ZGWRP o taryfach. Gminy nie chcą dopłacać do wody i ścieków

Zdaniem ZGWRP, wprowadzanie takich mechanizmów stanowi ingerencję w kompetencje samorządów i może przynieść więcej szkód niż korzyści.

ZGWRP podkreśla, że ustalanie stawek za wodę i ścieki należy wyłącznie do gmin, bez udziału Wód Polskich. Projekt ustawy zakładał przywrócenie gminom kompetencji w tej kwestii, ale jednocześnie dawał Wodom Polskim prawo do kontroli taryf, jeśli zmiana względem średnich stawek z ostatnich trzech lat przekroczy 15%. Związek uznał to za próbę narzucenia gminom alternatywnych metod ustalania opłat, co w opinii samorządów jest „nie tylko niewłaściwe, ale z góry skazane na porażkę zarówno pod względem finansowym, jak i społecznym”.

Woda i ścieki to zadanie własne gmin

ZGWRP przypomina, że dostarczanie wody, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. W związku z tym samorządy powinny mieć pełną autonomię w wyborze sposobu realizacji tego zadania oraz ustalaniu stawek. W opinii związku ingerencja zewnętrzna w tym zakresie jest nie tylko niepotrzebna, ale może także destabilizować lokalne systemy wodno-kanalizacyjne.

Samorządowcy zwracają uwagę, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków nie powinna pełnić roli narzędzia socjalnego. Projekt przewiduje różnicowanie opłat w zależności od dochodów mieszkańców lub ich zużycia wody, co ZGWRP uznaje za niepożądane. Związek ostrzega, że takie rozwiązania mogą prowadzić do problemów interpretacyjnych ze strony organów nadzoru, takich jak wojewodowie czy Regionalne Izby Obrachunkowe, oraz znacznie zwiększą obciążenia administracyjne gmin.

Problemy z weryfikacją taryf przez Wody Polskie

ZGWRP stanowczo sprzeciwia się także możliwości weryfikacji taryf przez Wody Polskie w pierwszych dwóch latach po wprowadzeniu nowych zasad. Związek podkreśla, że w wielu gminach obecnie stawki są zaniżone z powodu oporu Wód Polskich, co powoduje zaległości w bieżącym utrzymaniu sieci wodno-kanalizacyjnej. Zdaniem samorządowców system powinien być finansowo samowystarczalny, a gminy nie powinny dopłacać do ustalonych przez siebie stawek.

Konsultacje dotyczące nowelizacji ustawy trwają od stycznia. Na początku lipca 2025 r. resort infrastruktury informował, że analizuje blisko 200 propozycji uwag i opinii zgłoszonych w ramach uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji publicznych. Ministerstwo zapowiedziało, że przekazanie projektu do rozpatrzenia przez Radę Ministrów planowane jest na IV kwartał 2025 r. ZGWRP podkreśla, że w kontekście reformy taryf kluczowe jest poszanowanie autonomii gmin i zapewnienie, aby system wodno-kanalizacyjny pozostawał finansowo zrównoważony.