Polskie ciepłownictwo systemowe w najbliższych latach czekają najpoważniejsze, jak dotychczas, zmiany związane z koniecznością odchodzenia od węgla i zastępowania go alternatywnymi nośnikami energii. Eksperci IGCP prognozują, iż przy sprzyjających warunkach transformacji ciepłownictwo systemowe jest w stanie osiągnąć w 2030 r. spadek udziału węgla nawet do 45%. Czym w najbliższych latach będzie zastępowany węgiel do produkcji ekologicznego ciepła? 

Branża ciepłownicza w Polsce musi przejść szereg zmian systemowych, które nie tylko uniezależnią ją od węgla, lecz także umożliwią wdrożenie nowych, wydajniejszych technologii. Związanych jest z tym szereg działań, które muszą być podejmowane nie tylko przez same przedsiębiorstwa ciepłownicze, ale również przez ich właścicieli (miasta, gminy, samorządy) i samych odbiorców energii.

Przed podjęciem decyzji w kwestii modernizacji źródła ciepła należy dokonać przeglądu dostępnych na lokalnym rynku paliw, w tym źródeł energii odpadowej i odnawialnej. Przy poszukiwaniu optymalnego wariantu modernizacji warto rozważyć lokalną dostępność ciepła odpadowego. Trzeba przeanalizować możliwość wykorzystania energii słonecznej (fotowoltaika może np. współpracować z pompami ciepła) czy stosowania samych pomp ciepła, rozważyć budowę instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych, a może są warunki do zastosowania geotermii? Oczywiście, wciąż aktualnym pozostaje wykorzystanie dotychczas najpopularniejszego paliwa odnawialnego, jakim jest biomasa. Ponadto z pewnością nastąpi rozwój magazynów ciepła – i to nie tylko tych dobowych (kilka już w Polsce funkcjonuje), ale również sezonowych, umożliwiających wielomiesięczne kumulowanie ciepła. Rozwój magazynów pozwoli także na wykorzystanie technologii Power-to-Heat, gdzie nadwyżka energii elektrycznej produkowanej w wiatrakach może być kierowana do zasilania sezonowych magazynów ciepła. Pełniejsze stosowanie źródeł OZE skorelowane będzie z obniżaniem temperatur wody w sieciach ciepłowniczych.

Ciepło odpadowe

Jest to ta część energii, która powstaje w trakcie innych procesów przemysłowych i wytwórczych energii czy w sektorze usług, która nie jest wykorzystywana i jest rozpraszana do otoczenia. Zalicza się do niej np. ciepło spalin, pary wylotowej powstającej w efekcie zachodzących procesorów chemicznych czy chłodzenia w procesach produkcyjnych. Źródłem ciepła odpadowego, wykorzystywanego w systemach ciepłowniczych, mogą być np. huty, odlewnie, komory lakiernicze, urządzenia do produkcji tworzyw sztucznych, gumy, duże kompleksy serwerowni typu „data center” czy nawet oczyszczalnie ścieków. 

Według raportu opublikowanego 10 czerwca 2020 r. na podstawie badania przeprowadzonego przez IEEFA, ciepło odpadowe odzyskane z lokalnego przemysłu na południu Polski może konkurować z zakładami zasilanymi paliwami kopalnymi, dostarczając, przy pomocy lokalnych systemów ciepłowniczych, przystępne cenowo ogrzewanie do lokalnych domów, zapewniając czystsze powietrze, a inwestorom atrakcyjne zyski finansowe. 

Energia słoneczna

Słońce jest jednym z najbardziej dostępnych źródeł energii, a rozwój technologii powoduje, że coraz efektywniej możemy je wykorzystywać. W ciepłownictwie można je wykorzystywać poprzez: kolektory słoneczne współpracujące z akumulatorami ciepła czy zastosowanie paneli fotowoltaicznych produkujących energię elektryczną (na własne potrzeby danego przedsiębiorstwa, na potrzeby grzewcze w układach pomp ciepła lub do zasilania pomp wykorzystujących niskotemperaturowe źródła OZE). Z roku na rok rozwiązania technologiczne umożliwiające wykorzystanie energii słonecznej są coraz szerzej dostępne i stają się również konkurencyjne cenowo w porównaniu do tradycyjnych rozwiązań.

Geotermia

Zasoby energii geotermalnej oraz ich wykorzystanie ...