Od regulacji do innowacji. Pomorskie rozmowy o wyzwaniach i przyszłości.

Tegoroczna edycja wyróżniała się zróżnicowanym podejściem do tematów – łącząc prawo, podatki, technologie oraz zarządzanie bezpieczeństwem i innowacjami w przedsiębiorstwach wodociągowych. Agenda konferencji została starannie ułożona, tak by uczestnicy mogli spojrzeć na działalność swoich firm zarówno z perspektywy formalno-prawnej, jak i operacyjnej.

Od obowiązków podatkowych po odpowiedzialność zarządczą

Pierwszy dzień konferencji koncentrował się na aspektach prawno-podatkowych, które coraz silniej wpływają na sposób funkcjonowania spółek komunalnych. Rozpoczęto od omówienia koncepcji grupy VAT w jednostkach samorządu terytorialnego, co spotkało się z dużym zainteresowaniem ze względu na możliwość uproszczenia rozliczeń, ale też potencjalne ryzyka związane z odpowiedzialnością zbiorową. W wystąpieniach podkreślono znaczenie dobrze zaprojektowanych procedur i jasnego rozdziału odpowiedzialności w grupach VAT-owskich.

Naturalnym rozwinięciem tej tematyki było podjęcie tematu należytej staranności w VAT, w którym eksperci wskazali konkretne działania, jakie powinny podejmować spółki wodociągowe, aby zabezpieczyć się przed zarzutami współudziału w oszustwach podatkowych – poprzez weryfikację kontrahentów, bieżący monitoring transakcji oraz wdrożenie wewnętrznych polityk compliance.

W dalszej części dnia poruszono temat nowelizacji ustawy o podatku od nieruchomości, który ma daleko idące konsekwencje finansowe dla spółek wodociągowych – zwłaszcza w zakresie klasyfikacji infrastruktury jako obiektów budowlanych lub budynków. Omówiono konkretne przypadki różnic interpretacyjnych oraz wyzwania, jakie stoją przed przedsiębiorstwami w kontekście aktualizacji ewidencji majątku.

Na koniec pierwszego dnia odbyła się sesja dotycząca jawności wynagrodzeń, w kontekście implementacji unijnych dyrektyw. Szczególny nacisk położono na obowiązki informacyjne spółek, konieczność publikacji widełek płacowych oraz wpływ regulacji na kulturę organizacyjną i relacje pracownicze.

Bezpieczeństwo systemów i innowacje technologiczne

Drugi dzień konferencji miał wyraźnie bardziej operacyjny i technologiczny charakter, choć nie zabrakło też aspektów prawnych. Rozpoczęto od prezentacji firmy Domex, producenta hydrantów, która pokazała, w jaki sposób ich rozwiązania odpowiadają na wymagania norm GSK i wyzwań eksploatacyjnych związanych z utrzymaniem sieci. Wskazano konkretne przykłady wdrożeń oraz omówiono kwestie standaryzacji i bezpieczeństwa urządzeń sieciowych.

Temat bezpieczeństwa został naturalnie rozwinięty w wystąpieniu dotyczącym odpowiedzialności członków zarządów spółek z o.o. – przypomniano zakres tej odpowiedzialności, nie tylko wobec prawa spółek handlowych, ale też w kontekście nadzoru nad systemami IT, infrastrukturą krytyczną oraz zgodnością z przepisami prawa wodnego i ochrony środowiska.

W tym kontekście bardzo silne i aktualne było wystąpienie: „Kto może zakręcić Ci wodę z drugiego końca świata?”, które unaoczniło skalę cyberzagrożeń dla przedsiębiorstw wodociągowych. Zaprezentowano rzeczywiste scenariusze ataków na systemy SCADA, podkreślono konieczność segmentacji sieci, wdrożenia redundancji i budowania kompetencji zespołów w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Rozwiązaniem wspierającym odporność systemów okazał się temat GIS w zabezpieczaniu dostaw wody – przedstawiono, jak geoinformacja i mapy cyfrowe wspomagają planowanie, monitoring i szybką reakcję w sytuacjach awaryjnych. Pokazano praktyczne wdrożenia i omówiono integrację danych przestrzennych z infrastrukturą sensorową.

Następnie uczestnicy zapoznali się z inspirującym studium przypadku – spółdzielnią energetyczną w Gminie Pruszcz Gdański, która stanowi przykład synergii między gospodarką wodną a energetyczną transformacją. Projekt pozwala na zasilanie obiektów wodociągowych energią odnawialną, zwiększając samowystarczalność i odporność na wzrost kosztów energii.

Przedostatnim tematem dnia były najnowsze zmiany legislacyjne w prawie wodno-kanalizacyjnym – szczególnie w kontekście taryf, jakości wody i nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. Poruszono także temat rosnących obowiązków informacyjnych wobec Wód Polskich i regulatorów.

Dzień zakończyła jubileuszowa prezentacja PEWiK Gdynia, która podsumowała 95 lat działalności spółki. Prezentacja była nie tylko okazją do podkreślenia znaczenia tradycji, ale przede wszystkim pokazania dynamicznych działań w obszarze automatyzacji, cyfryzacji i transformacji ekologicznej.

Innowacje w praktyce

Ostatni dzień konferencji był poświęcony konkretnemu wdrożeniu: innowacyjnym rozwiązaniom w oczyszczalni ścieków w Dębogórze. Przedstawiciele spółki zaprezentowali zastosowanie nowoczesnych technologii biologicznych, odzysku energii oraz integracji z systemami zdalnego sterowania. To praktyczny przykład wdrożenia idei „smart utility” – nowoczesnego, zautomatyzowanego i zrównoważonego przedsiębiorstwa wodociągowego.

Pomorskie Forum Wodociągowe 2025 udowodniło, że nowoczesne zarządzanie w sektorze wodociągowym musi łączyć trzy kluczowe filary: zgodność z regulacjami, odporność infrastrukturalną i cyfrową oraz otwartość na innowacje. Każdy z poruszanych tematów był elementem większej układanki – pokazującej, jak bardzo działalność przedsiębiorstw wodociągowych wymaga dziś wieloaspektowego myślenia: od prawa i podatków, przez bezpieczeństwo, po zrównoważony rozwój.

Małe wodociągi, wielkie wyzwania – lokalnie rozmawiamy o współpracy!