Popowodziowa odbudowa cieków Miedzianka i Witka z dofinansowaniem Unii Europejskiej

Projekt realizowany przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu uzyskał pozytywną ocenę w ramach programu FEnIKS 2021–2027, w priorytecie Wsparcie sektorów energetyka i środowisko z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Działanie to wpisuje się w cel „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom”.

Jak podkreśla Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich: – Pozyskanie ponad 94 milionów złotych z Unii Europejskiej potwierdza skuteczność naszych działań w zakresie realizacji projektów o strategicznym znaczeniu. Pokazuje, że potrafimy nie tylko planować, ale także efektywnie wdrażać przedsięwzięcia o ponadregionalnym i transgranicznym charakterze.

Kompleksowa rewitalizacja cieków do 2028 roku

Projekt obejmuje teren gmin Bogatynia i Zgorzelec w województwie dolnośląskim. Zakłada on modernizację wałów przeciwpowodziowych, urządzeń wodnych oraz realizację licznych działań renaturyzacyjnych.

Jak zaznacza Marcin Jarzyński, zastępca prezesa Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą: – Celem projektu jest ochrona mieszkańców Radomierzyc i Bogatyni oraz zabezpieczenie zabudowy, infrastruktury i obiektów zabytkowych – w tym XVIII-wiecznego zespołu pałacowo-parkowego w Radomierzycach.

Przedsięwzięcie ma charakter ponadregionalny i transgraniczny, obejmując swoim oddziaływaniem również tereny po stronie czeskiej i niemieckiej. W jego ramach zastosowane zostaną rozwiązania prośrodowiskowe, m.in. przebudowa stopni na bystrza kamienne, zachowanie meandrów i zróżnicowanej struktury dna. Całkowity koszt inwestycji to około 120 mln zł, z czego większość pochodzi z funduszy UE.

Miedzianka – bezpieczniejsza i bliższa naturze

W ramach odbudowy rzeki Miedzianka przewidziano liczne działania, które połączą ochronę przeciwpowodziową z renaturyzacją cieku. Obecnie rzeka jest w pełni uregulowana, dlatego projekt zakłada odcinkowe poszerzenie koryta, budowę i nadbudowę ścian oporowych oraz umocnienie brzegów przy użyciu materiałów naturalnych.

Jak tłumaczy Stanisław Longawa, dyrektor RZGW we Wrocławiu: – Działania te poprawią przepływ wód i zabezpieczą brzegi przed erozją. Zwiększymy odporność infrastruktury na ekstremalne zjawiska pogodowe, a tym samym skuteczność ochrony terenów zamieszkałych.

Szczególną uwagę poświęcono modernizacji istniejących stopni i progów, które zostaną przekształcone w bystrza kamienne. Umożliwi to swobodną migrację ryb i innych organizmów wodnych, poprawiając ciągłość ekologiczną rzeki. – Zachowamy naturalne procesy korytotwórcze, w tym meandry i zastoiska. Urozmaicimy strukturę dna oraz pozostawimy nieubezpieczone odcinki brzegów, dzięki czemu rzeka odzyska naturalny charakter – dodaje Jacek Drabiński, zastępca dyrektora RZGW.

W efekcie Miedzianka stanie się bardziej przyjazna środowisku, poprawi się bioróżnorodność, a rzeka odzyska naturalny rytm i funkcje ekologiczne.

Modernizacja i renaturyzacja rzeki Witka

Drugim kluczowym elementem projektu jest modernizacja zabezpieczeń przeciwpowodziowych na rzece Witka. Prace obejmą m.in. modernizację wału przeciwpowodziowego na długości około 840 metrów, co pozwoli na podwyższenie jego korony i zwiększenie skuteczności podczas wezbrań wód. Przebudowany zostanie także kanał ulgi na odcinku około 690 metrów, co usprawni odprowadzanie nadmiaru wód w czasie intensywnych opadów. – Dostosowujemy infrastrukturę hydrotechniczną do współczesnych wyzwań klimatycznych. Dzięki temu mieszkańcy zyskają większe poczucie bezpieczeństwa – podkreśla Jacek Drabiński.

W projekcie przewidziano również działania renaturyzacyjne, które przywrócą naturalny charakter cieku. Zostaną zachowane istniejące meandry i zastoiska, a brzegi i dno będą umacniane naturalnymi materiałami, takimi jak głazy, konary i karpiny. Planowane jest także utworzenie czterech zatoczek wodnych, które poprawią ciągłość korytarza migracyjnego oraz warunki bytowe dla organizmów wodnych.

Jak zaznacza Stanisław Longawa: – Kanał ulgi rzeki Witka stanie się bardziej przyjazny dla środowiska, łącząc funkcje ochronne z wartościami przyrodniczymi. Inwestycja nie tylko chroni ludzi, ale także wspiera lokalną bioróżnorodność.

Inwestycja dla ludzi i natury

Odbudowa cieków Miedzianka i Witka to przykład kompleksowego podejścia do gospodarki wodnej, łączącego bezpieczeństwo przeciwpowodziowe, ochronę środowiska i zrównoważony rozwój regionu. Dzięki wsparciu Unii Europejskiej Dolny Śląsk zyska nowoczesną infrastrukturę hydrotechniczną, przy jednoczesnym poszanowaniu naturalnych procesów przyrodniczych.

Zakończenie prac zaplanowano na koniec 2028 roku, a efekty inwestycji mają przynieść trwałe korzyści dla mieszkańców, przyrody i gospodarki regionu.