![AD1A PZO 2026 [13.05-09.06.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/05/pzo-2026-baner-1320-x-250-px.png?pas=7866820202606032249)
Łącznie artykułów: 34.
Urzędy odpowiedzialne za kontrolę zabudowy w nadmorskiej gminie Darłowo nie przeciwdziałały skutecznie samowolom budowlanym – wynika z ustaleń Najwyższej Izby Kontroli. Efektem zaniedbań są m.in. domki letniskowe i przyczepy holenderskie stawiane nielegalnie na gruntach rolnych i w strefach ochronnych wokół farm wiatrowych.
Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła sposób zarządzania Narodowym Instytutem Samorządu Terytorialnego (NIST) w latach 2019-2024. Wśród stwierdzonych nieprawidłowości są m.in. niecelowe wydatki, wykorzystanie zasobów Instytutu do celów prywatnych oraz niegospodarna organizacja działań, co skutkowało marnotrawstwem publicznych funduszy.
Jak informuje Najwyższa Izba Kontroli, w większości przypadków wynagrodzenia członków zarządów i rad nadzorczych w skontrolowanych spółkach komunalnych ze 100% udziałem JST były ustalane i wypłacane w nieprawidłowej wysokości. Zdecydowana większość spółek zawyżała wynagrodzenie podstawowe, a połowa z nich niewłaściwie określała wynagrodzenie zmienne. W efekcie doszło do wypłacenia nienależnych wynagrodzeń członkom zarządów lub rad nadzorczych w łącznej kwocie blisko 2,9 mln zł.
Czy przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne podejmują prawidłowe i rzetelne działania na rzecz ograniczenia strat wody w systemach wodociągowych? To główne pytanie jakie postawiła Najwyższa Izba Kontroli podejmując się kontroli w 5 przedsiębiorstwach: PUK w Gryfinie, PWiK w Dębnie, PWiK w Myśliborzu, MPGK w Choszcznie, ZWiK w Wałczu. Kontrolowany okres to lata 2021-2023. Oto wyniki kontroli.
Siedem inwestycji drogowych o wartości ponad 107 mln zł, przeprowadzonych przez samorządy, skontrolowała Najwyższa Izba Kontroli (NIK). W czwartkowej informacji Izba poinformowała, że nieprawidłowości wykryła we wszystkich tych inwestycjach.
W ciągu trzech lat blisko 300 tys. m³ nieoczyszczonych ścieków komunalnych trafiło do rzeki Iny przez przelewy burzowe, w tym – bez wymaganych pozwoleń wodnoprawnych – zrzucono ponad 160 tys. m³ ścieków. To konsekwencja niewydolnego systemu kanalizacji i oczyszczalni w Stargardzie, który przestaje prawidłowo działać w okresach intensywnych i długotrwałych opadów deszczu - poinformowała Najwyższa Izba Kontroli.
Nieprawidłowości w realizacji planu finansowego wykazała kontrola przeprowadzona w pięciu jednostkach budżetowych województwa lubelskiego – poinformowała w czwartek NIK. Kierownicy tych jednostek zrealizowali wnioski pokontrolne – zaznaczyła Izba.
Delegatura Najwyższej Izby Kontroli (NIK) w Opolu przeprowadziła kontrolę dotycząca poboru i egzekwowania podatków lokalnych przez Miasto Opole. Kontrola ujawniła liczne nieprawidłowości, w tym brak opodatkowania 110 nieruchomości oraz nieprawidłowe zwolnienia podatkowe.
Tylko w ciągu trzech i pół roku wybuchło w dziewięciu skontrolowanych parkach blisko 200 pożarów. Z ustaleń kontroli NIK wynika, że w 30% skontrolowanych parków stwierdzono istotne nieprawidłowości dotyczące ustalenia kategorii zagrożenia pożarowego lasów niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a także nieprowadzenia obserwacji naziemnej (ze stałych punktów) lasów zaliczonych do II kategorii zagrożenia pożarowego.
Według Najwyższej Izby Kontroli finansowanie istotnej części zadań publicznych, jak i Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, odbywało się nie tylko poza budżetem państwa, z pominięciem rygorów właściwych dla tego budżetu czy ustawą budżetową, ale nawet poza sektorem finansów publicznych.
Oprogramowanie komputerowe bez wymaganych licencji, nieaktualne, bez wsparcia producenta, wycofane z powodu niedostatecznych zabezpieczeń czy wręcz niebezpieczne – zresztą lista grzechów jest znacznie dłuższa. Urzędy dokonywały nie zawsze uzasadnionych zakupów oprogramowania, często od niezweryfikowanych dostawców, nie monitorowały jego stanu i aktualizacji ani też legalności wykorzystania - czytamy w informacji Najwyższej Izby Kontroli.
Brak pełnych informacji o liczbie jezior w Polsce oraz do ilu z nich Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) wykonuje uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa (SP), brak danych o istniejących pomostach na jeziorach sklasyfikowanych jako wody powierzchniowe płynące, to tylko niektóre nieprawidłowości ujawnione przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK) w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej PGW WP (KZGW).
Niedostateczny nadzór Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nad podległymi jednostkami i brak inicjatywy, by usunąć przeszkody systemowe utrudniające sprawne i skuteczne prowadzenie spraw oraz monitorowanie naprawiania szkód w środowisku – to tylko część stwierdzonych przez NIK nieprawidłowości. Do tego dochodzą niebywała opieszałość przy rozpatrywaniu zgłoszeń zagrożeń i szkód oraz postępowań odwoławczych, a także niewłaściwie prowadzony rejestr zagrożeń szkodą i szkód w środowisku.
