W Śródmieściu odnaleziony został zabytkowy kanał rzeki Łodzia, jednego z dopływów rzeki Łódki. Około 100 lat temu w Łodzi rozpoczęła się budowa kanałów miejskich. Autorem projektu był brytyjski inżynier sir William Heerlein Lindley, który na przełomie XIX i XX w. tworzył systemy wodno-kanalizacyjne w miastach Europy. Wcześniej w Łodzi istniało ponad 20 km kanałów zbudowanych wzdłuż dawnych cieków.

Zabytkowy ceglany kanał odnaleziony w Łodzi to pozostałość po dawnej rzece Łodzia. To dopływ rzeki Łódki, który przecinał ul. Pomorską przy browarze Karola Anstadta (dziś Browar Łódzki), a następnie przez dawne zakłady Roberta Biedermanna (obecnie siedziba Atlasu) płynął do Łódki. W początkowym okresie rozwoju przemysłu w mieście Łodzię zamieniono w ściek fabryczny i ukryto pod ziemią. Co ciekawe, odwiedzając Łódź, możemy dziś zobaczyć dawną dolinę rzeki Łodzia. To doskonale widoczne obniżenie w ciągu ul. Pomorskiej (na wysokości Browaru Łódzkiego) oraz w ul. Sterlinga (przy szpitalu im. L. Rydygiera).

Przemysł na wodzie

Przez Łódź przepływa około 20 większych lub mniejszych rzek oraz strumieni, które obecnie pozostają niewidoczne z zewnątrz, ponieważ są niewielkimi ciekami i w większości płyną przez miasto ukryte w podziemnych, zabytkowych kanałach. Odegrały one istotną rolę w przemysłowym rozwoju miasta. W 1822 roku w granicach Łodzi działało 15 młynów wodnych umiejscowionych na tych rzeczkach, a łatwy dostęp do wody stał się jedną z podstawowych przyczyn budowania na ich bazie foluszy (budynków, w których mieściły się maszyny do folowania, czyli obróbki sukna), a później lokalizowania w mieście szeregu fabryk włókienniczych

Ponad 100 strumieni

Wszystkie zagłębienia, które dziś możemy zaobserwować w łódzkich ulicach (jest ich ponad 100) to doliny dawnych strumieni. Podczas burz zbiera się w nich deszczówka, która w naturalny sposób próbuje spłynąć owymi dolinami. Tyle, że dziś na drodze wody deszczowej stoją łódzkie kamienice i fabryki wzniesione na przełomie XIX i XX wieku. Fragmenty zabytkowego kanału rzeki Łodzi odkryte zostały m. in. na terenie budowy apartamentów przy u. Pomorskiej i podczas prac przy fundamentach szpitala im. L. Rydygiera.

Wieś Łodzia

Odnaleziona struga płynęła kiedyś przez średniowieczną wieś zwaną Łodzia, która położona była na terenie obecnego Starego Miasta, od którego z kolei początek wzięło miasto Łódź. Ale to właśnie od wsi Łodzia, a nie od rzeki Łódki ma pochodzić nazwa dzisiejszej Łodzi, choć koncepcji pochodzenia nazwy miasta jest kilka, np. szlacheckie nazwisko rodowe Łodzic, czy staropolskie imię męskie Włodzisław.  W 1821 roku grunty zapomnianej wsi włączono do pierwszej osady rękodzielniczej Nowe Miasto. Zabudowania wzniesiono nad niewielkim strumieniem, który wpadał do rzeki (zwanej obecnie Łódką) przy skrzyżowaniu współczesnych ulic: Północnej z Kilińskiego. Wieś leżała na pochyłym terenie, między ulicami Smugową i Pomorską oraz wzdłuż ul. Północnej (od Parku Helenów do Parku Staromiejskiego). Wieś została wchłonięta przez rozwijające się miasto, które nabierało przemysłowego charakteru. Właśnie na terenach wsi Łodzia powstały w 1863 r. zakłady Biedermanna, a w 1867 r. browar Anstadta.

Czytaj więcej

Skomentuj