Reklama

AD1A FAMAK [29.05-30.06.24]

Efektywne zarządzanie mieniem w gminach

Efektywne zarządzanie mieniem w gminach
Barbara Krawczyk
28.10.2020, o godz. 8:51
czas czytania: około 6 minut
0

Jak gminy radzą sobie z wykorzystaniem posiadanych zasobów majątkowych? Jakie warunki są tworzone, aby jak najlepiej wykorzystywać zasoby majątkowe gmin dla świadczenia usług publicznych? Jakie są formy finansowania przedsięwzięć z zakresu rewitalizacji? Na te i wiele innych pytań szukano odpowiedzi podczas dzisiejszego (27 X) webinarium pt. „Gospodarowanie mieniem” zorganizowanego przez redakcję „Przeglądu Komunalnego”.

Dalsza część tekstu znajduje się pod reklamą

Aby gminy mogły dobrze wykonywać swoje zadania muszą posiadać odpowiednie mienie. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. (DzU z 1990 r. nr 16, poz. 95) mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych. Typowymi składnikami mienia gminy są m.in.  majątek jednostek budżetowych, instytucji kultury, grunty stanowiące własność gminy, budynki i budowle, urządzenie, środki transportu. Warto podkreślić, że przeważającą część mienia gmin stanowią nieruchomości.

Krajowy Plan Odbudowy szansą dla samorządów

Efekty walki z pandemią koronawirusa mają ogromny wpływ na budżety samorządów. Jak informują poszczególne miasta, odczuwalną, niezbędną konsekwencją są cięcia poszczególnych inwestycji.

Jedną z możliwości pomocy w tej, pogarszającej się z dnia na dzień sytuacji jest program wsparcia dla przedsiębiorców i samorządów  Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Jest to kompleksowy program reform i projektów strategicznych, który pozwoli polskiej gospodarce na odbudowę po pandemii, a jego celem jest wzmocnienie odporności społecznej i gospodarczej oraz budowa potencjału gospodarki na przyszłość. Jest on w dyspozycji władz centralnych, ale adresowany jest do beneficjentów lokalnych i regionalnych.

– Stanowi on ogromną szansę rozwojową dla samorządów aktywnie zarządzających mieniem komunalnym – mówił Andrzej Porawski, dyrektor biura Związku Miast Polskich. – KPO to strategia państwa członkowskiego wykorzystania Europejskiego instrumentu na rzecz odbudowy i zwiększania odporności, instrument jest częścią budżetu EU, czyli wieloletnich ram finansowych. Obecnie trwają prace nad rozporządzeniami regulującymi Instrument,  dla Polski to 57,3 mld € czyli 23,1 mld dotacji i 34,2 mld pożyczek – poinformował Andrzej Porawski.

Podkreślił też, wśród zaleceń KE dla Polski przy opracowywaniu KPO znalazły się m.in. zwiększenie efektywności wydatków publicznych, wzmocnienie innowacyjności gospodarki, inwestycje czy lepsza jakość regulacji prawnych. – Myśląc przestrzennie warto aktywnie włączać własne zasoby, w tym nieruchomości, w projekty rozwojowe – skonkludował.

Innowacyjne podejście

Na temat nowego podejścia do planowania inwestycji w gminnych programach rewitalizacji mówił Wojciech Jarczewski dyrektor Instytutu Rozwoju Miast i Regionów. Większość  gmin upatruje głównego źródła finansowania w środkach unijnych, chociaż w strukturze wydatków na działania rewitalizacyjne ilościowo dominują środki własne gmin. Panuje przekonanie, że rewitalizacja powinna być finansowana z dotacji  przedsięwzięć niedochodowych.

– W rezultacie, zamiast przynosić poprawę stanu obszaru rewitalizacji, sprzyja utrwalaniu nieefektywności, szczególnie w gospodarce mieszkaniowej – stwierdził Wojciech Jarczewski. I zaznaczył, że realna dźwignia finansowa występuje tylko w Specjalnych Strefach Rewitalizacji. – Doświadczenie Wałbrzycha pokazuje, że zrealizowane działania rewitalizacyjne przynoszą efekty widoczne nie tylko w przestrzeni publicznej, ale też w budżecie – podkreślił Wojciech Jarczewski. Rewitalizacja może być zatem cennym narzędziem do ograniczania nieefektywności w gospodarce komunalnej.

Formy wsparcia

Jedną z form finansowania przedsięwzięć z zakresu rewitalizacji są obligacje. – Obligacje są formą finansowania inwestycji samorządów i spółek komunalnych, z możliwością dofinansowania przez JST – mówiła Małgorzata Zielińska Dyrektor, Departament Sektora Publicznego, DNB Bank Polska S.A. W polskim systemie prawnym na podstawie nowelizacji ustawy o obligacjach z 29 czerwca 2000 r. pojawiły się też obligacje przychodowe. Jest to dłużny papier wartościowy przeznaczony dla pozyskiwania finansowania na cele samorządów i użyteczności publicznej. O szczególnym charakterze obligacji przychodowych decyduje jej nietypowa dla innych obligacji konstrukcja oraz gwarancja wypłacalności.

– Spłata obligacji przychodowych następuje z wyraźnie wyodrębnionych źródeł, a obligacje przychodowe uznawane są za papier wartościowy z ograniczoną odpowiedzialnością – tłumaczyła Małgorzata Zielińska. Ważne jest też m.in. to, że zobowiązania z obligacji są spłacane z przychodu  uzyskiwanego z przedsięwzięcia, którego realizacja została sfinansowana środkami  w całości albo części uzyskanymi z obligacji lub innego przedsięwzięcia określonego przez emitenta.

