Człowiek w coraz większym stopniu wpływa na naturalny obieg wody w przyrodzie. Musi to znaleźć odzwierciedlenie  w podręcznikach szkolnych, postulują hydrolodzy z całego świata.

Na skutek działalności człowieka obniża się poziom wód podziemnych, zmniejsza się powierzchnia terenów retencyjnych, wody (atmosferyczne, powierzchniowe a nawet gruntowe) ulegają zanieczyszczeniu, kurczą się zasoby wody pitnej. Przyczyn jest wiele: zanieczyszczone źródła,  topnienie lodowców (stanowią one ok. 70% zasobów wody pitnej), wzrost urbanizacji i rozwój przemysłu.

Fałszywe poczucie bezpieczeństwa

Schematy obiegu wody w przyrodzie publikowane w podręcznikach szkolnych, akademickich i internecie wprowadzają odbiorców w błąd, tworząc złudne poczucie bezpieczeństwa, że wody zawsze wystarczy. Należy zatem je zaktualizować, twierdzą naukowcy z Wielkiej Brytanii, USA, Kanady, Szwajcarii, Szwecji i Francji, którzy przeanalizowali 450 publikacji na ten temat.

85 proc. z nich nie ukazywało żadnego związku między działalnością człowieka a obiegiem wody w przyrodzie, a tylko 2 proc. opracowań zawierało w schematach wpływ zmian klimatycznych lub zanieczyszczeń na obieg wody. Ponadto prawie wszystkie badane przykłady przedstawiały zielone krajobrazy o łagodnym klimacie i obfite w słodkie wody – zwykle z jednym dorzeczem.

Woda w antropocenie

Wyniki badań zespół opublikował w Nature Geoscience oraz Nature, dodając do nich właściwy dla XXI wieku schemat wody. Nowe diagramy pokazują bardziej złożony obraz, który obejmuje takie elementy, jak woda roztopowa z lodowców, szkody powodziowe spowodowane zmianami użytkowania gruntów, zanieczyszczenia i wzrost poziomu morza.

„Schemat obiegu wody jest główną ikoną hydrotechniki, ale błędne przedstawienie sposobów, w jakie ludzie wpłynęli na ten cykl, zmniejsza naszą świadomość nadciągającego globalnego kryzysu wodnego” – mówi profesor David Hannah, Katedra UNESCO Nauk Wodnych na Uniwersytecie w Birmingham. „Inne dyscypliny naukowe wykonały dobrą robotę, przedstawiając, jak ludzie dominują obecnie w wielu aspektach systemu ziemskiego. Trudno znaleźć schemat cyklu węgla lub azotu, który nie pokazuje fabryk i nawozów. Jednak nasze rysunki cyklu wodnego tkwią w XVII wieku.” dodaje Hannah.

źródło: eurekalert.org

UDOSTĘPNIJ

Czytaj więcej

Skomentuj