![AD1A ZIELONE MIASTO 360 ZM [27.10-07.12.2026]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/10/banery-forum-zielone-miasto-1320x250.jpg?pas=10591963242611090340)
Łącznie artykułów: 1380.
Wielu ludzi wkłada bardzo dużo energii w to, by nasze miejskie życie stało się bliższe naturze, a idea miasta przyjaznego człowiekowi staje się coraz bardziej popularna. I to do tego stopnia, że opinia „zielonego miasta” staje się gwarancją rozwoju. Nadeszła więc pora na to, by to pokazać.
– Jestem przede wszystkim partnerem, słucham, co inni mają do powiedzenia, czerpię z ich doświadczenia i wiedzy. Tak naprawdę nikt z nas nie jest alfą i omegą i nie zna się na wszystkim. Swoich współpracowników traktuję jak partnerów. Lubię i cenię pracę zespołową, każdy ma coś ważnego do wniesienia do firmy i razem ją tworzymy, więc przede wszystkim słucham – z Barbarą Ermisch-Lipniacką, prezes zarządu MWiK w Kędzierzynie-Koźlu, rozmawia Piotr Urbaniak.
Negatywny wpływ gospodarki na środowisko determinuje konieczność wykorzystywania niskoemisyjnych technologii produkcyjnych, w tym również wdrożenia czystych i efektywnych rozwiązań pozyskiwania energii. Jednym z nośników energii, spełniającym kryteria paliwa przyjaznego środowisku, jest wodór. Dostrzegają to zarówno producenci energii, organizacje ekologiczne, decydenci, jak i politycy.
Mijają dokładnie dwa lata, gdy w „Energii i Recyklingu” pisałem o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) jako „kwadraturze koła” gospodarki o obiegu zamkniętym. Już wówczas polska gospodarka czekała na inicjatywy legislacyjne wdrażające w krajowym prawodawstwie wytyczne zmienionej unijnej dyrektywy odpadowej. Lata mijają, a polska gospodarka odpadami niczym „księżniczka w wieży” nadal czeka na swego „rycerza-ministra”, który wyzwoli ją z więzów złych, historycznych regulacji prawnych.
Wraz ze wzrostami cen energii elektrycznej, pochodzącej przede wszystkim z konwencjonalnych źródeł, zwiększa się tempo rozwoju technologii pozwalających na jej alternatywne generowanie. Wpływa na to także napięta sytuacja na arenie polityki międzynarodowej, w przypadku której, w aspekcie energetycznym, następuje obecnie całkowity przewrót. Pośród źródeł niekonwencjonalnych bez wątpienia najbardziej wyróżniającymi się są te związane z technologiami wiatrowymi oraz słonecznymi. To jednak nie one są odpowiedzialne za generowanie największych ilości odnawialnej energii. Nawet w połączeniu ze źródłami geotermalnymi, biomasą i biogazem nie dorównują energetyce wodnej.
Mimo licznych ograniczeń wprowadzonych przez UE dotyczących produkcji i wykorzystania materiałów tworzywowych cały czas rośnie zapotrzebowanie na opakowania na bazie tworzyw sztucznych, które nadal są powszechnie wykorzystywane, np. w branży spożywczej, kosmetycznej czy chemicznej. Taki stan na rynku opakowaniowym spowodował wzrost zainteresowania związkami wykorzystywanymi i wytwarzanymi podczas produkcji opakowań. W przypadku opakowań stosowanych do wód obecnie najczęstszymi rodzajami pojemników są butelki z politereftalanu etylenu (PET) i poliwęglanu (PC). Ten pierwszy jest stosowany głównie w przypadku mniejszych objętości (w zakresie od 0,35 do 5 l). Alternatywnie PC stosuje się głównie do produkcji opakowań o pojemności od 5 do 19 l. Powodem powszechnego stosowania PET (politereftalanu etylenu) do produkcji butelek są jego właściwości.
Prawidłowe utrzymanie zieleni w mieście to prawdziwa sztuka. To proces wymagający precyzyjnego planowania i wiedzy pozwalającej przewidywać efekty. Innej drogi nie ma – miasta bez zieleni nie przetrwają.
Urządzenia niezbędne do wprowadzenia w życie powszechnego systemu kaucyjnego w Polsce są tak drogie jak elektryczne samochody osobowe. I to modele z górnej półki. Wiadomo, że wszystko, co dobre, a tym bardziej ekologiczne i związane z nowoczesnym recyklingiem, musi kosztować. Tak też będzie z systemem kaucyjnym w Polsce. Maszyny, które niedługo zostaną rozmieszczone w polskich sklepach, mają zbierać i sortować puszki aluminiowe do 1 l, szklane butelki do 1,5 l oraz opakowania na napoje wyprodukowane z tworzyw sztucznych do 3 l. Tak w głównych założeniach wygląda przygotowywany do wprowadzenia w życie w Polsce powszechny system kaucyjny. Ale to – póki co – jedyne pewniki.