Każdego roku na terenie Polski ujawniane są dzikie wysypiska odpadów wykazujących jedną lub więcej właściwości niebezpiecznych, takich jak np. łatwopalność, toksyczność, rakotwórczość, właściwości wybuchowe czy żrące. Tego rodzaju odpady zaliczane są do tzw. odpadów niebezpiecznych. Ze względu na te właściwości mogące negatywnie wpływać na ludzi i środowisko naturalne, a w skrajnych przypadkach zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i powodować nieodwracalne szkody w środowisku, odpady niebezpieczne, powinny być niezwłocznie usuwane z miejsc do tego nieprzeznaczonych i przekazywane do właściwego zagospodarowania (recyklingu, unieszkodliwiania lub jeżeli to możliwe do odzyskiwania energii).
Najwyższa Izba Kontroli zweryfikowała prawidłowość naliczania i egzekwowania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wybranych gminach województwa mazowieckiego. Okazuje się, że jedynie w dwóch gminach spośród kontrolowanych nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie naliczania i egzekwowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W pozostałych przewlekle egzekwowano deklaracje o wysokości opłaty oraz nieprawidłowo i nieskutecznie prowadzono postępowania wobec osób zalegających z opłatami.
Funkcjonowanie systemu gospodarki odpadami komunalnymi i poużytkowymi oraz transgraniczne przemieszczanie odpadów - to tytuł raportu Najwyższej Izby Kontroli. Jakie wnioski przynosi ww. raport?
Szara sfera w gospodarce odpadami trzyma się mocno, nie stworzono niezbędnych warunków do monitorowania rynku i właściwego nimi zarządzania, poziom selektywnego zbierania odpadów jest niski, a resort klimatu nie stworzył na czas odpowiednich aktów prawnych – wylicza Najwyższa Izba Kontroli.
To nie będą dobre wiadomości, szczególnie dla JST i władz państwowych. Wg Najwyższej Izby Kontroli administracja publiczna nie wywiązuje się z zadań dotyczących ciepłownictwa i gospodarowania energią. Wskazują na to wyniki kontroli opublikowane w informacji o rozwoju efektywnych systemów ciepłowniczych. Dotyczyła ona okresu do 31.12.2020.
Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrole, których głównym celem było zbadanie prawidłowości przygotowania oraz przeprowadzenia wybranych inwestycji miejskich w województwie lubelskim. Kontrolę przeprowadzono w czterech urzędach miast, tj. w: Lublinie, Zamościu, Puławach i Świdniku. Kontrolą objęto lata 2016-2022 (I półrocze). W objętych kontrolą urzędach analizie poddano 12 zadań inwestycyjnych o łącznej wartości 367,2 mln zł oraz dokumentacje projektowe opracowane w ramach tych zadań. Jak podaje NIK skontrolowane urzędy nie zapewniły w pełni prawidłowego przygotowania i przeprowadzenia inwestycji miejskich objętych kontrolą.
W Nowy Rok Najwyższa Izba Kontroli wkracza z imponującym planem pracy. Ten, który dobiega końca, przyniósł nowe, ogromne wyzwania o skali globalnej, będące pokłosiem wojny za wschodnią granicą i napływu uchodźców z Ukrainy oraz światowym kryzysem energetycznym i finansowym. Izba skontroluje, jak na te wyzwania zareagowała administracja publiczna. NIK nie zaniedbuje też innych kluczowych obszarów funkcjonowania państwa i bytowania obywateli. Plan pracy NIK na rok 2023 to aż 90 tematów kontroli planowych.
Spółki gminne: jeszcze komunalne czy już komercyjne? Pyta Najwyższa Izba Kontroli w oparciu o raport o wynikach kontroli funkcjonowania spółek komunalnych w województwie pomorskim i zachodniopomorskim. Okazuje się, że większość kontrolowanych spółek komunalnych prowadziła działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania gmin w sferze użyteczności publicznej. W latach 2018-2020 wysokość przychodów uzyskanych z takich usług wyniosła łącznie blisko 64 mln zł.
Obowiązujące przepisy wciąż nie chronią przed zabudową terenów zieleni spełniających w miastach istotne funkcje klimatyczne, wentylacyjne czy hydrologiczne. Jak pokazała kontrola przeprowadzona przez NIK, normy prawne regulujące od 18 lat planowanie i zagospodarowywanie przestrzenne zamiast wspierać zachowanie i powiększanie systemów przyrodniczych dopuszczają do ich postępującego i nieodwracalnego osłabiania.
Poziom kompetencji cyfrowych w Polsce co prawda wzrósł w ostatnich latach, jednak na tle Unii Europejskiej nadal wypadamy słabo - wynika z najnowszego raportu NIK.
Laboratoria państwowych inspekcji zajmujących się urzędową kontrolą żywności i ochrony środowiska nie były dobrze wykorzystywane - informuje Najwyższa Izba Kontroli. Działały one osobno na rzecz poszczególnych inspekcji, mimo że zakresy ich zadań częściowo się pokrywały. Obciążenie wykonywanymi badaniami drogich urządzeń pomiarowych było w części jednostek niewielkie, a z kolei w innych wskazywano na ich znaczne obciążenie i związaną z tym awaryjność. Wyposażenie kontrolowanych laboratoriów, choć wymieniane w miarę posiadanych środków finansowych, nadal było częściowo wyeksploatowane i ograniczało możliwości ich rozwoju. Niski poziom wynagrodzeń laborantów wpływał na fluktuację kadr i konieczność zmiany organizacji badań, a także długotrwałe niewykorzystanie zakupionych, drogich urządzeń pomiarowych.
NIK prowadzi kontrolę w Kopalni Węgla Brunatnego Turów, w której przyjrzy się działaniom spółki PGE w zakresie zapobiegania i wyjaśnienia katastrofy górniczej, do której doszło na terenie kopalni w 2016 r.