Małgorzata Zielińska podkreśliła też, że obligacje komunalne, obligacje korporacyjne w tym obligacje przychodowe mogą być emitowane jako zielone obligacje. Mają one na celu wsparcie projektów środowiskowych związanych z klimatem lub środowiskiem, np. w celu zwiększenia produkcji energii odnawialnej, zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery, transportu niskoemisyjnego, zielonych budynków, termomodernizacji, ochrony ekosystemów wodnych i lądowych, zrównoważonej gospodarki wodnej, technologii upraw przyjaznych dla środowiska i innych.

O rozmaitych formach wsparcia podczas realizacji inwestycji, w tym obligacjach przychodowych, powierzeniu zadania spółce komunalnej i PPP, mówiła Elżbieta Rablin-Schubert, NGL Legal. – Przez umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym partner prywatny zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięcia za wynagrodzeniem oraz poniesienia w całości albo w części wydatków na jego realizację lub poniesienia ich przez osobę trzecią, a podmiot publiczny zobowiązuje się do współdziałania w osiągnięciu celu przedsięwzięcia, w szczególności poprzez wniesienie wkładu własnego – poinformowała.

Wskazała też wady i zalety PPP. Możliwość optymalizacji wydatkowania środków budżetowych poprzez zaangażowanie kapitału prywatnego w inwestycje publiczne to jedna z zalet, a konieczność przeprowadzenia postępowania przetargowego i relatywnie długi czas realizacji projektu to główne wady. Temat PPP przybliżył też Bartosz Korbus z Instytutu Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, który podkreślił, że 9 października 2015 r., przy okazji ustawy o rewitalizacji, Sejm RP dodał do u.p.p.p. art. 7 ust. 2a, w którym zapisano, że umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym może wyodrębniać w ramach wynagrodzenia partnera prywatnego wysokość płatności ponoszonych przez podmiot publiczny na finansowanie np. wytworzenia, nabycia lub ulepszenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych w ramach realizacji przedsięwzięcia, spełniających przesłanki wydatków majątkowych w rozumieniu art. 124 ust. 4 albo art. 236 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Problemy w zarządzaniu

O współczesnych problemach zarządzania obiektami komercyjnymi mówiła natomiast dr Magdalena Cicharska ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. W swoim wykładzie prelegentka tłumaczyła jaki był wpływ epidemii koronawirusa na poszczególne segmenty rynku komercyjnego. W przypadku nieruchomości biurowych problemy związane były z pracą zdalną, początkowo z przymusu, obecnie często jako wybór pracownika lub pracodawcy, dalej to zwolnienia, inna organizacja pracy oraz zmiany oczekiwań pracowników związane z  poczuciem zagrożenia.

W przypadku nieruchomości handlowych problemy stanowiły: zamknięcie galerii handlowych, wycofanie się z umów najmu w mniej rentownych centrach handlowych, problemy najemców z branży gastronomicznej. Duże zmiany i przesunięcia w kierunku e-handlu to problem dotyczący magazynów. Z kolei w przypadku hoteli spadł ruch turystyczny i biznesowy. Do tego dołączyły dodatkowe wymagania np. wzrost kosztów. – Główne  zmiany, które wpływają na zarządzanie obiektami komercyjnymi to zmiany nawyków konsumentów. Wpływ mają też ekonomiczne ograniczenia konsumentów, a w konsekwencji również biznesów, dodatkowo dochodzą decyzje najemców co do dalszej działalności, a także automatyzacja procesów – stwierdziła Magdalena Cicharska.

Problemem widocznym w różnych miastach m.in. w Rybniku są występujące pustostany. Jednocześnie jednak każdego roku, kilkadziesiąt rodzin wnioskuje o zawarcie umowy najmu w ramach miejskiego zasobu mieszkaniowego. – Poszukujemy połączenia pomiędzy wskazanymi obszarami – stwierdził Piotr Masłowski, zastępca Prezydenta Miasta Rybnika. Biorąc pod uwagę miejski zasób mieszkaniowy jest to ok. 100 mieszkań. Wśród pomysłów na ograniczenie ilości rybnickich pustostanów można wymienić: program „Mieszkanie za remont”, program anonimowego zgłaszania pustostanów, remonty przeprowadzane siłami własnymi ZGM w Rybniku, ustanawianie depozytów sądowych w kontenerach okrętowych. Rybnik wprowadza systemowe rozwiązania w zakresie pracy z pustostanami, poprzez wdrażanie dobrej praktyki realizowanej w mieście Chemnitz w ramach projektu ”ALT/BAU” URBACT.

Partnerem wydarzenia był Dnb Bank Polska oraz Instytut Rozwoju Miast i Regionów. Z kolei patronatu udzieliły Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Związek Miast Polskich, Związek Gmin Wiejskich RP, a także Instytut Partnerstwa Publiczno-Prywatnego.

Udostępnij ten artykuł:

Komentarze (0)

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu. Bądź pierwszą osobą, która to zrobi.
Reklama

AD2 NIEBEZPIECZNE [31.05-17.07.24]

Dodaj komentarz

Możliwość komentowania dostępna jest tylko po zalogowaniu. Załóż konto lub zaloguj się aby móc pisać komentarze lub oceniać komentarze innych.

Te artykuły mogą Cię zainteresować

Przejdź do Gospodarka przestrzenna
css.php
Copyright © 2024