Rozpoczęła się konferencja „Odpady ulegające biodegradacji”

Trzecia edycja Konferencji „Odpady ulegające biodegradacji”, która potrwa do 5 marca, odbywa się w olsztyńskim Hotelu Przystań. To jedno z najważniejszych branżowych wydarzeń w Polsce poświęcone efektywnemu zagospodarowaniu odpadów organicznych i biodegradowalnych.

Podczas najbliższych dwóch dni eksperci z samorządów, przedsiębiorstw komunalnych, firm technologicznych i nauki będą analizować, jak przemienić bioodpady w wartościowy surowiec — od produkcji biogazu i biometanu, przez kompostowanie i wytwarzanie nawozów, po nowoczesne rozwiązania ekonomiczne i technologiczne w gospodarce komunalnej. Program wydarzenia obejmuje cztery sesje tematyczne: poświęcone biogazowi komunalnemu i biometanowi, kompostowaniu oraz zagospodarowaniu pofermentu i wytwarzaniu produktów z bioodpadów, a także blok dotyczący prawa, administracji i finansowania inwestycji. Uzupełnieniem referatów są trzy panele dyskusyjne, zaplanowane jako przestrzeń do wymiany doświadczeń, prezentacji studiów przypadków i praktycznych rozwiązań wdrażanych w gminach i spółkach komunalnych

Niedługo przyjrzymy się składowiskom

Konferencję oficjalnie otworzyli prezes Abrys Magdalena Dutka i wiceprezes Robert Rosa, który wspomniał m.in. o zbliżającym się wydarzeniu, którego organizatorem jest firma Abrys, a mianowicie konferencji „ Mechaniczno- biologiczne przetwarzanie odpadów komunalnych”, na której – jak zapowiedział – dyskutowany będzie problem składowisk w Polsce. To właśnie wydawany przez Abrys „Przegląd Komunalny” przygotowuje raport na temat składowisk. Robert Rosa zapowiedział też, że tak jak w zeszłym roku „Przegląd” badał jakość frakcji podsitowej w polskich instalacjach, tak w tym roku zbadana zostanie zawartość żółtego worka.

W pogoni za poziomami recyklingu

W klimat konferencji uczestników wprowadził dyrektor programowy wydarzenia, prof. Wojciech Czekała. Już na wstępie odniósł się do rosnących wymagań w zakresie poziomów recyklingu, które – jak podkreślił – „bardzo mocno nas gonią”. Zwrócił uwagę, że w ostatnich latach wzrost wymaganych poziomów był nieliniowy – w niektórych okresach sięgał nawet 10 punktów procentowych rocznie, co stawia samorządy w wyjątkowo trudnej sytuacji

Jak zaznaczył, wiele gmin może mieć problem z osiągnięciem wymaganych poziomów za 2024 i 2025 r., zwłaszcza że przejście z 35 do 55 proc. recyklingu w krótkim czasie jest szczególnie wymagające organizacyjnie i inwestycyjnie. W jego ocenie osiągnięcie 65 proc. w kolejnych latach jest możliwe, ale pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej liczby instalacji, sprawnych systemów selektywnej zbiórki oraz technologii doczyszczania i przetwarzania odpadów.

Podkreślał, że choć biogaz i biometan są paliwami uniwersalnymi i pozwalają magazynować energię w różnych formach, to w przypadku instalacji komunalnych produkcja energii ma charakter wtórny. – Najpierw mówimy o metodzie przetwarzania odpadów. To jest cel podstawowy – wskazywał. Dopiero w dalszej kolejności pojawia się odzysk energii czy wytwarzanie nawozów, które – jak zaznaczył – są niezwykle cennym, ale jednak „produktem ubocznym” procesu zagospodarowania odpadów

Jak skutecznie wykorzystać potencjał bioodpadów?

W wystąpieniu szeroko omówił także skalę wyzwań. Jak przypomniał, według najnowszych danych GUS w 2024 r. w Polsce wytworzono 14,2 mln ton odpadów komunalnych, z czego 5,9 mln ton to bioodpady. To ok. 40 proc. całego strumienia, co czyni je kluczowym elementem w realizacji poziomów recyklingu.

– Jeżeli chcemy osiągnąć wymagane poziomy, musimy rozpocząć od bioodpadów – przekonywał. Wskazywał przy tym, że ilość selektywnie zbieranych bioodpadów systematycznie rośnie, podobnie jak ich jakość, co powinno iść w parze ze wzrostem liczby instalacji do ich przetwarzania.

Prof. Czekała zwrócił też uwagę na sezonowość strumienia bioodpadów oraz jego zmienność ilościową i jakościową w ciągu roku, co utrudnia stabilne funkcjonowanie instalacji. Jednocześnie wskazał trzy podstawowe kierunki technologiczne: kompostowanie (proces tlenowy), fermentację (proces beztlenowy) oraz rozwiązania łączące oba podejścia w ramach szeroko rozumianej biokonwersji.

Dyrektor programowy nakreślił także wizję rozwoju w kierunku biorafinerii – instalacji, w których w jednym miejscu wytwarza się energię, nawozy oraz inne produkty z bioodpadów, optymalizując wykorzystanie wody i energii. Jak podkreślił, w Polsce funkcjonuje obecnie ograniczona liczba komunalnych instalacji fermentacji, jednak rynek stopniowo się rozwija, a nowe obiekty są oddawane do użytku.

Istotnym wątkiem była jakość produktów powstających z bioodpadów. Zdaniem Wojciecha Czekały kompost i poferment przestają być postrzegane jako problem, a stają się wartościowym zasobem. Warunkiem jest jednak odpowiednia jakość wsadu i właściwe prowadzenie procesu, co przekłada się na możliwość realnego zagospodarowania produktu na rynku.

Jednym z czterech filarów wskazanych przez prof. Czekałę jest także kwestia społeczna. Jak podkreślił, branża powinna dążyć nie tylko do „akceptacji społecznej” dla instalacji przetwarzania odpadów, ale do ich aktywnego poparcia przez mieszkańców. W jego ocenie bioodpady i biomasa powinny być postrzegane nie jako problem, lecz jako cenny zasób wpisujący się w model gospodarki o obiegu zamkniętym.

Konferencja w Olsztynie ma być – jak zapowiedział – miejscem merytorycznej dyskusji o technologiach, finansowaniu i praktycznych doświadczeniach, które pozwolą skuteczniej wykorzystać potencjał bioodpadów w systemach komunalnych.

Wydarzenia towarzyszące olsztyńskiej konferencji

Konferencja to nie tylko wykłady i panele — trzeciego dnia zaplanowano także wizytę techniczną w nowoczesnej biogazowni komunalnej w Olsztynie, która ma być inspiracją dla innych miast i spółek komunalnych dążących do realnej gospodarki o obiegu zamkniętym.

Nowością podczas tej konferencji  są warsztaty ceramiczne. – Materia organiczna po rozkładzie znika z oczu, ale nie znika z obiegu. Tak jak ten liść zostawi ślad w glinie – bioodpad zostawia ślad w systemie – zachęcała do udziału w warsztatach prowadząca je Magdalena Dutka.  Podczas warsztatu uczestnicy stworzą ceramiczne formy inspirowane materią organiczną – liśćmi, strukturą kompostu czy śladem rozkładu. Warsztat ma charakter integracyjny i refleksyjny. Nie wymaga doświadczenia artystycznego.