Państwowy Instytut Geologiczny o ropie i gazie w Bałtyku: z entuzjazmem, ale i ostrożnością

O odkryciu złóż ropy i gazu pod dnem morskim, ok. 6 km od Świnoujścia, poinformowała w poniedziałek 21 lipca 2025 spółka Central European Petroleum (CEP), która prowadzi poszukiwawcze odwierty na Bałtyku. W komunikacie CEP podano, że złoże nazwane Wolin East zawiera szacunkowo 22 mln ton „wydobywalnych węglowodorów”, w postaci ropy naftowej i kondensatu oraz 5 mld m sześć. „gazu o jakości handlowej”. W ocenie CEP łączna ilość zasobów w koncesji Wolin to ponad 33 mln ton ropy i kondensatu oraz 27 mld m sześć. gazu.

Jak oszacowano wielkość złoża?

Dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego prof. dr hab. Krzysztof Szamałek, komentując dla PAP te doniesienia, podkreślił, że „podstawą szacunków wielkości złoża są wyniki wykonanych robót geologicznych”, w tym wyniki uzyskane z otworów wiertniczych i wyniki testów złożowych przeprowadzonych w otworach wiertniczych zebrane w dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów.

Szamałek wyjaśnił, że ta dokumentacja podlega zatwierdzeniu przez ministra właściwego ds. środowiska. Dopiero wtedy złoże jest wykazywane w Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce.

– Z niecierpliwością czekamy na oficjalny komunikat CEP na temat odkrycia złoża węglowodorów na koncesji Wolin nr 9/2017/Ł, zwłaszcza na dane geologiczne, które zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem firma powinna przekazać państwowej służbie geologicznej jako wyniki i dokumentację prac wykonanych na koncesji udzielonej 1 grudnia 2017 r. przez Ministra Środowiska – powiedział PAP Szamałek.

Potrzebna weryfikacja przez państwową służbę geologiczną

Dyrektor dodał, że PIG-PIB „z zainteresowaniem” śledzi działania Central European Petroleum i innych firm, które prowadzą poszukiwania złóż węglowodorów w Polsce.

– Bez sprawdzenia przez państwową służbę geologiczną wiarygodności i jakości wyników prac geologicznych [prowadzonych przez CEP] i uzyskanych danych, doniesienia medialne traktujemy z zainteresowaniem, pewnym entuzjazmem, ale również daleko posuniętą ostrożnością – zastrzegł prof. Szamałek.

To złożony i długotrwały proces

Szef Państwowego Instytutu Geologicznego podkreślił, że dokumentowanie złoża węglowodorów, szacowanie jego wielkości to „złożony i długotrwały proces”. Wyliczył, że wymaga on: zgromadzenia i analizy danych geofizycznych, wykonania otworów wiertniczych, analizy strefy złożowej, wykonania testów złożowych w tych otworach wiertniczych czy wywołania produkcji (wydobycia) ropy naftowej.

Zwykle rozpoznanie złoża wymaga wykonania kilku otworów wiertniczych, które umożliwią rozpoznanie konturów złoża i jego wewnętrznej budowy geologicznej. Każdy koncesjonobiorca jest zobowiązany do przekazywania wyników prac geologicznych na bieżąco do państwowej służby geologicznej, tak też jest w przypadku koncesji Wolin – zaznaczył Szamałek.

Zapowiedział, że gdy PIG otrzyma wyniki prac prowadzonych na Wolin East, będzie w mógł oceni ich wiarygodność. – I ewentualnie podsycić lub ochłodzić panujący obecnie entuzjazm – stwierdził Szamałek.

Jeśli informacje podawane przez CEP znajdą potwierdzenie w danych geologicznych i dokumentacji zweryfikowanej przez PIG, odkrycie na koncesji Wolin byłoby największym złożem ropy naftowej w Polsce.

Jakie jest największe złoże w Polsce?

Prof. Szamałek zwrócił uwagę, że obecnie największym złożem jest Barnówko – Mostno – Buszewo (BMB) w woj. lubuskim. Jego zasoby wydobywalne szacowane są na 5,1 mln ton ropy naftowej. Jeśli chodzi o gaz ziemny, największe udokumentowane złoża to: Brońsko (woj. wielkopolskie) o zasobach ok. 10,8 mld m sześć oraz Przemyśl, gdzie do wydobycia jest 8,7 mld m sześć. wysokometanowego gazu.

To nie pierwsze złoże na Bałtyku

Geolog przypomniał, że od lat 90. XX wieku na Bałtyku są dokumentowane złoża węglowodorów: pięć złóż gazu ziemnego, dwa złoża ropy. – Jednak są one związane z inną formacją geologiczną – piaskowców kambryjskich – wyjaśnił Szamałek.

W komunikacie CEP podano, że otwór wiertniczy WE1 na koncesji Wolin East został wykonany przy użyciu platformy typu jack-up na wodach o głębokości 9,5 metra i osiągnął głębokość pionową 2715 metrów. Poinformowano, że „testy potwierdziły 62-metrową kolumnę węglowodorów oraz doskonałe właściwości złożowe do wydobycia ropy i gazu z formacji geologicznej dolomitu głównego”.

Koncesja Wolin obejmuje obszar 593 km kwadratowych. CEP prowadzi poszukiwanie węglowodorów w dolomicie głównym (Ca2) oraz w złożach czerwonego spągowca (Rotliegend).

Odkrycie złoża Rolf G. Skaar, dyrektor generalny CEP, cytowany w komunikacie, nazwał „historycznym momentem” dla Central European Petroleum i polskiego sektora energetycznego.

Wolin East to coś więcej niż tylko obiecujące złoże

Traktujemy to odkrycie jako fundament do długofalowego, odpowiedzialnego zagospodarowania polskich zasobów morskich. Wolin East to coś więcej niż tylko obiecujące złoże – to wspólna szansa na uwolnienie pełnego potencjału geologicznego i energetycznego Morza Bałtyckiego” – powiedział Skaar.

Ocenił, że zagospodarowanie złoża „może znacząco przyczynić się do wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski i zmniejszenia jej uzależnienia od zewnętrznych dostawców węglowodorów”. Skaar zadeklarował, że CEP chce realizować wydobycie w sposób „zgodny ze strategicznymi interesami kraju i prowadzony w ścisłej współpracy z krajowymi interesariuszami”.

Prezes CEP przypomniał, że w 2023 r. o koncesji Wolin rozmawiano z PGNiG. Skaar zapewnił, że jest otwarty na rozmowy z każdą polską firmą. Nie wykluczył sprzedaży udziałów CEP. Wyjaśnił, że szuka do współpracy także międzynarodowych partnerów.

Central European Petroleum Ltd. to kanadyjska firma z siedzibą w Calgary, zajmująca się poszukiwaniem i wydobyciem węglowodorów, której większościowymi właścicielami są norwescy inwestorzy. Jej spółka zależna, CEP Central European Petroleum, posiada koncesję Wolin w północno-zachodniej Polsce i pełni rolę operatora tej koncesji.

Jak poinformował Państwowy Instytut Geologiczny zasoby wydobywalne złóż ropy naftowej w Polsce wynoszą 19,5 mln ton (stan na 31 grudnia 2024 r.). Zasoby gazu ziemnego przekraczają 150 mld m sześć. Krajowe wydobycie ropy w ostatnich latach pokrywało ok. 3-3,5 proc. zapotrzebowania.

Natomiast wydobycie gazu ziemnego ze złóż krajowych pokrywało około 21–23 proc. zapotrzebowania krajowego – podsumował dyrektor PIG.