10 mln Polaków wykluczonych komunikacyjnie. Raport naukowców dla rządu

Profesorowie Politechniki Poznańskiej, Politechniki Gdańskiej, Politechniki Śląskiej i Politechniki Warszawskiej zaprezentowali wyniki raportu dotyczącego skali wykluczenia komunikacyjnego w Polsce.

Opracowanie powstało w ramach projektu realizowanego przez zespół ekspertów pod kierownictwem prof. Piotra Sawickiego z Politechniki Poznańskiej.

Ile osób w Polsce jest wykluczonych komunikacyjnie?

Jak wynika z analizy, ponad 10 mln osób w Polsce – ok. 27% społeczeństwa – ma ograniczony dostęp do transportu publicznego, co utrudnia im codzienne funkcjonowanie, m.in. dojazd do pracy, szkoły czy usług publicznych.

W prezentacji wyników raportu uczestniczył wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec, który podkreślił znaczenie opracowania dla polityki transportowej państwa.

– Walka z wykluczeniem komunikacyjnym to proces długofalowy, wymagający współpracy administracji rządowej, samorządów, ekspertów oraz przewoźników. Zaprezentowany raport dostarcza danych oraz rekomendacji, które wspierają planowanie rozwiązań systemowych – powiedział wiceminister.

Więcej środków na transport autobusowy

Jak zaznaczył wiceminister, w ostatnich latach zwiększono środki przeznaczane na wsparcie transportu autobusowego.

Budżet Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych wynosił:

• 800 mln zł w 2023 r.,
• ponad 1 mld zł w 2025 r.,
• ponad 1,2 mld zł w 2026 r.

Zwiększenie finansowania ma stopniowo ograniczać skalę wykluczenia komunikacyjnego.

Zmiany w przepisach dotyczących transportu publicznego

Rekomendacje z raportu mają zostać wykorzystane w przygotowywanej nowelizacji:

• ustawy o publicznym transporcie zbiorowym,
• ustawy o Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych.

Jedną z najważniejszych zmian będzie odejście od zasady finansowania wyłącznie nowych linii autobusowych.

W przyszłości dopłaty będą mogły obejmować również linie ujęte w schemacie sieci komunikacyjnej województwa, przygotowywanym przez marszałka regionu. Ma to umożliwić kierowanie środków tam, gdzie dostępność transportowa jest najsłabsza.

Marszałkowie jako integratorzy transportu

Projekt zmian zakłada również większą rolę samorządów województw w organizowaniu transportu publicznego.

Marszałkowie będą odpowiedzialni m.in. za:

• integrację transportu autobusowego i kolejowego,
• koordynację rozkładów jazdy,
• zawieranie porozumień z organizatorami transportu i przewoźnikami komercyjnymi,
• tworzenie węzłów przesiadkowych łączących autobusy z koleją.

Dodatkowo będą przygotowywać plan transportowy dla całego województwa, który następnie trafi do uchwalenia przez sejmik.

Minimalne standardy dostępności transportowej

Nowe przepisy przewidują także wprowadzenie minimalnych standardów usług transportu publicznego na poziomie województw, powiatów i gmin.

Ich celem jest zapewnienie podstawowej dostępności transportowej oraz lepsze skomunikowanie głównych ośrodków administracyjnych w Polsce.

Równolegle planowane jest rozwijanie rozwiązań cyfrowych. Jednym z nich ma być Krajowy Punkt Dostępu do danych o transporcie publicznym, który ułatwi dostęp do informacji o połączeniach i rozkładach jazdy.

Projekt naukowy za 4 mln zł

Analiza skali wykluczenia komunikacyjnego została zlecona przez Ministerstwo Infrastruktury w ramach konkursu realizowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

Projekt o wartości 4 mln zł realizowano w latach 2021–2025.

Raport jest pierwszym tak kompleksowym opracowaniem dotyczącym dostępności transportowej w Polsce.

– Pierwszy raz dysponujemy całościowym, rzetelnym opracowaniem pokazującym skalę zjawiska. Możliwość oparcia dyskusji i procesu legislacyjnego na twardych danych stanowi ważny krok naprzód – podkreślił wiceminister Bukowiec.