Mediacje z urzędem. Jak z nich skorzystać?

Relacja urząd – przedsiębiorca od zawsze była utożsamiana z silną pozycją urzędu, nadmiernym formalizmem czy sztywnymi procedurami. Cały proces zmierzał do wydania końcowej decyzji administracyjnej w myśl zasady „urząd decyduje, przedsiębiorca się dostosowuje” (ewentualnie zaskarża decyzję). Próbą odformalizowania tej relacji było wprowadzenie w 2017 r. instytucji mediacji. Celem propozycji było „(…) zbliżenie administracji do społeczeństwa, zapewnienie kształtowania stosunków administracyjnoprawnych w sposób zwiększający wpływ stron postępowania na swoje sprawy, a także sprawy istotne dla społeczeństwa, w którym funkcjonują (partycypacja społeczeństwa we władztwie administracyjnym)” – czytamy w druku sejmowym nr 1183 Sejmu RP VIII Kadencji.

Istota mediacji

Materię prawną związaną z tą instytucją regulują przepisy art. 96a–96n Ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. DzU z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: „k.p.a.”). Istotą mediacji jest osiągnięcie porozumienia w zaistniałym sporze, ale nie kosztem obowiązujących przepisów prawa, gdyż organ nadal jest nimi związany. Mediacją można wypracować stosowne rozwiązanie, które pogodzi strony o spornych interesach (przedsiębiorców) lub interes publiczny (organ administracji publicznej) z interesem prywatnym (przedsiębiorca). Celem mediacji jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz dokonanie ustaleń dotyczących jej załatwienia w gran...