Branżowe ABC

Rozliczenia z odbiorcami na podstawie faktur prognozowych

Pytanie: Czy istnieje możliwość wprowadzenia faktur prognozowanych przy rozliczeniu z odbiorcami (coś na wzór prognoz otrzymywanych z firm gazowniczych)?

Odpowiedź: 
W przypadku usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, zasady rozliczeń z odbiorcami tych usług regulują:
– rozdział 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – Dz. U. 2006 r. Nr 123 poz. 858 ze zmianami, zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową,
– rozdział 5 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków – Dz. U. z 2006 r. Nr 127, poz. 886, zwanego dalej rozporządzeniem taryfowym.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 i 4-6 ustawy zaopatrzeniowej: „Rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są prowadzone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków”, gdzie:
– „Ilość wody dostarczonej do nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza głównego, a w przypadku jego braku – w oparciu o przeciętne normy zużycia wody”,
– „Ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych” a w razie ich braku „na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie.”

Możliwość wprowadzenia rozliczeń na podstawie prognozy ilości usług, które będą świadczone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, wynika z § 16 ust. 7i 8 rozporządzenia taryfowego, jednak ograniczono ją do rozliczeń z osobami korzystającymi z lokali w budynku wielolokalowym oraz z właścicielem lub zarządcą tego budynku. Prognoza ta musi wynikać z umowy zawartej z ww. odbiorcami usług. Powinna także być ustalona zgodnie z przepisami dotyczącymi przeciętnych norm zużycia wody lub na podstawie średniego zużycia wody w ubiegłym okresie rozliczeniowym.

Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia taryfowego, odbiorcy usług rozliczani w oparciu o prognozę ilości usług, regulują należności za te usługi w terminach wynikających z zawartej umowy.

Stosownie do § 17 ust. 3 rozporządzenia taryfowego: „Rozliczenie faktycznej ilości świadczonych przez przedsiębiorstwo usług dokonywane jest na podstawie wskazań wodomierzy lub urządzenia pomiarowego przynajmniej 1 raz w roku oraz zawsze przy zmianie cen za wodę lub ścieki, których ilość nie jest ustalana na podstawie przepisów dotyczących przeciętnych norm zużycia wody lub jednostki miary powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni.”

Rozliczenia dokonywane według zasady ogólnej dla odbiorców usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków ( poza prognozą dotycząca rozliczeń z odbiorcami w budynkach wielolokalowych) określa § 17 ust. 1 rozporządzenia taryfowego, zgodnie z którym:
„Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób.”

Dla usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków ważne są także postanowienia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, czyli aktu prawa miejscowego, który według art. 19 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy zaopatrzeniowej, powinien określać: szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług oraz sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach.

Powyższe regulacje nie dotyczą jednak innych usług w zakresie dostawy wody i odbioru, odprowadzania oraz oczyszczania ścieków świadczonych w sposób ciągły (np. dostaw tzw. „hurtowych” lub dostaw wody nie przeznaczonej do spożycia przez ludzi), które nie stanowią usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków a także innych dostaw i usług świadczonych przez przedsiębiorstwo.

W zakresie zasad wystawiania faktur przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązują ponadto postanowienia ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. – Dz. U. tj. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zmianami, zwanej dalej ustawą VAT, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360 ze zmianą Dz. U. z 2012r., poz. 1428 ), zwanego dalej rozporządzeniem fakturowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2012 r, w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej ( Dz. U.  poz. 1528 ).

Według §11 ust. 1-3 rozporządzenia fakturowego:
„1. W przypadkach określonych w art. 19 ust. 10, ust. 13 pkt 1-4 i 7-11 oraz ust. 16a i 16b ustawy fakturę wystawia się nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego.
2. Faktury, o których mowa w ust. 1, nie mogą być wystawione wcześniej niż 30 dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego.
3. Przepis ust. 2 nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostaw energii elektrycznej
 i cieplnej lub chłodniczej, gazu przewodowego, usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.”

Do usług wymienionych w pozycjach 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 zaliczono: usługi związane z uzdatnieniem i dostarczaniem wody oraz z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, ze zbieraniem i usuwaniem odpadów oraz odkażaniem i czyszczeniem a także niektóre usługi sanitarne.

Na podstawie art. 19 ust. 13 pkt 1 ustawy VAT: „Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą:
1) upływu terminu płatności, jeżeli został on określony w umowie właściwej dla rozliczeń z tytułu:
  a) dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,
  b) świadczenia usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych, z zastrzeżeniem ust. 18,
  c) świadczenia usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy„.

Zgodnie z ww. wyjaśnieniami, możliwość wystawiania faktur prognozowych w przypadku usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków ograniczono do rozliczeń z osobami korzystającymi z lokali w budynkach wielolokalowych oraz zarządców takich budynków. 

Przedsiębiorstwo może także wystawiać faktury prognozowe w przypadku świadczenia innych usług ( nie objętych ustawą zaopatrzeniową), np. wyszczególnionych w art. 19 ust. 13 pkt 1-4 ustawy VAT, jeżeli je świadczy a zasady rozliczeń wynikają z umów zawartych z odbiorcami tych usług.