Energetyczne wykorzystanie biogazu emitowanego na składowiskach odpadów to ważny element polityki klimatyczno-energetycznej pod kątem zarówno wykorzystania energii z odnawialnych źródeł, jak i gospodarki obiegu zamkniętego. Uwarunkowania prawne i dostępne instrumenty wsparcia każą patrzeć optymistycznie na przyszłość tego rozwiązania.

Zgodnie z definicją ustawową(1), biogaz jest gazem uzyskanym z biomasy, w szczególności z instalacji przeróbki odpadów zwierzęcych lub roślinnych, oczyszczalni ścieków oraz składowisk odpadów. Chodzi więc o biogaz powstały w wyniku fermentacji beztlenowej substancji stanowiących biomasę, których przykładami mogą być biogaz powstający na składowiskach odpadów (tzw. biogaz składowiskowy), a także biogaz powstały w wyniku fermentacji osadów ściekowych. W tym kontekście kluczowe znaczenie ma również odwołanie się do ustawowej definicji biomasy, wskazanej w art. 2 pkt 3 ustawy o OZE(1), która wskazuje, jakie substraty mogą być poddane procesowi fermentacji beztlenowej, prowadzącej do powstania metanu wykorzystywanego w sektorze energetycznym.

Biogaz generowany na składowiskach odpadów należy rozpatrywać w dwóch aspektach. Po pierwsze, jest to źródło niebezpiecznych emisji. W tym kontekście już na etapie wydawania pozwolenia na budowę składowiska właściwy organ określa wymagania zapewniające ochronę życia i zdrowia ludzi, a także ochronę środowiska, w tym w szczególności sposobu gromadzenia, oczyszczania i wykorzystania lub unieszkodliwiania gazu składowiskowego. Ilość emisji powodowanej przez gaz składowiskowy również powinna być stale monitorowana. Niekontrolowana emisja biogazu tworzy poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego oraz środowiska naturalnego, a także może stać się podstawą istotnych protestów lokalnej społeczności.

Obowiązek odgazowania składowiska odpadów, na którym składowane są odpady biodegradowalne, jest obowiązkiem każdego zarządzającego składowiskiem odpadów. Brak takiego systemu nie tylko stanowi naruszenie przepisów ochrony środowiska, lecz przede wszystkim prowadzi do zwiększenia zagrożenia pożarowego i wybuchowego oraz lokalnego skażenia atmosfery odorami i biogazem. Niezależnie od powyższych uwarunkowań, na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie składowisk odpadów(2) wskazano, że składowisko odpadów, na którym przewiduje się składowanie odpadów ulegających biodegradacji, wyposaża się w instalację do odprowadzania gazu składowiskowego. W świetle tych przepisów, w zależności od wielkości emisji biogazu, zastosowanej technologii jego pozyskiwania oraz właściwości fizykochemicznych emitowanego biogazu, a także z uwzględnieniem cen rynkowych uzyskanego w ten sposób ciepła użytkowego lub energii elektrycznej, pozyskany biogaz składowiskowy oczyszcza się i wykorzystuje do celów energetycznych, a jeżeli jest to niemożliwe, utylizuje się poprzez spalenie w pochodni.

Cenna energia odnawialna

Aktualnie obowiązujący system wsparcia OZE zawiera szereg bardzo korzystnych rozwiązań prawnych wspierających wytwarzanie energii elektrycznej z biogazu składowiskowego. Dla nowych i istniejących instalacji dostępne są dwa instrumenty wsparcia w postaci aukcji OZE oraz instrumentów opartych na stałej cenie zakupu – tzw. FIT (ang. feed-in tariff) i FIP (ang. feed-in premium). W ramach tych instrumentów ustawodawca umożliwił kumulowanie wsparcia za wytwarzanie energii elektrycznej z OZE (biogazu składowiskowego) oraz dodatkowo za jej wytwarzanie z zachowaniem parametrów wysoko sprawnej kogeneracji. W tym kontekście kluczowe są również przepisy wykonawcze kształtujące poziom cen za energię elektryczną wytwarza...