Sejm ponownie zajmuje się nowelizacją ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę

Celem zmian jest m.in. podniesienie standardów jakości wody przeznaczonej do spożycia oraz dostosowanie polskiego prawa do wymogów unijnej dyrektywy dotyczącej wody pitnej.

Podczas debaty posłowie przedstawili kilka istotnych propozycji zmian. Marek Wesoły (PiS) zaproponował poprawki, które – jak podkreślił – mają „zmniejszyć obciążenia raportowe dla zarządów budynków wielorodzinnych” oraz zamiast systemu kar wprowadzić mechanizmy zachęcające do wykonywania ocen ryzyka.

Z kolei Piotr Kowal z Lewicy zaproponował zapis nakładający na lokale gastronomiczne obowiązek zapewnienia klientom minimum pół litra wody z kranu za darmo. Obowiązek ten miałby zacząć funkcjonować od 1 lipca 2026 roku, co – zdaniem posła – zwiększyłoby dostępność wody pitnej i promowało jej spożycie jako zdrowszą alternatywę dla napojów słodzonych.

Argumenty rządu i koszty wdrożenia

Na pytania posłów odpowiadał wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski. Zaznaczył on, że dodatkowe obowiązki dla zarządców budynków wynikają z faktycznego złego stanu instalacji wodociągowych w części obiektów. Według szacunków rządu całkowity koszt wdrożenia nowych rozwiązań wyniesie około 1,7 miliarda złotych. Wiceminister przypomniał również, że równolegle procedowana jest tzw. ustawa taryfowa, która ma doprecyzować mechanizmy ustalania cen za wodę.

Nowe obowiązki dla dostawców i konsumentów

Projekt przewiduje, że przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne będą musiały raz w roku informować klientów o zużyciu i cenie wody. Dane te mają się znaleźć na fakturach lub w specjalnych aplikacjach mobilnych. Dostawcy będą zobowiązani wskazać m.in. roczne zużycie gospodarstwa domowego, koszt litra wody z kranu oraz porównać go z ceną wody butelkowanej.

Dzięki nowym przepisom konsumenci uzyskają też łatwiejszy dostęp online do informacji o jakości wody – jej twardości, mineralizacji, wynikach monitoringu czy ewentualnych przekroczeniach norm.

Nowelizacja nakłada obowiązek przeprowadzania ocen ryzyka w systemach zaopatrzenia w wodę co sześć lat. Podobne wymogi obejmą właścicieli i zarządców obiektów niemieszkalnych oraz budynków użyteczności publicznej. Państwowa Inspekcja Sanitarna otrzyma doprecyzowane kompetencje w zakresie monitorowania i nadzoru nad jakością wody.

Dyrektywa unijna i konsekwencje dla Polski

Projektowane przepisy mają na celu wdrożenie unijnej dyrektywy dotyczącej wody pitnej. Dokument ten aktualizuje normy jakości, wskazuje na konieczność eliminacji mikroplastiku oraz substancji zaburzających gospodarkę hormonalną, a także obliguje państwa do zmniejszenia strat wody w sieciach przesyłowych. Obecnie w Polsce sięgają one średnio aż 30 proc. całej produkcji.

Dyrektywa powinna zostać wdrożona do stycznia 2023 roku. Komisja Europejska oceniła jednak, że Polska nie wywiązała się z tego obowiązku i 18 czerwca skierowała skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE. Zasugerowała również karę finansową w wysokości 141 tysięcy euro dziennie.

Nowelizacja została przyjęta przez rząd 15 lipca bieżącego roku. Jeśli proces legislacyjny zakończy się pomyślnie, przepisy zaczną obowiązywać po 14 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że zarówno samorządy, jak i przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne będą musiały szybko przygotować się do realizacji nowych zadań.