Wniosek do Komisji Europejskiej o rewizję programu FEnIKS

Nowa dyrektywa ściekowa, przyjęta przez Radę UE w listopadzie 2024 r., zobowiązuje państwa członkowskie do zaostrzenia parametrów oczyszczania ścieków komunalnych oraz tworzenia aglomeracji w miejscowościach liczych od jednego tysiąca mieszkańców. Celem nowych przepisów jest poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz ograniczenie ilości zanieczyszczeń trafiających do gleby i wód gruntowych.

Wiceprezes NFOŚiGW Robert Gajda podkreślił, że samorządy i firmy wodociągowe już sygnalizują problemy z realizacją nowych wymagań. W dużych miastach sieć kanalizacyjna została znacznie rozbudowana, jednak w mniejszych miejscowościach występują znaczne zaniedbania.

Nielegalne pozbywanie się nieczystości

Kontrole zbiorników bezodpływowych, przeprowadzone po raz pierwszy przez gminy na podstawie przepisów z 2022 roku, ujawniły, że liczba takich zbiorników w małych miejscowościach jest znacznie większa niż szacowano. Część właścicieli unikała zamawiania wywozu nieczystości, co prowadziło do nielegalnego ich odprowadzania do gleby i zbiorników wodnych. Dopiero inspekcje i mandaty skłoniły mieszkańców do zamawiania wywozu, co ujawniło niewystarczającą przepustowość lokalnych oczyszczalni.

Zapraszamy na szkolenie on-line: 

Oczyszczalnie ścieków – nowe zanieczyszczenia, LCA, ślad węglowy i wodny

Więcej informacji i zapisy:
http://technologie.abrys.pl

Problemy z finansowaniem inwestycji

NFOŚiGW udziela dofinansowania gminom i spółkom komunalnym spełniającym warunki konkursowe. Jednak w 2023 roku ponad 24 proc. firm wodociągowych utraciło płynność finansową, a 79 proc. zakończyło rok na minusie, co uniemożliwiło im zaciąganie kredytów.

Zdaniem Gajdy, zła sytuacja firm wodociągowych wynika m.in. z decyzji Wód Polskich o wstrzymaniu rozpatrywania wniosków taryfowych i odmowie podwyżek taryf w latach 2022-2023. Wzrost inflacji i kosztów energii dodatkowo wpłynął na pogorszenie sytuacji finansowej.

Program FEnIKS na lata 2021-2027 przewiduje wsparcie dla aglomeracji powyżej 15 tys. RLM, przez co mniejsze miejscowości nie mają szans na dofinansowanie. Komisja Europejska przeznaczyła na kanalizację i oczyszczalnie 1 miliard euro, co jest niewystarczające w stosunku do potrzeb.

Planowane zmiany i wniosek do KE

Wiceprezes Gajda zapowiedział, że Fundusz będzie wnioskował do Komisji Europejskiej o rewizję programu FEnIKS, aby zwiększyć dostępne środki. Kontrole wykazały, że poziom skanalizowania aglomeracji jest niższy niż pierwotnie zakładano.

Do 11 kwietnia br. samorządy i przedsiębiorstwa wodociągowe mogą składać wnioski na modernizację infrastruktury w ramach programu FENX.01.03 Gospodarka wodno-ściekowa. Fundusz liczy na zwiększenie budżetu tego naboru z 570 mln zł do 2,2 mld zł, oczekując decyzji Komisji Europejskiej.

Nowa dyrektywa przewiduje, że do 2035 roku wszystkie miejscowości liczone od 1 do 2 tys. mieszkańców muszą wyznaczyć aglomeracje do zbierania i oczyszczania ścieków. Ponadto producenci farmaceutyków i kosmetyków będą musieli uczestniczyć w kosztach ich oczyszczania. Do 2045 roku oczyszczalnie ścieków komunalnych mają wykorzystywać odnawialną energię generowaną przez te zakłady.

Zapraszamy na szkolenie on-line: 

Oczyszczalnie ścieków – nowe zanieczyszczenia, LCA, ślad węglowy i wodny

Więcej informacji i zapisy:
http://technologie.abrys.pl