Wielka mała retencja

Nasilające się skutki zmian klimatu mają znaczący wpływ na stan środowiska naturalnego. Powodują przekształcanie siedlisk, osuszanie terenów mokradłowych, wzrost częstości powodzi i zwiększone zagrożenie pożarowe. W celu neutralizacji tych zjawisk w Lasach Państwowych realizowane są projekty małej retencji. Służą one zatrzymaniu wody w ekosystemach leśnych, spowolnieniu jej odpływu oraz regeneracji obszarów wodno-błotnych.

Projekty „Mała retencja nizinna”  oraz „Ochrona przeciwpowodziowa w górach”  zostały zidentyfikowane jako kluczowe dla środowiska i wytypowane do dofinansowania w ramach III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ) pt. „Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska”. Ich realizacja zaplanowana została na lata 2007-2013. W tym czasie powstanie ponad 4000 obiektów retencji wody (małe zbiorniki, zastawki, progi, rowy), przeprowadzone będą działania służące przywróceniu meandrów rzek, renaturyzacji obszarów wodno-błotnych oraz spowolnieniu spływu wód powierzchniowych w górach. Ważnym założeniem projektów jest stosowanie przy tych zabiegach metod i technik przyjaznych dla przyrody.

Projekty retencji wody odgrywają znaczącą rolę w kształtowaniu i ochronie zasobów wodnych. Poprawa stosunków wodnych, w istotny sposób wpływa na wzrost różnorodności biologicznej lasów. Regeneracja obszarów mokradłowych zwiększa ich zdolność do pochłaniania CO2. Tym samym działania te przyczyniają się do przeciwdziałania zmianom klimatycznym i ich skutkom.

Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych jest jednostką organizacyjną Lasów Państwowych powołaną 1 listopada 2006 r. Nad jego działalnością czuwa niezależna Rada, złożona z przedstawicieli Ministerstwa Środowiska, Ministerstwa Finansów i organizacji pozarządowych. Decyzją Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych CKPŚ została nadana rola koordynatora projektów małej retencji. W zakres powierzonych zadań wchodzi m.in. nadzór merytoryczny nad ich realizacją, prowadzenie postępowania OOŚ oraz przygotowanie dokumentacji wnioskowej i rozliczeniowej w celu przekazywania jej do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jako Instytucji Wdrażającej dla III osi priorytetowej PO IiŚ.

Drugi obszar działalności CKPŚ jest częścią rządowego systemu dystrybucji środków UE. Na mocy Porozumienia z Ministrem Środowiska CKPŚ pełni funkcję Instytucji Wdrażającej dla V osi priorytetowej Programu Infrastruktura i Środowisko pt. „Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych”. O wsparcie mogą się ubiegać podmioty zajmujące się ochroną przyrody w kraju. Zadania CKPŚ obejmują organizację i przeprowadzenie konkursów na projekty, ocenę wniosków o dofinansowanie, zawieranie umów o dofinansowanie, wypłaty środków, monitorowanie i kontrola realizowanych projektów oraz sprawozdawczość. 23 czerwca zostały ogłoszone 2 pierwsze konkursy: „Ochrona gatunków i siedlisk in-situ” oraz „Szkolenia oraz aktywna edukacja dla grup zawodowych wywierających największy wpływ na przyrodę”. Szczegółowe informacje potrzebne do złożenia wniosku znajdują się na stronie www.ckps.pl