Samorządy czy wykonawcy: Spór o poziomy recyklingu

Ustawowe poziomy recyklingu odpadów komunalnych stają się jednym z największych wyzwań dla gmin i wykonawców. Choć zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach to samorządy odpowiadają za ich osiągnięcie, w praktyce ciężar obowiązków coraz częściej spada na przedsiębiorców. Orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej zaczyna jednak korygować tę praktykę. Osiągnięcie ustawowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (poziomy recyklingu) to dziś jedno z najpoważniejszych wyzwań w branży odpadowej. Obowiązek ten wynika z Ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. DzU z 2025 r. poz. 733, dalej jako u.c.p.g.).  Już dziś widać, że osiągnięcie poziomu 50% w roku 2025 po zapowiedzianej przez resort klimatu zmianie, na którą zgodziła się Komisja Europejska, będzie niezwykle trudne, a wielu ekspertów wprost wskazuje, że wskaźnik ten jest „niemożliwy do osiągnięcia” w obecnych realiach gospodarki odpadami.

Przerzucanie obowiązków 

Choć obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu spoczywa na gminach, to praktyka pokazuje coś innego. Samorządy gminne – jako zamawiający usługę odbioru i zagospodarowania odpadów – w umowach z przedsiębiorcami przerzucają na nich odpowiedzialność za realizację ustawowych wskaźników. W postanowieniach umownych pojawiają się nie tylk...