Przygotowanie przedsiębiorstw eksploatujących sieci wodociągowo-kanalizacyjne do wykrywania i usuwania awarii jest coraz lepsze. Jednak – jak w wielu innych dziedzinach – najskuteczniejsza wciąż pozostaje prewencja. Aby uniknąć awarii w przyszłości oraz aby zakończenie inwestycji możliwe było zgodnie z planem i kosztorysem, ogromne znaczenie ma skuteczna kontrola i zarządzanie jakością prac wykonywanych przy budowie sieci wod-kan. Aby uniknąć przykrych niespodzianek, już na etapie budowy możemy zminimalizować wystąpienie ewentualnych awarii poprzez odpowiednią kontrolę i monitoring budowy sieci.
Czym jest gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ) dla polskiej gospodarki i jaką rolę odgrywają w niej tworzywa sztuczne? Polish Circular Forum, które w czerwcu br. odbyło się w Warszawie, było okazją do dyskusji na ten temat z udziałem wszystkich interesariuszy rynku.
Od ponad 20 lat w przestrzeniach publicznych polskich miast odnajdujemy dotykowe modele architektoniczne. Wykonane jako odlewy z brązu stały się swoistym nowym elementem stanowiącym wyposażenie placów, ulic, skwerów i dziedzińców. Dziś zbiór tych realizacji liczy ponad 140 sztuk i rozsiany jest na obszarze całego kraju.
Moda na ogrody sensoryczne w naszym kraju panuje od kilku lat. Tego rodzaju obiekty powstają jak grzyby po deszczu – w publicznych parkach, tzw. „kieszonkach”, przy przedszkolach i domach pomocy społecznej. Ogród sensoryczny to hasło wytrych otwierające możliwości pozyskania finansowania na zielone inwestycje. Przyjrzyjmy się więc tego typu miejscom pod kątem ich charakterystycznych cech.
Kto mieszka pod miastem, ten wie, jak intensywnie przebiega proces suburbanizacji, tj. zabudowywania terenów podmiejskich. Kolejne domy i całe osiedla wyrastają jak grzyby po deszczu, bo każdy z nas marzy o własnych czterech kątach. W tym samym czasie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest niewiele, nie gwarantują racjonalnego uformowania i wykorzystania przestrzeni.
Niedawno ukazał się raport „Termiczne przekształcanie odpadów komunalnych w Polsce w roku 2020 – dane BDO”, opracowany przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie. Potwierdził on, że na ok. 13,117 mln Mg odpadów komunalnych wytworzonych w 2020 r. przekształcono termicznie ok. 2,3 mln Mg (17,5%), przy sumarycznej maksymalnej mocy przerobowej wynoszącej 2,549 mln Mg. Porównując to z danymi z Niemiec, gdzie na ok. 26 mln Mg odpadów komunalnych termicznemu przekształcaniu poddano ok. 8,4 mln Mg (ok. 32%), zaś recyklingowi poddano aż 67% odpadów, praktycznie rezygnując ze składowania, nie wygląda to u nas imponująco. Jak długa jeszcze droga przed nami?
Tak zwane zielone dachy to coraz powszechniej dostępne zielone przestrzenie w miastach. Ich znaczenie w procesie polepszania standardu naszego życia jest bezdyskusyjne. Nadal jednak zielone dachy są niewykorzystanym obszarem, który może służyć rekreacji, wypoczynkowi i edukacji.
Przykładowe dane z poszczególnych samorządów niestety przekładają się na szerszy, a może nawet całkowity obraz problemów, które ciągle występują w całej Polsce z siecią wod-kan. Jest dużo lepiej, ale nie unikniemy budowy nowej infrastruktury i modernizacji istniejącej. Tylko z ostatnich danych specjalistów, w tym także Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”, stopień wymiany sieci wodociągowej w Polsce można określić jako minimalny, bo średnio nie przekracza nawet 1% rocznie, mimo że za powszechne i właściwe przyjmuje się kryterium sięgające 2%. Wprawdzie i ono umożliwia odtworzenie infrastruktury wodociągowej dopiero w ciągu 50 lat, ale i tak jest to korzystniejsza dla samorządów i odbiorców wody perspektywa niż całkowite wstrzymanie inwestycji w nową infrastrukturę.
