Zielony Ład: 110 mln euro w programie LIFE

Środki zostaną przeznaczone na wsparcie nowych dużych projektów w dziedzinie ochrony środowiska i klimatu w 11 krajach UE (Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Holandia, Litwa, Łotwa, Polska, Słowenia).

Odbudowa po pandemii

Projekty te przyczyniają się do ekologicznej odbudowy gospodarki po pandemii COVID-19 i służą realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu, tak aby zapewnić neutralność klimatyczną UE i osiągnięcie zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń do 2050 r. Są to przykłady działań realizujących kluczowe cele Europejskiego Zielonego Ładu w ramach unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 i planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym.

Wiceprzewodniczący wykonawczy do spraw Europejskiego Zielonego Ładu Frans Timmermans podkreślił: – Jeśli chodzi o kryzys w dziedzinie klimatu, bioróżnorodności i zanieczyszczenia środowiska, nie mamy czasu do stracenia. Program LIFE zapewnia bezpośrednie wsparcie projektom w całej UE oraz umożliwia ochronę i odbudowę przyrody w całych krajach i regionach. Przyroda jest naszym największym sojusznikiem – musimy o nią dbać, tak aby ona mogła też zadbać o nas. Gratuluję wszystkim zaangażowanym w wybrane dzisiaj projekty.

– Projekty zintegrowane w ramach programu LIFE są jednym z głównych narzędzi służących urzeczywistnieniu zielonej transformacji poprzez wprowadzenie ukierunkowanych zmian w terenie. Dzięki tym projektom państwa członkowskie mogą ekologizować swoje gospodarki, przywracać zasoby przyrody i różnorodność biologiczną oraz zwiększać odporność. Mam nadzieję, że inwestycje te przyniosą korzyści w 11 krajach, jak również poza ich granicami – dodał Komisarz ds. środowiska, oceanów i rybołówstwa Virginijus Sinkevičius.

Projekty zintegrowane umożliwiają państwom członkowskim łączenie dodatkowych unijnych źródeł finansowania, w tym funduszy rolnych, strukturalnych, regionalnych i badawczych, a także finansowania krajowego i inwestycji sektora prywatnego. Oczekuje się, że 11 projektów przyciągnie łącznie ponad 10 mld euro z funduszy uzupełniających, co znacznie pomnoży przydzielone dzisiaj środki i pozwoli na realizację realnych zmian.

Realizacja celów Zielonego Ładu w terenie

Ochrona przyrody: W ramach jednego z projektów realizowanych we Francji wprowadzone zostaną środki mające powstrzymać i odwrócić tendencje spadkowe w zakresie różnorodności biologicznej w regionie Grand Est, na przykład poprzez utworzenie trzech pilotażowych obszarów leśnych. W ramach innego projektu niwelowane będą negatywne skutki działalności człowieka, która zagraża różnorodności biologicznej obszarów morskich i nadbrzeżnych w Finlandii. Realizowany on będzie przez monitorowanie chronionych obszarów morskich i poprawę zarządzania tymi obszarami. Projekty te przyczynią się do realizacji unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030.

Czyste powietrze: W ramach projektu realizowanego w Polsce realizowane będą działania mające na celu poprawę ogólnej jakości powietrza na Śląsku – jednym z najbardziej zanieczyszczonych regionów w Europie. Małe domowe urządzenia grzewcze na paliwo stałe będą zastępowane ekologiczniejszymi odpowiednikami. Projekt ten przyczynia się do realizacji unijnych celów w zakresie emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. oraz planu działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń.

Gospodarowanie odpadami: Projekt realizowany na Cyprze ma ulepszyć infrastrukturę i systemy gromadzenia odpadów nadających się do recyklingu i ulegających biodegradacji. Tematem projektu na Łotwie będą ulepszenia w zakresie selektywnej zbiórki odpadów i ponownego wykorzystania odpadów komunalnych. W Danii tematem projektu będzie zapobieganie powstawaniu odpadów i stworzenie lepszych ram regulacyjnych w dziedzinie odpadów. Projekt realizowany w Słowenii będzie służył między innymi poprawie współczynnika recyklingu odpadów z budowy i rozbiórki, innych niż odpady niebezpieczne. Wszystkie cztery projekty będą dotyczyć zapobiegania powstawaniu odpadów i odzyskiwania zasobów z odpadów. Przyczynią się one do realizacji celów planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym i dyrektywy ramowej w sprawie odpadów.

Łagodzenie zmiany klimatu: Finansowanie w ramach programu LIFE pomoże Litwie osiągnąć cele określone w jej krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, m.in. w takich aspektach jak bardziej energooszczędne budynki, mobilność przyjazna dla klimatu, energooszczędny przemysł oraz ekologiczne zamówienia publiczne. W Estonii powstaną różne narzędzia i rozwiązania na potrzeby gruntownych remontów szeregu budynków w trzech miastach. Rozwiązania te mają być później powielane w Estonii i innych państwach członkowskich, aby wspierać unijną inicjatywę „Fala renowacji”.

Przystosowanie się do zmiany klimatu: W Holandii program LIFE pomoże w przystosowaniu się do zmiany klimatu w różnych sektorach, takich jak: gospodarka wodna, infrastruktura, rolnictwo, przyroda, zdrowie oraz planowanie przestrzenne/miejskie. Projekt w regionie morawsko-śląskim w Czechach ma zwiększyć odporność regionu na zmianę klimatu, poprawić jakość środowiska naturalnego dla mieszkańców i wspierać zrównoważony rozwój. Oba projekty będą realizować cele unijnej strategii adaptacyjnej.

Kontekst

Program LIFE to instrument finansowy UE na rzecz środowiska i działań w dziedzinie klimatu. Jest on realizowany od 1992 r. i współfinansował ponad 5,5 tys. projektów w całej UE i na świecie. Komisja zwiększyła w latach 2021–2027 budżet programu LIFE o prawie 60 proc. Wynosi on obecnie 5,4 mld euro. Program LIFE obejmuje obecnie cztery podprogramy: przyroda i różnorodność biologiczna, gospodarka o obiegu zamkniętym i jakość życia, łagodzenie zmiany klimatu i przystosowanie się do niej oraz przejście na czystą energię.

Program LIFE zapewnia finansowanie projektów zintegrowanych. Projekty te wspierają wdrażanie prawodawstwa i polityki UE w zakresie środowiska i klimatu na szczeblu regionalnym, wieloregionalnym, krajowym lub ponadnarodowym. Pomagają one państwom członkowskim w osiągnięciu zgodności z najważniejszymi przepisami unijnymi w sześciu obszarach: ochrona przyrody, woda, powietrze, gospodarowanie odpadami, łagodzenie zmiany klimatu oraz przystosowanie się do zmiany klimatu.

Źródło: Wydział prasy Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce