Przy A4 między Katowicami a Krakowem powstaną dwa nowe MOP-y

Spółka Stalexport Autostrada Małopolska (SAM), zarządzająca płatnym odcinkiem autostrady A4 Katowice–Kraków, ogłosiła rozpoczęcie prac nad budową dwóch nowych Miejsc Obsługi Podróżnych (MOP) – w miejscowościach Rudno i Grojec. Jak poinformował rzecznik SAM Daniel Gryt, roboty ruszą jeszcze w sierpniu.

MOP-y z dużymi parkingami i zapleczem sanitarnym

Każdy z MOP-ów zostanie wyposażony w przestronny parking oraz zaplecze sanitarne. W Rudnie zaplanowano 95 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych, 34 dla ciężarówek i 10 dla autobusów. W Grojcu będzie to odpowiednio 98 miejsc dla aut osobowych, 49 dla ciężarowych i 14 dla autobusów.

Wartość inwestycji wynosi łącznie 60,4 mln zł netto. Wykonawcami prac będą firmy Eurovia Polska – za realizację MOP Rudno otrzymają 31,7 mln zł, a MOP Grojec – 28,7 mln zł.

Modernizacja odwodnienia i dalsze inwestycje

W ramach inwestycji SAM przeprowadzi również modernizację systemu odwodnienia autostrady na odcinkach sąsiadujących z nowymi MOP-ami. Projekt stanowi część szerszego planu rozwoju infrastruktury na koncesyjnym odcinku A4, który obejmuje m.in. wymianę całej nawierzchni drogi oraz remonty obiektów mostowych.

Od 1997 r., kiedy to przyznano spółce 30-letnią koncesję na eksploatację tego fragmentu A4, wszystkie prace inwestycyjne, remontowe i eksploatacyjne finansowane są wyłącznie z opłat za przejazd. Koncesjonariusz nie korzysta z żadnych dotacji ani subwencji publicznych.

Przychody, koszty i płatności dla Skarbu Państwa

W pierwszym półroczu 2025 r. grupa Stalexport Autostrady uzyskała 306,9 mln zł przychodów ze sprzedaży, z czego większość pochodziła z opłat za przejazd autostradą. Koszty operacyjne (bez amortyzacji) wyniosły 197,1 mln zł, co oznacza wzrost o ponad 30 proc. w porównaniu z rokiem ubiegłym.

Główną przyczyną wzrostu kosztów były wyższe „Płatności na rzecz Skarbu Państwa”, które w tym okresie osiągnęły 113 mln zł – o 43,6 mln zł więcej niż rok wcześniej. Wzrosły także nakłady na remonty i utrzymanie drogi.

Jak zaznaczył rzecznik SAM, płatności te są formą udziału strony publicznej w zyskach z eksploatacji drogi. W latach 2018–2025 Skarb Państwa otrzymał z tego tytułu ponad 616 mln zł.

Koniec koncesji coraz bliżej

Obowiązująca umowa koncesyjna wygasa w marcu 2027 r. Spółka SAM deklaruje gotowość do dalszego zarządzania odcinkiem A4 Katowice–Kraków także po tym terminie. Wskazuje przy tym na potrzebę rozbudowy drogi o trzeci pas i deklaruje możliwość realizacji inwestycji szybciej niż strona publiczna.

Jednak zarówno w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o autostradach z czerwca 2023 r., jak i w wypowiedziach ministra infrastruktury Dariusza Klimczaka z lutego 2025 r., zapowiedziano brak planów przedłużenia koncesji.

Ruch rośnie, a zyski z opłat trafiają do budżetu

W pierwszej połowie 2025 r. średnie dobowe natężenie ruchu na odcinku A4 Katowice–Kraków wyniosło 48 801 pojazdów, co oznacza wzrost o 5,2 proc. rok do roku. Samochody osobowe stanowiły większość – 40 606 pojazdów dziennie, a ciężarowe 8 195.

W całym 2024 r. grupa Stalexport Autostrady odnotowała 573,1 mln zł przychodów z opłat za przejazd, a jej zysk netto wyniósł 139,7 mln zł. Dywidenda zadeklarowana za ten okres sięga 155,8 mln zł. W 2024 r. same płatności na rzecz Skarbu Państwa wyniosły 126,5 mln zł.

Grupa SAM należy do Grupy Kapitałowej Stalexport Autostrady, której większościowym udziałowcem (61,2 proc.) jest włoska firma Mundys. Głównym przedmiotem działalności grupy jest eksploatacja i rozwój infrastruktury autostradowej.