Szalejące ceny różnego rodzaju dóbr szokują każdego. Nie inaczej jest w przypadku surowców energetycznych, których wzrost cen przeraził wielu przedsiębiorców, zarządców budynków użyteczności publicznej czy właścicieli przedsiębiorstw komunalnych. Wpłynęło to jednocześnie na wzrost zainteresowania różnego rodzaju rozwiązaniami, opartymi na odnawialnych źródłach energii. Ich wprowadzenie w życie umożliwia uzyskiwanie znacznych oszczędności, które można wykorzystać na wprowadzanie dalszych innowacji. 

Cały czas istnieje szansa na uzyskanie funduszy na inwestycje w odnawialne źródła energii z programów unijnych i rządowych, dzięki czemu zwrot poniesionych kosztów może nastąpić szybciej niżby się początkowo wydawało. W związku z tym kierowanie się wyłącznie ceną instalacji nie ma racjonalnego przełożenia na rzeczywistość, gdyż w ostatecznym rozrachunku i tak szybko powinniśmy wyjść na swoje. 

Szerokie spektrum rozwiązań

Celem zapewnienia energii cieplnej na potrzeby ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) wykorzystywanych jest najczęściej kilka technologii. Są to m.in. kolektory słoneczne, pompy ciepła, ogrzewanie hybrydowe, małe elektrownie wiatrowe oraz niewielkiej mocy kotły opalane biomasą. 

Pierwszą z wartych opisania technologii jest wykorzystanie promieniowania słonecznego dzięki zastosowaniu kolektorów słonecznych. Wyróżniamy ich dwa podstawowe typy: jednostki płaskie oraz rurowe (próżniowe). Ostatnimi czasy zaczęto powracać do technologii płaskich, w których stosuje się coraz bardziej zaawansowane materiały pozwalające na poprawę skuteczności pracy absorberów. 

Dzieje się tak głównie z uwagi na fakt wykorzystywania strat cieplnych kolektorów (pomijając straty przez szybę solarną), które, zainstalowane na połaci dachowej, przekazują ową energię do bryły budynku. 

Dla poprawy uzyskiwanych przez kolektor słoneczny parametrów powinien być on usytuowany pod kątem ok. 45° do padających promieni słonecznych. Warto zastosować również specjalistyczne systemy nadążne, będące zmechanizowanym układem ustawiającym kolektor prostopadle do kierunku padających promieni słonecznych w ciągu trwania wędrówki słońca po niebie. 

Nadmienić należy, iż z 1 m2 absorbera można uzyskać od 1,15 do 2,2 GJ ciepła w skali roku. Nie możemy również zapominać o włączeniu do instalacji urządzenia pozwalającego na spożytkowanie nadmiaru energii cieplnej, który pozwoli na zachowanie najwyższej sprawności układu oraz uchroni przed awariami spowodowanymi przegrzaniem czynnika roboczego. 

Na terenie Polski istnieje już kilka dużych instalacji solarnych. Dla przykładu jedna z największych, będąca jednocześnie jedną z większych w Europie, składająca się z 598 kolektorów o łącznej powierzchni 1500 m2, znalazła zastosowanie w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie. Mieści się zarówno na gruncie, jak i na dachu budynku. Wydajność instalacji to w najlepszym wypadku 1000 kW. Zakłada się, iż układ pokryje więcej niż 50% zapotrzebowania na energię potrzebną do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Z pozostałej puli delikatnie ponad 30% wynikać będzie z zastosowania ekonomizera spalin, co również rozpatrywać można w charakterze technologii „zielonych”. 

Jako drugi przykład można podać instalację wykorzystywaną w Pomorskim Centrum Traumatologii w Gdańsku. Składa się ona z 282 kolektorów o powierzchni całkowitej 744,48 m2. 

Uśpiona geotermia

Kolejną dziedziną z zakresu OZE, w której drzemie ogromny potencjał, jest geotermia. Istnieje wiele różnych źródeł energii geotermalnej, niestety Polska albo nie jest zasobna w niektóre z nich, albo nie posiadamy odpowiednich technologii do ich wykorzystania. Największą popularnością cieszą się wody termalne. 

Balneologia to stale rozwijana dziedzina medycyny, która zyskuje w naszym kraju coraz większe uznanie. Obecnie działa w Polsce osiem uzdrowisk opierających swą działalność na gorących źródłach. Jedno z nich to kompleks Terma Bania w Białce Tatrzańskiej. Łączna powierzchnia lustra wody tej jednostki to 1382,67 m2, zasoby pobierane są z głębokości dochodzącej do 2500 m, zaś jej temperatura osiąga nawet 72°C. 

Inny przykład to baseny termalne Terma Bukowina Tatrzańska. Bogate w minerały wody pobierane są z głębokości 2400-2700 m. Na skutek wstępnego ich ochładzania w wymiennikach ciepła woda uzyskuje temperaturę od 27 do 36°C, z jaką trafia do basenów. Powierzchnia lustra wody w tym wypadku to 1885 m2.

Jednym z najmłodszych obiektów są Termy Maltańskie, będące atrakcją turystyczną Poznania, gdzie wody o temperaturze ok. 38°C pobierane są z odwiertu sięgającego 1300 m.

Rozwó...