Nie trzeba być znawcą tematu. Liczy się zaangażowanie i spostrzegawczość. Ekipa ma jedno, jasno sprecyzowane zadanie: zauważyć i udokumentować istnienie każdego żywego organizmu. Bioblitz – idea jest bardzo prosta: wszyscy zgromadzeni na wybranym i oznaczonym obszarze próbują oznaczyć wszystkie żyjące na nim gatunki. Nie ma przy tym znaczenia wykształcenie czy biegłość w posługiwaniu się kluczami do oznaczania gatunków.
Globalna populacja korzystająca z bezpiecznych usług sanitarnych wzrosła z 28% w 2000 r. do 43% w 2015 r. oraz do 45% w 2017 r. Największy wzrost odnotowano w Ameryce Łacińskiej, na Karaibach, w Afryce Subsaharyjskiej, a także wschodniej i południowo-wschodniej Azji. Jednak osiągnięcie dostępu dla wszystkich ludzi nawet do podstawowych usług sanitarnych przed rokiem 2030 wymagałoby podwojenia aktualnego rocznego tempa rozwoju.
Prezes Najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś, w maju br. podpisał raport na temat gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych w Europie. Dokument jest efektem ponad dwuipółletniej współpracy aż 12 europejskich naczelnych organów kontroli w następujących krajach: Albania, Bułgaria, Węgry, Malta, Mołdawia, Macedonia Północna, Polska, Portugalia, Rumunia, Serbia, Słowacja i Turcja. Najwyższa Izba Kontroli była pomysłodawcą i koordynatorem tego projektu.
Dla wielu ludzi to wspaniała atrakcja i sposób na spędzenie miłych chwil w upalne dni. Wodne place zabaw mają też swoje techniczne sekrety, a prawdziwą sztuką jest ich prawidłowe utrzymanie. O tym wiedzą jednak tylko specjaliści. Od kilku lat w Polsce obserwuje się modę na budowę wodnych placów zabaw dla dzieci. W Katowicach pierwszy taki plac powstał w 2017 r. Obecnie w tym mieście funkcjonują 4 tego typu obiekty, a ostatni z nich oddano do użytku w 2021 r.
Kontakt z roślinami jest niezbędny dla naszego dobrego samopoczucia. Zapewnia spokój i poczucie bezpieczeństwa, uwalnia od napięć i stresu. Ma też na nas regenerujący wpływ. Potwierdzają to wyniki badań naukowych, a wiedza ta coraz szerzej wykorzystywana jest przy zazielenianiu współczesnych miast. Mając na uwadze poprawę warunków życia i dobrostan mieszkańców miast, do przestrzeni miejskiej wprowadza się coraz więcej roślin, tworzy zielone tereny wypoczynku i rekreacji blisko miejsc zamieszkania, zazielenia nawet niewielkie skrawki terenu poprzez zakładanie parków kieszonkowych czy ogrodów tymczasowych.
Gdy człowiek produkuje różnego rodzaju odpady, zwykle nie protestuje. Bez protestów obywa się także, gdy je magazynuje z dala od swoich siedzib. Wówczas nie tylko ich nie czuje, ale przede wszystkim ich nie widzi. Jak na razie, ludziom udawało się „wyprzeć” śmieci, niestety – tylko ze swojej świadomości. Tymczasem w polskich miastach jest ich coraz więcej. Część odpadów poddajemy recyklingowi, część staramy się zagospodarować. Wkrótce jednak trzeba będzie zadać sobie ważne pytanie: co jest gorsze – zaśmiecanie swojego otoczenia czy utylizacja „produkowanych” odpadów?
Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. Pozwól mi zrobić, a zrozumiem – ta maksyma chińskiego filozofa Konfucjusza, wypowiedziana ponad 2 tys. lat temu, zachowuje aktualność po dziś dzień. Wiele współczesnych badań potwierdza bowiem, że im większa jest stymulacja naszego mózgu za pomocą różnorodnych bodźców, tym skuteczniej się uczymy.
Według danych Banku Światowego już teraz ponad 56% mieszkańców naszej planety mieszka w miastach. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że proces urbanizacji dalej będzie postępował. Eksperci z Organizacji Narodów Zjednoczonych szacują, że do roku 2050 liczba osób mieszkających w miastach wzrośnie do 68%.
Choć większość z nas pozytywnie odbiera obecność drzew i krzewów w naszym otoczeniu, to jednak czasem trzeba podjąć decyzję o ich usunięciu. Wtedy szczególnego znaczenia nabierają przepisy. Co mówi o tego rodzaju działaniach i jakie zasady określa polskie prawo?
