanej przez resort wydawać by się mogła jasną, stwierdza ona bowiem: „Zgodnie z art. 71a ust. 1 ustawy o odpadach kartę przekazania odpadów komunalnych (KPOK) tworzy jedynie podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości przed rozpoczęciem odbierania tych odpadów, odrębnie dla każdego ładunku transportowanych odpadów komunalnych danego rodzaju przekazywanych do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie stacji przeładunkowej, miejsc zbierania lub przetwarzania odpadów komunalnych”. Wynikałoby z tego, że prowadzący PSZOK powinien przy przekazaniu odpadów stosować (co do zasady – wypełniać poprzez system informatyczny Bazy Danych o Odpadach – BDO) dokument o charakterze ogólnym, czyli kartę przekazania odpadu (KPO), co w interpretacji zresztą także wyraźnie podkreślono. Sprawa wyglądałaby więc na rozwiązaną, jednak bliższe przyjrzenie się zagadnieniu i samej interpretacji powoduje wszelako pewne wątpliwości, związane chyba głównie z dość chaotycznym wprowadzaniem zmian do przepisów o odpadach i powstającą w ten sposób ich niespójnością.

Ewidencja odpadów

Analiza zagadnienia wymaga podejścia do sprawy w sposób w miarę możliwości całościowy i stąd należałoby na początek zauważyć, że przepisy u.o. po pierwsze regulują generalnie kwestię zakresu podmiotowego obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów – zgodnie z art. 66 ust. 1 obowiązek ten dotyczy wszystkich posiadaczy odpadów w odniesieniu do wszystkich posiadanych przez nich odpadów i powstaje w momencie wejścia w posiadanie odpadów. Od obu wskazanych założeń (wszyscy posiadacze, wszystkie odpady) ustawa wprowadza szereg wyjątków, wskazanych przede wszystkim w innych przepisach art. 66, a także w rozporządzeniu wykonawczym (obecnie Rozporządzenie Ministra Klimatu z 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów – DzU z 2019 r. poz. 2531. W rozporządzeniu zawarta jest lista rodzajów odpadów, w stosunku do których wyłączony został obowiązek prowadzenia ewidencji, przy czym w większości wyłączenie dotyczy ograniczonej masy wytworzonych odpadów). Pojęcie „posiadacz odpadów” musi być precyzowane z uwzględnieniem definicji z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. i z definicji tej wynika, że zaadresowanie obowiązku do posiadaczy obejmuje także wytwórców odpadów jako tzw. posiadaczy pierwotnych. Jeden ze wspomnianych wyjątków co do podmiotowego zakresu obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, istotny z punktu widzenia działalności PSZOK-ów, to wyłączenie z kręgu podmiotów zobowiązanych do prowadzenia ewidencji wytwórców odpadów komunalnych (art. 66 ust. 4 pkt 1 pdpkt a).

Po drugie, rodzaje dokumentów, za pomocą których powadzona ma być ewidencja odpadów, zostały wymienione w art. 67 ust. 1, gdzie podstawowe znaczenie ma pkt 1, wyliczający następujące rodzaje ...