Lokalni przywódcy apelują o zwiększenie budżetu programu LIFE

Komitet Regionów potwierdził swe stanowisko w sprawie roli programu LIFE w rozwiązywaniu problemu nierównomiernego i nieodpowiedniego wdrażania i egzekwowania prawodawstwa w dziedzinie środowiska naturalnego w państwach członkowskich. Marszałek województwa łódzkiego Witold Stępień jest sprawozdawcą opinii w sprawie programu LIFE, przyjętej podczas sesji plenarnej KR-u 9 lutego 2017 r. w Brukseli.

Komisja Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii (ENVE) Europejskiego Komitetu Regionów (KR) odgrywa aktywną rolę w śródokresowym przeglądzie programu LIFE – unijnego instrumentu finansowego na rzecz projektów w dziedzinie środowiska, ochrony przyrody i działań w zakresie klimatu w całej UE.

Unijne zgromadzenie samorządów lokalnych i regionalnych wyraziło swoje zaniepokojenie z powodu ograniczonego budżetu przeznaczonego na program LIFE, który w trakcie wieloletniego programu prac na lata 2014-2020 stanowi jedynie 0,3% całkowitej kwoty środków na zobowiązania. Lokalni przywódcy ponowili swój apel z 2012 r. o znaczące zwiększenie budżetu programu i zalecają, by utrzymać i wzmocnić podprogram działań na rzecz klimatu po 2020 r., co wynika z rosnących potrzeb w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i ograniczania emisji gazów cieplarnianych.

– Z zadowoleniem przyjmujemy dwa nowe instrumenty finansowe: instrument finansowania prywatnego na rzecz efektywności energetycznej (PF4EE) oraz mechanizm finansowy na rzecz kapitału naturalnego (NCFF), które stwarzają nowe możliwości udziału prywatnych inwestorów w projektach dotyczących efektywności energetycznej i kapitału naturalnego – zaznacza Witold Stępień, marszałek województwa łódzkiego i sprawozdawca przyjętej opinii.

Uważa że nowe instrumenty finansowe w ramach programu LIFE mogą „doprowadzić do ogólnego przesunięcia w kierunku zielonego finansowania”. Jednakże w odniesieniu do całkowitego budżetu Witold Stępień „nadal jest bardzo zaniepokojony tym, że łączny budżet przeznaczony na obszar priorytetowy LIFE na lata 2014-2020 „Przyroda i różnorodność biologiczna” wynosi ok. 1,155 mld EUR, podczas gdy KE oszacowała, że roczne inwestycje na całą sieć Natura 2000 wymagają środków w wysokości 5,8 mld EUR”.

Promowanie innowacji ekologicznych

Program LIFE odgrywa ważną rolę w promowaniu innowacji ekologicznych i opracowywaniu nowych rozwiązań w dziedzinie ochrony środowiska i klimatu. W tym kontekście marszałek Stępień podkreślił także, iż „rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym, który został zarysowany w planie działania KE będzie w rzeczywistości wymagał finansowania ze źródeł publicznych i prywatnych w celu zwiększenia udziału ulepszonych technologii i procesów, rozwoju infrastruktury i nasilenia współpracy między podmiotami w łańcuchu wartości”.

W związku z tym Komitet Regionów zwraca się do Komisji Europejskiej o opracowanie dla programu LIFE długoterminowego planu zapewniającego trwałość wyników oraz możliwość ich powielania i transferu, w celu dalszego zwiększania jego wydajności. Przywódcy lokalni i regionalni zalecają dalszy rozwój internetowej „platformy innowacyjności”, mającej pomagać w wyszukiwaniu ekopomysłów, które można powielić, oraz tworzenie sieci tematycznych projektów wokół obszarów priorytetowych.

Program LIFE wzmacnia kapitał naturalny Europy i ma na celu faworyzowanie tworzenia zielonych miejsc pracy. Stanowi część strategii „Europa 2020” i jednym z priorytetów politycznych Europejskiego Komitetu Regionów mającym na celu promowanie inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego, sprzyjającego integracji społecznej. Przyjęta opinia została sporządzona na wniosek Komisji Europejskiej. Dla przywódców lokalnych i regionalnych stwarza ona możliwość przedstawienia zaleceń w oparciu o doświadczenia i specjalistyczną wiedzę miast i regionów w odniesieniu do wdrażania prawa ochrony środowiska w Europie.

O programie

Wieloletni program prac LIFE na lata 2014-2017 został przyjęty decyzją Komisji Europejskiej 19 marca 2014 r., po uzyskaniu pozytywnej opinii Komitetu ds. programu LIFE na rzecz środowiska i klimatu w dniu 17 lutego 2014 r. Określa on na następne cztery lata ramy zarządzania nowym programem LIFE na lata 2014-2020. Zawiera orientacyjny budżet, wyjaśnia metodologię wyboru projektów i dotacji operacyjnych oraz ustanawia wskaźniki dotyczące wyników dla dwóch podprogramów LIFE – działań na rzecz środowiska i działań w dziedzinie klimatu. Całkowity budżet przeznaczony na finansowanie projektów w okresie objętym tymi ramami wynosi 1,1 mld EUR w przypadku podprogramu działań na rzecz środowiska oraz 0,36 mld EUR w przypadku podprogramu działań na rzecz klimatu.

Po raz pierwszy finansowanie projektu w ramach programu LIFE będzie miało miejsce także za pośrednictwem innowacyjnych instrumentów finansowych. Podprogram działań na rzecz środowiska wnosi wkład w jeden z takich instrumentów – w mechanizm finansowy na rzecz kapitału naturalnego (NCFF) – który jest instrumentem finansowym wchodzącym w zakres obszaru „Przyroda i różnorodność biologiczna” i który pomoże m.in. sfinansować projekty w zakresie różnorodności biologicznej. W programie prac znajduje się również orientacyjny harmonogram zaproszeń do składania wniosków o dotacje na działania i dotacje operacyjne oraz wniosków dotyczących dwóch pilotażowych instrumentów finansowych, których dotacje te dotyczą. Pierwsze zaproszenia do składania wniosków są planowane na maj/czerwiec 2014 r.